Gaetano Pugnani

włoski kompozytor i skrzypek

Gaetano Pugnani, właśc. Giulio Gaetano Gerolamo Pugnani (ur. 27 listopada 1731 w Turynie, zm. 15 lipca 1798 tamże)[1]włoski kompozytor i skrzypek przełomu baroku i klasycyzmu.

Gaetano Pugnani
ilustracja
Imię i nazwisko

Giulio Gaetano Gerolamo Pugnani

Data i miejsce urodzenia

27 listopada 1731
Turyn

Pochodzenie

włoskie

Data i miejsce śmierci

15 lipca 1798
Turyn

Instrumenty

skrzypce

Gatunki

muzyka poważna, muzyka barokowa, muzyka klasycystyczna

Zawód

kompozytor, skrzypek

Karykatura Riedla

ŻyciorysEdytuj

Pugnani uczył się gry na skrzypcach u Giovanniego Battisty Somisa i Giuseppe Tartiniego. W roku 1752 został koncertmistrzem kapeli królewskiej w Turynie. W 1754 wykonał swój koncert skrzypcowy w ramach Concert Spirituel w Paryżu i odbył pierwsze tournée koncertowe do Holandii, Anglii i Niemiec. Paryż odwiedził jeszcze ponownie w latach 1772 i 1773. Dyrygował w Londynie w latach 1767–1769 orkiestrą King’s Theatre. Występował w wielu miastach Europy, m.in. w Paryżu i Londynie, uznawany za jednego z najlepszych wirtuozów skrzypiec swoich czasów[1].

W roku 1770 powrócił do Turynu jako kapelmistrz opery dworskiej[2]. Zajął się także pracą pedagogiczną. Do jego uczniów należał Giovanni Battista Viotti (1755-1824), który w drukowanych kompozycjach zaznaczał, że jest „uczniem słynnego Pugnaniego”[2]. Objąwszy w roku 1776 stanowisko dyrygenta kapeli królewskiej w Turynie, zajął się również kompozycją, co nie przyćmiło jednak jego sławy jako wirtuoza skrzypiec. Wraz ze swoim uczniem Viottim odbył w latach 1780-1782 tournée koncertowe przez Szwajcarię, Drezno, Warszawę i Petersburg[1]. W Petersburgu pozostał dłużej i tam rozstał się z Viottim. Pugnani był znany ze znakomitej techniki i mocnego brzmienia („arco magno”).

Skrzypek i kompozytor austriacki Fritz Kreisler (1875-1962) skomponował Preludium, Allegro i Tempo di Minuetto w stylu Gaetano Pugnaniego. Początkowo utwór uchodził za oryginalne dzieło Pugnaniego, dopiero w roku 1935 Fritz Kreisler przyznał się do jego autorstwa.

DziełaEdytuj

  • 6 sonat op. 3 na skrzypce i basso continuo (Pierwodruk Paryż 1760)
  • 6 sonat op. 7 na skrzypce i basso continuo (Pierwodruk London 1770)
  • 6 sonat op. 8 na skrzypce i basso continuo (Pierwodruk Amsterdam 1774)
  • 6 sonat a tre op. 1 (Pierwodruk Paryż 1754)
  • 6 sonat a tre op. 2 (Pierwodruk Londyn 1765)
  • 6 duetów op. 4 (Pierwodruk Londyn 1770)
  • 7 symfonii
  • 9 koncertów skrzypcowych
  • suita orkiestrowa Werthera wg Goethego
  • opery i balety
  • koncert skrzypcowy D-dur w odpisie J.J. Rousseau (nieznany i niepublikowany) w Zbiorach Specjalnych Biblioteki Naukowej PAU i PAN w Krakowie[1]

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d Dziura 2004 ↓, s. 239-240.
  2. a b Chodkowski 1995 ↓, s. 732.

BibliografiaEdytuj

  • Witold Dziura: Pugnani Gaetano. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 8: Pe–R część biograficzna. Kraków: PWM, 2004. ISBN 83-224-0837-4. (pol.).

Linki zewnętrzneEdytuj