Euksenitminerał z gromady tlenków. Nazwa pochodzi z języka greckiego i znaczy "przyjazny dla obcych", gdyż w jego strukturze może występować zamiennie wiele różnych pierwiastków chemicznych.

Euksenit
Ilustracja
Okaz euksenitu z Vegusdal, Norwegia
Właściwości chemiczne i fizyczne
Skład chemiczny

(Y, Ce, U, Ca, Th) (Nb, Ta, Ti)2 (O, OH)6

Twardość w skali Mohsa

5,5-6,5

Przełam

kruchy, muszlowy

Łupliwość

brak

Pokrój kryształu

tabliczkowy, graniastosłupowy, rozgałęziony, agregaty wachlarzowe, skupienia ziarniste

Układ krystalograficzny

rombowy

Gęstość minerału

4,6-5,9 g/cm³

Właściwości optyczne
Barwa

brązowa, brązowoczarna, czarna, żółtawa

Rysa

żółtobrązowa, szarobrązowa

Połysk

tłusty, półmetaliczny

CharakterystykaEdytuj

Euksenit jest półprzezroczystym lub nieprzezroczystym minerałem o brązowej, brązowoczarnej, czarnej lub żółtawej barwie. Krystalizuje w układzie rombowym, w formie graniastosłupów, tabliczek, agregatów wachlarzowych i skupień ziarnistych. Połysk tłusty, półmetaliczny. Jest ciężkim minerałem - waży 4,6-5,9 razy więcej niż taka sama ilość wody w temperaturze pokojowej. Średnio twardy - 5,5-6,5 w skali Mohsa.

W składzie euksenitu jako główne pierwiastki występują niob, tantal, itr i tlen. Oprócz nich również wapń, cer, tytan, tor i uran.

WystępowanieEdytuj

Występuje w pegmatytach. Towarzyszą mu beryl, cyrkon, ilmenit, magnetyti monacyt. Można go znaleźć w Australii, Brazylii, Finlandii, Kanadzie, na Madagaskarze, w Norwegii, Szwecji i Stanach Zjednoczonych.

ZastosowanieEdytuj

  • ruda pierwiastków ziem rzadkich;
  • w jubilerstwie.

BibliografiaEdytuj