Gertruda Konatkowska

Gertruda Konatkowska (ur. 23 czerwca 1895 w Berlinie, zm. 29 października 1966 w Poznaniu[1]) – polska pianistka, współzałożycielka[1] i profesor Państwowej Wyższej Szkoły Muzycznej w Poznaniu.

Gertruda Konatkowska
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 23 czerwca 1895
Berlin
Pochodzenie Poznań
Data i miejsce śmierci 29 października 1966
Poznań
Instrumenty fortepian
Aktywność 1917–1965
Powiązania Stefan Stuligrosz
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Odznaka Honorowa Miasta Poznania

ŻyciorysEdytuj

Córka Stanisława (1859–1945) i Marii (1866–1932) z domu Walczuch[a][2]. Miała troje rodzeństwa: Helenę, Bronisława i Maksymiliana[b]. Jej talent został odkryty, gdy jako dziecko odtwarzała zapamiętane rytmy[3]. Jako czterolatka, podczas ćwiczeń swojego brata Bronisława na skrzypcach, potrafiła rozpoznawać nieczysto zagrane frazy.

Rozpoczęła naukę gry na cytrach w szkole muzycznej Clary Hinsching. Następnie, od 1904 roku, u Gustawa Luthera uczyła się grać na fortepianie. Razem z bratem tworzyli zespół (fortepian+skrzypce)[4]. W 1905 roku oraz w latach 1912–1913 przebywała w Krakowie ucząc się w prywatnym Liceum Kaplińskiej[5][2].

Studia muzyczne fortepianowe odbyła w 1910 roku w Konserwatorium Klindworth-Scharwenka, a następnie w latach 1913–1917 w Państwowej Akademii Muzycznej w Berlinie-Charlottenburgu. Dyplom wirtuozowski uzyskała w 1917 roku i została asystentką prof. Richarda Rösslera[5][6].

Za namową Henryka Opieńskiego w 1920 roku przeprowadziła się do Poznania i rozpoczęła pracę na nowo utworzonej Państwowej Akademii Muzycznej[5].

Od 1934 roku występowała w audycjach radiowych[5].

We wrześniu 1939 roku zdecydowała się zostać w Poznaniu. W 1940 roku podczas mszy wielkanocnej zauważyła młodego dyrygenta-amatora, Stefana Stuligrosza, i zdecydowała się pomóc mu w nauce muzyki. Z czasem uczyła na tajnych kompletach grupkę ludzi. Koncertowali w mieszkaniach prywatnych, w 1942 roku rozpoczęto wystawiać opery. Po latach Stefan Stuligrosz wspomina jej opiekę nad chórem który utworzył, także w takich szczegółach jak długość spodenek[c][7].

Tuż po wyzwoleniu Poznania radziecka kronika filmowa nakręciła film o losach artystów w czasie okupacji w Poznaniu. Nagranie odbyło się w Teatrze Polskim, gdzie artystka zagrała Nokturn c-moll oraz mazurki Fryderyka Chopina. Była to pierwsza audycja w wyzwolonym Poznaniu[8].

W dniu 1 lipca 1956 roku objęła stanowisko docenta, a 26 czerwca 1958 roku – profesora nadzwyczajnego[9]. Od 1 października 1961 roku kierowała Katedrą Fortepianu PWSM.

Wykształciła wileu znakomitych muzyków, do jej uczniów należeli m.in. Jerzy Waldorff, Stefan Stuligrosz, Zbigniew Pawlicki, Franciszek Gajb, Mirosław Dąbrowski, Bożena Szymonowicz, Irena Wyrzykowska-Mondelska, Jerzy Libera, Waldemar Andrzejewski, Aleksandra Utrecht, Aleksandra Smoczkiewicz.

Od 1 października 1965 roku przeszła na emeryturę. Zmarła rok później, 29 października 1966 roku[10]. Pochowana na cmentarzu junikowskim w Poznaniu[11].

Odznaczenia i nagrodyEdytuj

UpamiętnienieEdytuj

Jedna z ulic na poznańskich Podolanach nosi imię Gertrudy Konatkowskiej.

UwagiEdytuj

  1. ojciec pochodził z Wielkopolski (Buk), a matka z Bytomia
  2. Helena (1889–1965), Bronisław (1890–1963), Maksymilian (1892–1893)
  3. Stefan Stuligrosz opowiada na zadane pytanie: Wracając do skutków sprawy Kroloppa – w Pańskim chórze chłopcy już nie noszą krótkich spodenek. Źle się kojarzyły?: Już wiele lat wcześniej moja mistrzyni prof. Gercia Konatkowska [uczyła Stuligrosza fortepianu – red.], artystyczna opiekunka naszego chóru, mówiła, że to może „tych” panów podniecać.

PrzypisyEdytuj

  1. a b Konatkowska Gertruda, [w:] Encyklopedia PWN [online] [dostęp 2012-12-19].
  2. a b Mariusz Formanowicz: Wywód rodowy prof. Gertrudy Konatkowskiej. [dostęp 2012-12-19].
  3. Świtała Tadeusz: Pianistka poznańska – Gertruda Konatkowska. Mottyniana. (s. 97). Kronika Miasta Poznania nr 3/1966. [dostęp 2012-12-17].
  4. Świtała Tadeusz: Pianistka poznańska – Gertruda Konatkowska. Mottyniana. (s. 98). Kronika Miasta Poznania nr 3/1966. [dostęp 2012-12-17].
  5. a b c d Stefan Stuligrosz: Wspomnienie o Gertrudzie Konatkowskiej (s. 93). Kronika Miasta Poznania nr 3/1967. [dostęp 2012-12-17].
  6. Świtała Tadeusz: Pianistka poznańska – Gertruda Konatkowska. Mottyniana. (s. 101). Kronika Miasta Poznania nr 3/1966. [dostęp 2012-12-17].
  7. Pan Stuligrosz i jego historia. W: Internetowy serwis Wychowanków, Pedagogów i Uczniów I LO i Gimnazjum im.Karola Marcinkowskiego w Poznaniu [on-line]. www.marcinek.net. [dostęp 2012-12-19].
  8. Świtała Tadeusz: Pianistka poznańska – Gertruda Konatkowska. Mottyniana. (s. 117). Kronika Miasta Poznania nr 3/1966. [dostęp 2012-12-17].
  9. Stefan Stuligrosz: Wspomnienie o Gertrudzie Konatkowskiej (s. 94). Kronika Miasta Poznania nr 3/1967. [dostęp 2012-12-17].
  10. Stefan Stuligrosz: Wspomnienie o Gertrudzie Konatkowskiej (s. 95). Kronika Miasta Poznania nr 3/1967. [dostęp 2012-12-17].
  11. Poznańskie cmentarze – Junikowo; pole-11; kwatera-B; rząd-7; numer-25. www.poznan.pl. [dostęp 2012-12-19].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj