Otwórz menu główne

Franciszek Polniaszek

Oficer dyplomowany Wojska Polskiego

Franciszek Polniaszek ps. „Zbigniew”, „Karol Nowopolski” (ur. 24 września 1892 w Tłustem, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie) – polski doktor prawa, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego, ofiara zbrodni katyńskiej.

Franciszek Polniaszek
„Zbigniew”, „Karol Nowopolski”
Ilustracja
Jako chorąży I Brygady w 1914-1915 roku.
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 24 września 1892
Tłuste
Data i miejsce śmierci kwiecień 1940
Charków
Przebieg służby
Lata służby 1914–1940
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 5 Pułk Piechoty (LP)
213 Pułk Piechoty
Sztab Generalny
Szkoła Podchorążych dla Podoficerów
54 Pułk Piechoty
Lwowska Brygada ON
Stanowiska dowódca batalionu
komendant szkoły
dowódca pułku
dowódca brygady
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
obrona Lwowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, trzykrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości
Odznaka 1 Kompanii Kadrowej
Franciszek Polniaszek w WSWoj

ŻyciorysEdytuj

Urodził się w Tłustem, w powiecie zaleszczyckim ówczesnego Królestwa Galicji i Lodomerii, w rodzinie Jana i Tekli z Maślanków[1]. Członek tajnych organizacji harcerskich i „Strzelca”. Absolwent szkoły powszechnej w Zaleszczykach (1904) i gimnazjum z maturą w Buczaczu (1912). Podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie oraz Akademii Handlowej we Lwowie. Ukończył szkołę żołnierską i podoficerską, a w 1913 kurs oficerski Polowych Drużyn Strzeleckich w Nowym Sączu.

6 sierpnia 1914 roku wcielony został do Pierwszej Kompanii Kadrowej, jako pomocnik szefa kompanii. Wkrótce po wymarszu z Kadrówką przeniósł się do kawalerii. 2 września 1914 roku uzyskał stopień podporucznika. Od bitwy pod Kostiuchnówką do kryzysu przysięgowego Franciszek Polniaszek przydzielony był do 5 pułku piechoty. W czasie służby w Legionach awansował kolejno na stopień chorążego (2 lipca 1915 roku) i podporucznika (1 listopada 1916 roku)[2]. W lipcu 1917 roku, po kryzysie przysięgowym, został wcielony do cesarskiej i królewskiej Armii i wysłany na front włoski.

W lipcu 1919 roku przyjęty został w stopniu kapitana do Wojska Polskiego i skierowany do 5 pułku piechoty Legionów. 19 sierpnia 1920 roku został zatwierdzony z dniem 1 kwietnia 1920 roku w stopniu kapitana, w piechocie, w grupie oficerów byłych Legionów Polskich. W tym czasie pełnił służbę w Batalionie Zapasowym 5 pp Leg.[3] Zorganizował ochotniczy batalion piechoty i na własną prośbę skierowany na front bolszewicki. Dowodził batalionem 213 pułku piechoty.

Po wojnie, w 1921 roku uzyskał doktorat z prawa na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. 3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 310. lokatą w korpusie oficerów piechoty[4]. 10 lipca tego roku został zatwierdzony na stanowisku dowódcy batalionu w macierzystym pułku[5]. W 1923 roku pełnił służbę w 5 pp Leg. na stanowisku komendanta Kadry Batalionu Zapasowego[6]. Z dniem 1 listopada 1924 roku został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu Normalnego[7][8]. Z dniem 11 października 1926, po ukończeniu kursu i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, przydzielony został do Oddziału V Sztabu Generalnego[9]. 12 kwietnia 1927 roku został mianowany podpułkownikiem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 17. lokatą w korpusie oficerów piechoty[10]. W czerwcu 1927 roku został przydzielony z Biura Personalnego MSWojsk. w Warszawie do Oficerskiej Szkoły dla Podoficerów w Bydgoszczy na stanowisko komendanta[11]. 23 grudnia 1927 roku został przeniesiony do kadry oficerów piechoty z pozostawieniem na dotychczas zajmowanym stanowisku komendanta szkoły[12][13]. Z jego inicjatywy powołano najpierw izbę pamięci, a później zaczątek zbioru muzealnego. Powołano Radę Muzealną. W dniu 6 maja 1928 zebrani z okazji święta szkolnego goście z inspektorem armii gen. Edwardem Rydzem–Śmigłym i biskupem dr. Władysławem Bandurskim na czele podpisując stosowny Akt Erekcyjny dokonali otwarcia muzeum. Z dniem 20 sierpnia 1931 roku został przeniesiony do 54 pułku piechoty Strzelców Kresowych w Tarnopolu na stanowisko dowódcy pułku[14][15]. W marcu 1933 został wiceprezesem komitetu budowy pomnika Marszałka Józefa Piłsudskiego Tarnopolu[16]. W 1937 przeniesiony na funkcję kierownika 6 Okręgowego Urzędu WF i PW we Lwowie. Na stopień pułkownika został mianowany ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1936 roku i 1. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Od 1937 roku obowiązki kierownika Okręgowego Urzędu WFiPW łączył z funkcją dowódcy Lwowskiej Brygady Obrony Narodowej[17]. We wrześniu 1939 bronił lotniska Skniłów. 22 września 1939 roku pojmany przez NKWD, więziony w Starobielsku i tam zamordowany.

Franciszek Polniaszek był żonaty z Aurelią z Rudzińskich, z którą miał syna i córkę.

Postanowieniem nr 112-48-07 Prezydenta RP Lecha Kaczyńskiego z dnia 5 października 2007 roku został awansowany pośmiertnie do stopnia generała brygady[18]. Awans został ogłoszony w dniu 9 listopada 2007 roku w Warszawie, w trakcie uroczystości „Katyń Pamiętamy – Uczcijmy Pamięć Bohaterów”.

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Księga Cmentarna Charkowa 2003 ↓, s. 427.
  2. Lista starszeństwa 1917 ↓, s. 20.
  3. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 32 z 25 sierpnia 1920 roku, s. 783.
  4. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 32.
  5. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 22 z 22 lipca 1922 roku, s. 545.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 137, 402.
  7. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 112 z 23 października 1924 roku, s. 626.
  8. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 133, 346, 1364.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926 roku, s. 341.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927 roku, s. 117.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 16 z 11 czerwca 1927 roku, s. 166.
  12. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 28 z 23 grudnia 1927 roku. Dodatek Nr 1, s. 2.
  13. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 117, 166.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 233.
  15. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 20, 582.
  16. Tarnopol buduje wielki pomnik Marszałka Piłsudskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 7, Nr 84 z 26 marca 1933. 
  17. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 9.
  18. M.P. z 2007 r. nr 85, poz. 885.
  19. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 4 stycznia 1923 roku, s. 7.
  20. M.P. z 1931 r. nr 18, poz. 31.
  21. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 20.
  22. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 133.
  23. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 8 czerwca 1922 roku, s. 387.
  24. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 2.
  25. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 117.
  26. a b BETA Księgi Cmentarne, ksiegicmentarne.muzeumkatynskie.pl [dostęp 2017-05-11].
  27. 6 sierpień: 1914 - 1934, Warszawa: Zarząd Główny Związku Legjonistów Polskich, 1934, s. 20.

BibliografiaEdytuj