Grzebienisko

wieś w województwie wielkopolskim

Grzebieniskowieś w Polsce, położona w województwie wielkopolskim, w powiecie szamotulskim, w gminie Duszniki[4][5].

Grzebienisko
wieś
Ilustracja
Pomnik zamordowanych w 1939
Państwo

 Polska

Województwo

 wielkopolskie

Powiat

szamotulski

Gmina

Duszniki

Liczba ludności (2011)

797[2]

Strefa numeracyjna

61

Kod pocztowy

64-553[3]

Tablice rejestracyjne

PSZ

SIMC

0583119

Położenie na mapie gminy Duszniki
Mapa konturowa gminy Duszniki, po prawej znajduje się punkt z opisem „Grzebienisko”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, po lewej znajduje się punkt z opisem „Grzebienisko”
Położenie na mapie województwa wielkopolskiego
Mapa konturowa województwa wielkopolskiego, po lewej znajduje się punkt z opisem „Grzebienisko”
Położenie na mapie powiatu szamotulskiego
Mapa konturowa powiatu szamotulskiego, na dole po prawej znajduje się punkt z opisem „Grzebienisko”
Ziemia52°26′00″N 16°31′46″E/52,433333 16,529444[1]
Integralne części wsi Grzebienisko[4][5]
SIMC Nazwa Rodzaj
0596346 Huby część wsi

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1387 roku – wymieniana jako własność rodziny Grzebienickich lub Grzebienieckich.

Wieś szlachecka Grzebiensko (Grzebienycko) położona była w 1580 roku w powiecie poznańskim województwa poznańskiego[6].

W XIX w. do wsi napłynęli osadnicy z Niemiec, powstała parafia ewangelicka i szkoła. Pod koniec XIX wieku w Grzebienisku były 92 domy. Wieś liczyła 859 mieszkańców, wśród których przeważali ewangelicy (527) nad katolikami (298), innowiercami (19) i żydami (15)[7]. Po odzyskaniu niepodległości funkcjonowały szkoły polska i niemiecka.

Do 1954 roku istniała gmina Grzebienisko. W latach 1954–1972 wieś należała i była siedzibą władz gromady Grzebienisko. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa poznańskiego[8].

W 2011 roku w Grzebienisku mieszkało 797 osób[2].

We wsi znajduje się dworek z przełomu XIX/XX w.(obecnie hotel i dom weselny) położony w parku angielskim z połowy XIX w. Jest też przedszkole, szkoła podstawowa i gimnazjum, Wiejski Ośrodek Kultury, biblioteka, ośrodek zdrowia, kaplica pw. Świętej Trójcy i Św. Izydora, Ochotnicza Straż Pożarna; ponadto oczyszczalnia ścieków i gminne wysypisko odpadów.

W miejscowości aktywnie funkcjonuje stowarzyszenie nawiązujące do tradycji bractw kurkowych; m.in. istnieje tu strzelnica i Muzeum Kurkowego Bractwa Strzeleckiego.

W lesie, 3,5 km na północ od wsi znajduje się miejsce, w którym jesienią 1939 r. hitlerowcy rozstrzelali ok. 260 osób, oraz w którym grzebano ofiary zamordowane w innych miejscach. Obecnie istnieje tam pomnik.

Wieś dała nazwę rezerwatowi przyrody Huby Grzebieniskie, położonemu na północ[8].

Przypisy

edytuj
  1. Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 9 stycznia 2024, identyfikator PRNG: 39778
  2. a b woj. wielkopolskie >> pow. szamotulski >> gmina Duszniki. Wszystkie dane dla miejscowości Grzebienisko. [w:] Bank Danych Lokalnych [on-line]. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2015-05-09].
  3. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2013, s. 344 [zarchiwizowane z adresu 2014-02-22].
  4. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części (Dz.U. z 2013 r. poz. 200)
  5. a b GUS. Rejestr TERYT
  6. Adolf Pawiński, Polska XVI wieku pod względem geograficzno-statystycznym, t. I, Wielkopolska, Warszawa 1883, s. 7.
  7. Grzebienisko, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. II: Derenek – Gżack, Warszawa 1881, s. 888.
  8. a b Jan Maj, Alicja Dziewulska: Mapa topograficzna Polski N-33-129/130: Poznań. Warszawa: Wojskowe Zakłady Kartograficzne, 1997. ISBN 83-7135-150-X.