Gliese 570

gwiazda w gwiazdozbiorze Wagi
Gliese 570 A
Ilustracja
Zdjęcie w podczerwieni (2MASS), strzałka wskazuje karła D
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Waga
Rektascensja 14h 57m 28,001s[1]
Deklinacja −21° 24′ 55,73″[1]
Paralaksa (π) 0,170011 ± 0,000085[1]
Odległość 19,1846 ± 0,0096 ly
5,8820 ± 0,0029 pc
Wielkość obserwowana
(pasmo V)
5,72[1]m
Rozmiar kątowy 1,177 ± 0,030[2]
Ruch własny (RA) 1031,40 ± 0,17[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) −1723,65 ± 0,13[1] mas/rok
Prędkość radialna 26,987 ± 0,0002[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy pomarańczowy karzeł
Typ widmowy K4 V[1]
Masa 0,802 ± 0,040 M[2]
Promień 0,739 ± 0,019 R[2]
Metaliczność [Fe/H] 0,06[2]
Wielkość absolutna 6,89[3]m
Jasność 0,22[3] L
Prędkość obrotu 1,50[2] km/s
Temperatura 4597 ± 101[2] K
Charakterystyka orbitalna
Krąży wokół Centrum Galaktyki
Półoś wielka 7642[3] pc
Mimośród 0,2914[3]
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J14572788-2124526
Bonner Durchmusterung: BD -20 4125
Fundamentalny katalog gwiazd: FK5 1391
Boss General Catalogue: GC 20113
Katalog Henry’ego Drapera: HD 131977
Katalog Hipparcosa: HIP 73184
Katalog jasnych gwiazd: HR 5568
SAO Star Catalog: SAO 183040
33 G. Librae, KX Librae, LHS 387, Lalande 27173
Gliese 570 BC
ilustracja
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Waga
Rektascensja 14h 57m 26,533s[4]
Deklinacja −21° 24′ 41,58″[4]
Paralaksa (π) 0,169 ± 0,021[4]
Odległość 19,3 ± 2,8 ly
5,93 ± 0,87 pc
Wielkość obserwowana
(pasmo V)
8,065[4]m
Ruch własny (RA) 962 ± 21[4] mas/rok
Ruch własny (DEC) −1678 ± 16[4] mas/rok
Prędkość radialna 25,9 ± 2,0[4] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy podwójny czerwony karzeł
Typ widmowy M1,5 V[4]
Wielkość absolutna 9,19[5]m
Jasność 0,05[5] L
Alternatywne oznaczenia
2MASS: J14572643-2124384
Bonner Durchmusterung: BD -20 4123
Boss General Catalogue: GC 20111
Katalog Henry’ego Drapera: HD 131976
Katalog Hipparcosa: HIP 73182
SAO Star Catalog: SAO 183039
LHS 386

Gliese 570 (KX Librae) – gwiazda w gwiazdozbiorze Wagi, odległa o około 19,2 roku świetlnego od Słońca. Jest to gwiazda potrójna, którą okrąża brązowy karzeł.

Charakterystyka obserwacyjnaEdytuj

 
Gliese 570 jest widoczna w gwiazdozbiorze Wagi, mniej więcej w połowie drogi między α i σ Lib

Gliese 570 znajduje się w południowo-zachodniej części gwiazdozbioru Wagi, na południowy zachód od Alfa Librae i północny zachód od Sigma Librae[6]. Główny składnik ma wielkości obserwowaną 5,7m[1] i jest widoczny nieuzbrojonym okiem[6].

W odległości 26,2 sekundy kątowej od niego (w 2020 roku) jest widoczna przez teleskop gwiazda podwójna, której składniki o wielkości gwiazdowej 8,18 i 9,89m dzieli odległość 0,2″ (2019)[7]. Te trzy gwiazdy tworzą układ związany grawitacyjnie[7]. Także brązowy karzeł 18 wielkości, oddalony o 258,3″ od głównej gwiazdy, okrąża ten układ gwiezdny[7]. Pozostałe gwiazdy widoczne w pobliżu składnika A są niezwiązanymi obiektami tła, o czym świadczy odmienny ruch własny[7].

Charakterystyka fizycznaEdytuj

GwiazdyEdytuj

Główny składnik Gliese 570 A to pomarańczowy karzeł, gwiazda ciągu głównego należąca do typu widmowego K[1]. Jest zaliczana do gwiazd typu BY Draconis[1]. Ma promień równy 0,74 promienia Słońca i temperaturę ok. 4600 K[2]. Jej masa jest oceniana na 0,80 masy Słońca[2], a jasność jest równa 22% jasności Słońca[3].

Towarzyszy mu para czerwonych karłów, tworząca układ spektroskopowo podwójny[4]. Te gwiazdy okrążają wspólny środek masy w czasie 308,884 ± 0,004 dni[7], w przestrzeni dzieli je średnia odległość 0,79 au, ale orbity mają wysoką ekscentryczność równą 0,765[6]. Para Gliese 570 BC i jaśniejsza Gliese 570 A obiegają środek masy całego układu w czasie ok. 2130 lat, średnio będąc odległe o 190 au; orbity mają ekscentryczność 0,2[6].

Brązowy karzełEdytuj

 
Wyobrażenie brązowego karła GJ 570 D z trzema gwiazdami układu w tle i hipotetycznym księżycem

W 2000 roku astronomowie ogłosili odkrycie brązowego karła o zgodnym ruchu własnym z tym układem, który obiega te trzy gwiazdy po bardzo dalekiej orbicie, w odległości około 1500 au[6][8]. Masę tego obiektu ocenia się na 50 ± 20 mas Jowisza, jego temperatura to ok. 500 °C; reprezentuje on typ widmowy T7,5[6]. Ocenia się, że ma on od 2 do 5 miliardów lat[6].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k HD 131977 w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h B.-O. Demory i inni, Mass-radius relation of low and very low-mass stars revisited with the VLTI, „Astronomy and Astrophysics”, 505 (1), 2009, s. 202–215, DOI10.1051/0004-6361/200911976, Bibcode2009A&A...505..205D, arXiv:0906.0602 (ang.).
  3. a b c d e Anderson, E., Francis, C.: HIP 73184 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2021-01-08].
  4. a b c d e f g h i HD 131976 w bazie SIMBAD (ang.)
  5. a b Anderson, E., Francis, C.: HIP 73182 (ang.). W: Extended Hipparcos Compilation (XHIP) [on-line]. VizieR, 2012. [dostęp 2021-01-08].
  6. a b c d e f g Gliese 570 / HR 5568 ABC (ang.). SolStation. [dostęp 2021-01-08].
  7. a b c d e Mason et al.: WDS J14575-2125A. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.
  8. GJ 570 D w bazie SIMBAD (ang.)