Otwórz menu główne

Hardun (Stellagama stellio) – gatunek jaszczurki z podrodziny Agaminae w rodzinie agamowatych (Agamidae).

Hardun
Stellagama stellio[1]
(Linnaeus, 1758)
Hardun
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada gady
Rząd łuskonośne
Rodzina agamowate
Podrodzina Agaminae
Rodzaj Stellagama
Baig, Wagner, Ananjeva & Böhme, 2012[2]
Gatunek hardun
Synonimy
  • Lacerta stellio Linnaeus, 1758[3]
  • Laudakia stellioBarts & Wilms, 2003[4]
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 LC pl.svg
Hardun w trakcie linienia

Spis treści

OpisEdytuj

Ma ciało mocnej budowy, spłaszczone, o długości do 40 cm. Grzbiet ma pokryty ostrymi łuskami. Ubarwienie jest indywidualną cechą każdego osobnika, może zmieniać się pod wpływem temperatury i nastroju zwierzęcia. Grzbiet czarny, czerwony, żółty, z kilkoma poprzecznymi pręgami. Brzuch żółty. Długi, paskowany ogon. Głowa płaska i szeroka, z dużymi otworami usznymi.

WystępowanieEdytuj

Występuje w Europie na wyspie Korfu, Półwyspie Chalcydyckim, Cyprze i Cykladach. Żyje także na terenie Azji Mniejszej i Bliskiego Wschodu (Izrael, Irak, Arabia Saudyjska i Egipt). Żyje zarówno na nizinach, jak i w górach, na dobrze nasłonecznionych terenach. Często żyje na skalistym terenie, w pobliżu wody.

ZachowanieEdytuj

Prowadzi dzienny, lądowy tryb życia. Żyje w dużych koloniach pod przywództwem dominującego samca. W czasie chłodniejszych miesięcy (od października do kwietnia) hibernuje. Prowadzi terytorialny tryb życia, każde stado broni swego terytorium przed intruzami.

OdżywianieEdytuj

Harduny są wszystkożerne, żywią się owadami, dżdżownicami, ptasimi jajami i pisklętami, a także małymi myszami i jaszczurkami. Zjadają także liście, kwiaty i pączki.

RozródEdytuj

Samica harduna składa zwykle do 10 jaj między majem a lipcem. Po 52-53 dniach wykluwają się młode, których wielkość wynosi około 3,5 cm. W korzystnych warunkach jaszczurka może mieć 2-3 mioty w roku.

PrzypisyEdytuj

  1. Stellagama stellio, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. K.J. Baig, P. Wagner, N.B. Ananjeva & W. Bohme. A morphology-based taxonomic revision of Laudakia Gray, 1845 (Squamata: Agamidae). „Vertebrate Zoology”. 62 (2), s. 222, 2012 (ang.). 
  3. C. Linneaus: Systema naturae per regna tria naturae, secundum classes, ordines, genera, species, cum characteribus, differentiis, synonymis, locis. Wyd. 10. T. 1. Holmiae: Impensis Direct. Laurentii Salvii, 1758, s. 202. (łac.)
  4. M. Barts & T. Wilms. Die Agamen der Welt. „Draco”. 4 (14), s. 4–23, 2003 (niem.). 
  5. Z.S.S. Amr, A.M.H. Al Johany, F. Akarsu, N. Üzüm, Y. Kumlutaş, S. Baha El Din, P. Lymberakis, S. Hraoui-Bloquet, I.H. Ugurtas, Y.L. Werner, A.M. Disi, V. Tok, M. Sevinç, R. Sadek, P.-A. Crochet, Y. Kaska, A. Avci & C. Yeniyurt 2012, Stellagama stellio [w:] The IUCN Red List of Threatened Species 2018 [online], wersja 2018-1 [dostęp 2018-10-08] (ang.).