Otwórz menu główne

Gmach Szkoły Wojennej w Bydgoszczy

Gmach Szkoły Wojennej w Bydgoszczyzabytkowy budynek w Bydgoszczy, aktualnie pozostający w zarządzie Ministerstwa Obrony Narodowej.

Szkoła Wojenna w Bydgoszczy
Obiekt zabytkowy nr rej. A/30/1-6 z 28 grudnia 2000
Ilustracja
Widok od ul. Gdańskiej
Państwo  Polska
Miejscowość Bydgoszcz
Adres ul. Gdańska 190
Styl architektoniczny eklektyzm, neobarok
Architekt Arnold Hartmann, Robert Schlezinger
Kondygnacje 4
Rozpoczęcie budowy 1913
Ukończenie budowy 1914
Pierwszy właściciel Armia Cesarstwa Niemieckiego
Kolejni właściciele Ministerstwo Spraw Wojskowych
Wehrmacht
Armia Radziecka
Ministerstwo Obrony Narodowej
Położenie na mapie Bydgoszczy
Mapa lokalizacyjna Bydgoszczy
Szkoła Wojenna w Bydgoszczy
Szkoła Wojenna w Bydgoszczy
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Szkoła Wojenna w Bydgoszczy
Szkoła Wojenna w Bydgoszczy
Położenie na mapie województwa kujawsko-pomorskiego
Mapa lokalizacyjna województwa kujawsko-pomorskiego
Szkoła Wojenna w Bydgoszczy
Szkoła Wojenna w Bydgoszczy
Ziemia53°08′28″N 18°01′11″E/53,141111 18,019722

PołożenieEdytuj

Budynek stoi we wschodniej pierzei ul. Gdańskiej, w obszarze ograniczonym ulicami: Dwernickiego, Żołnierską, Czerkaską i Gdańską. Cały ten obszar leży w obrębie Osiedla Leśnego w Bydgoszczy.

HistoriaEdytuj

Budynek wzniesiono w latach 1913-1914 według projektu architektów niemieckich Arnolda Hartmana i Roberta Schlezingera. Aby doszło do wybudowania gmachu, w 1913 roku włączono obszar o powierzchni około 22 ha w granice administracyjne miasta.[potrzebny przypis]

Obiekt był przeznaczony na siedzibę niemieckiej Szkoły Wojennej (niem. Kriegschule), ale jego właściwemu wykorzystaniu przeszkodziła I wojna światowa. W tym czasie mieścił się tu niemiecki szpital wojskowy.

W 1920 roku budynek został przejęty przez polskie władze miasta. Dzięki staraniom ówczesnego Wiceministra Spraw Wojskowych generała Kazimierza Sosnkowskiego - miasto po długich pertraktacjach odstąpiło gmach Ministerstwu Spraw Wojskowych. 11 lipca 1920 gmach zajęła Wielkopolska Szkoła Podchorążych Piechoty przeniesiona z Poznania. 1 sierpnia 1922 szkoła została przekształcona w Oficerską Szkołę dla Podoficerów, a 9 sierpnia 1928 przemianowana na Szkołę Podchorążych dla Podoficerów. W pierwszej połowie 1938 w budynku umieszczono Szkołę Podchorążych Marynarki Wojennej.

Od 1 lipca 1943 do 17 stycznia 1945 w budynku, zajętym przez Niemców, mieściła się Szkoła Wywiadu i Kawalerii (niem. Aufklärungs- und Kavallerieschule). Po wyzwoleniu Bydgoszczy w styczniu 1945 stacjonowali tu żołnierze radzieccy.

W latach 1947-2007 mieścił się w gmachu Dowództwo Pomorskiego Okręgu Wojskowego, zaś od 2007 Inspektorat Wsparcia Sił Zbrojnych.

ArchitekturaEdytuj

Masywny gmach zbudowano na planie litery E w stylistyce eklektycznej z wyraźną przewagą elementów neobarokowych. Budynek posiada wydatny ryzalit środkowy i skrzydła boczne, kryte wysokimi dachami, w których umieszczono mansardy, facjatki i lukamy.

Od frontu widoczny jest portyk kolumnowy, z kolumnami w typie toskańskim, nad którym usytuowano balkon zwieńczony eliptycznym frontonem. Całość podzielona została szeregiem dekoracyjnych, profilowanych gzymsów oraz szerokimi lizenami. Wśród elementów dekoracji architektonicznej i sztukatorskiej występują: kamienne tralki i szyszaki, płomieniste wazony, lambrekiny oraz herby Bydgoszczy. We wnętrzach zachował się pierwotny układ i wystrój klatek schodowych, arkadowego hallu, korytarzy i przedsionków ze ścianami wyłożonymi boazerią lub podzielonymi pilastrami z pseudobelkowaniem i dekoracją sztukatorską sufitów.

Obok dawnej szkoły, w północno-zachodnim narożu parceli, znajduje się budynek dawnej Dyrekcji (niem. Kommanado). Jest to okazała willa z portykowymi gankami, tarasami i balkonami oraz wystawkami nakrytymi trójkątnymi i półkolistymi naczółkami, wpiętymi w wysoki łamany dach. Cały teren otoczony został żeliwnym ogrodzeniem, który zdobią kamienne panoplia.

GaleriaEdytuj

Zobacz teżEdytuj

BibliografiaEdytuj

  • Wielkopolska Szkoła Podchorążych Piechoty. Szkic historyczny z 55-ma ilustracjami, oprac. zb. pod red. Jana Załuski, Zakłady Graficzne Instytutu Wydawniczego „Biblioteka Polska”, Bydgoszcz 1924.
  • Bręczewska-Kulesza Daria, Derkowska-Kostkowska Bogna, Wysocka A., [i inni]: Ulica Gdańska. Przewodnik historyczny, Bydgoszcz 2003.
  • Derenda Jerzy. Piękna stara Bydgoszcz – tom I z serii Bydgoszcz miasto na Kujawach. Praca zbiorowa. Towarzystwo Miłośników Miasta Bydgoszczy. Bydgoszcz 2006.
  • Umiński Janusz: Bydgoszcz – przewodnik. Regionalny Oddział PTTK „Szlak Brdy” w Bydgoszczy. Bydgoszcz 1996. ​ISBN 83-905282-0-7​.