Gęś krótkodzioba

Gęś krótkodzioba[4] (Anser brachyrhynchus) – gatunek dużego, wędrownego ptaka wodnego z rodziny kaczkowatych (Anatidae). Nie jest zagrożony wyginięciem.

Gęś krótkodzioba
Anser brachyrhynchus[1]
Baillon, 1834
Ilustracja
Systematyka
Domena

eukarionty

Królestwo

zwierzęta

Typ

strunowce

Podtyp

kręgowce

Gromada

ptaki

Podgromada

Neornithes

Infragromada

ptaki neognatyczne

Rząd

blaszkodziobe

Rodzina

kaczkowate

Podrodzina

gęsi

Plemię

Anserini

Rodzaj

Anser

Gatunek

gęś krótkodzioba

Synonimy
  • Anser fabalis brachyrhynchus Baillon, 1834[2]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[3]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     lęgowiska

     zimowiska

SystematykaEdytuj

Jest to gatunek monotypowy[5][6]. Gęś krótkodzioba jest blisko spokrewniona z gęsią zbożową (A. fabalis), za której podgatunek była niekiedy uznawana[5].

Zasięg występowaniaEdytuj

Zamieszkuje wschodnią Grenlandię, Islandię i Svalbard. Zimuje na Wyspach Brytyjskich i wybrzeżach Morza Północnego od Danii do Belgii[5]. W Polsce podczas przelotów i zimą regularnie widywane są pojedyncze osobniki i niewielkie grupki przebywające w stadach gęsi zbożowych i białoczelnych[7].

MorfologiaEdytuj

Przypomina gęś zbożową, podobnie jak ona jest brązowawa, jednak jej grzbiet i pokrywy skrzydłowe są szarawe z poprzecznymi prążkami. Jest też trochę mniejsza, ma krótszą i grubszą szyję[7]. Ponadto nogi ma różowe, a gęś zbożowa – pomarańczowe[8]. Dziób czarny z pomarańczową lub różową plamą.

Długość ciała ok. 60–75 cm, rozpiętość skrzydeł 135–170 cm, masa ciała: samce 1900–3860 g, samice 1450–2810 g[5].

Ekologia i zachowanieEdytuj

 
Jaja z kolekcji muzealnej

Gęś krótkodzioba

wydawane odgłosy
Problem z odtwarzaniem pliku? Zobacz Pomoc.
Biotop
Tundra. Zimuje w estuariach rzek, na wybrzeżach oraz na polach uprawnych[8].
Gniazdo
Zagłębienie w ziemi wyściełane materiałem roślinnym[8].
Jaja
Składane w liczbie 3–5[8].
Wysiadywanie
Jaja wysiadywane są przez okres 25–27 dni przez samicę. Pisklęta są zagniazdownikami, zdolność lotu uzyskują po około 56 dniach[8].
Pożywienie
Rośliny lądowe, rzadziej wodne, w okresie zimowym również na polach uprawnych[8].

Status i ochronaEdytuj

IUCN uznaje gęś krótkodziobą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji w 2015 roku, według szacunków organizacji Wetlands International, wynosiła około 410 tysięcy osobników. Trend liczebności populacji uznawany jest za wzrostowy[3].

W Polsce podlega ścisłej ochronie gatunkowej[9].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Anser brachyrhynchus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] (ang.).
  2. Anser fabalis brachyrhynchus, [w:] Integrated Taxonomic Information System [online] [dostęp 2013-11-17] (ang.).
  3. a b Anser brachyrhynchus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species [online] (ang.).
  4. Systematyka i nazwy polskie za: P. Mielczarek & M. Kuziemko: Podrodzina: Anserinae Vigors, 1825 - gęsi (wersja: 2021-04-05). W: Kompletna lista ptaków świata [on-line]. Instytut Nauk o Środowisku Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2021-05-06].
  5. a b c d Carboneras, C. & Kirwan, G.M.: Pink-footed Goose (Anser brachyrhynchus). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (eds.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2016. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-01)].
  6. F. Gill, D. Donsker & P. Rasmussen (red.): Screamers, ducks, geese, swans (ang.). IOC World Bird List (v11.1). [dostęp 2021-05-05].
  7. a b Dominik Marchowski: Ptaki Polski. Kompletna lista 450 stwierdzonych gatunków. Wyd. 1. Warszawa: SBM, 2015, s. 25. ISBN 978-83-7845-983-5.
  8. a b c d e f Pink-footed Goose. NatureGate. [dostęp 2014-08-08].
  9. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2016 r. poz. 2183).

Linki zewnętrzneEdytuj