Gruszów (powiat myślenicki)
Gruszów – wieś w Polsce, położona w województwie małopolskim, w powiecie myślenickim, w gminie Raciechowice[4][5], w dolinie potoku Gruszów i na wzniesieniach Pogórza Wiśnickiego[6].
wieś | |
![]() Fragment zabudowy | |
Państwo | |
---|---|
Województwo | |
Powiat | |
Gmina | |
Liczba ludności (2022) |
807[2] |
Strefa numeracyjna |
12 |
Kod pocztowy |
32-414[3] |
Tablice rejestracyjne |
KMY |
SIMC |
0332541 |
Położenie na mapie gminy Raciechowice ![]() | |
Położenie na mapie Polski ![]() | |
Położenie na mapie województwa małopolskiego ![]() | |
Położenie na mapie powiatu myślenickiego ![]() | |
![]() |
Początki tej miejscowości sięgają XII wieku, kiedy to plemię Żyrmutów osiedliło tę okolicę. Do dzisiaj zachowało się dużo przedmiotów z dawnej wioski. Żyrmuci przenieśli się prawdopodobnie z powodu ataku dzikich zwierząt (wielkość ran wskazuje na niedźwiedzia brunatnego).
W czasie okupacji niemieckiej mieszkająca we wsi rodzina Szewczyków udzieliła pomocy żydowskim rodzinom Federgönów i Goldbergów. W 1997 roku Instytut Jad Waszem podjął decyzję o przyznaniu Anieli i Franciszkowi Szewczykom tytułu Sprawiedliwych wśród Narodów Świata[7].
W latach 1954–1961 wieś należała i była siedzibą władz gromady Gruszów, po jej zniesieniu w gromadzie Zegartowice. W latach 1975–1998 wieś należała administracyjnie do województwa krakowskiego.
Od 1992 roku w pierwszą niedziele lutego z inicjatywy posła RP IV I V kadencji Sejmu Leszka Murzyna i ks. kanonika Kazimierza Puchały (proboszcza parafii w latach 1980–2006) odbywają się spotkania przedstawicieli środowisk ludowo-narodowych. Spotkania są poprzedzone mszą św. w intencji Piotra Bartoszcze brutalnie zamordowanego przez reżim komunistyczny z 7 na 8 lutego 1984 roku. Obecnie msza św. odprawiana jest również za ks. Kazimierza Puchałę i Romana Bartoszcze (przywódcę polskiego ruchu ludowego przełomu XX/XXI wieku)[potrzebny przypis].
Integralne części wsi
edytujSIMC | Nazwa | Rodzaj |
---|---|---|
0332558 | Dział | część wsi |
0332564 | Gruszówek | część wsi |
0332570 | Matrosie | część wsi |
0332587 | Mogiłki | część wsi |
0332593 | Nalesie | część wsi |
0332601 | Patelówka | część wsi |
0332618 | Podgiełdzie | część wsi |
0332624 | Podgóra | część wsi |
0332630 | Równie | część wsi |
0332647 | Rzeki | część wsi |
0332653 | Wieża | część wsi |
Zabytki
edytujObiekt wpisany do rejestru zabytków nieruchomych województwa małopolskiego[8].
- Kościół parafialny pw. Rozesłania Apostołów, otoczenie, drzewostan.
Inne zabytki
edytuj- Drewniany dom, w którym mieszkała kiedyś rodzina o nazwisku Satoła. Obecnie dom jest opuszczony i zamknięty. Jest datowany na 1834 rok.
Osoby związane z miejscowością
edytuj- Józef Mika ps. „Wrzos”, „Leszek”, „Szarotka”, żołnierz Armii Krajowej, Narodowych Sił Zbrojnych oraz oddziału antykomunistycznego pod swoim dowództwem, stracony 25 czerwca 1951 roku w Więzieniu Montelupich w Krakowie.
-
Fragment miejscowości
-
Figura koło kościoła
-
Głaz upamiętniający ofiary hitlerowców
-
Kościół
-
Remiza OSP
-
Kościół
-
Kapliczka słupkowa
Zobacz też
edytujPrzypisy
edytuj- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 39652
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-04] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 343 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22] .
- ↑ a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200).
- ↑ a b TERYT (Krajowy Rejestr Urzędowego Podziału Terytorialnego Kraju). Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-11-18].
- ↑ Geoportal. Mapa topograficzna i lotnicza [online] [dostęp 2020-08-03] .
- ↑ Historia pomocy – Rodzina Szewczyków | Polscy Sprawiedliwi [online], sprawiedliwi.org.pl [dostęp 2021-11-26] .
- ↑ Wykaz obiektów wpisanych do Rejestru Zabytków Nieruchomych Województwa Małopolskiego z uwzględnieniem podziału na powiaty i gminy [online], wuoz.malopolska.pl [dostęp 2023-12-08] .