Otwórz menu główne

Henryk Reyman

polski piłkarz, działacz sportowy

Henryk Tomasz Reyman vel Reymann[a] (ur. 28 lipca 1897 w Krakowie, zm. 11 kwietnia 1963 tamże[3]) – polski piłkarz występujący na pozycji napastnika, reprezentant Polski w latach 1922–1931, olimpijczyk, trener i działacz piłkarski, podpułkownik Wojska Polskiego.

Henryk Reyman
Ilustracja
Henryk Reyman (drugi od lewej) w barwach reprezentacji Polski na IO 1924
Pełne imię i nazwisko Henryk Tomasz Reyman
Data i miejsce urodzenia 28 lipca 1897
Kraków
Data i miejsce śmierci 11 kwietnia 1963
Kraków
Wzrost 178 cm
Pozycja środkowy napastnik
Kariera juniorska
Lata Klub
1908–1910 Polonia Kraków
1910–1914 Wisła Kraków
Kariera seniorska
Lata Klub Wyst. Gole
1914–1933 Wisła Kraków 149 (128)
Kariera reprezentacyjna
Lata Reprezentacja Wyst. Gole
1922–1931  Polska 9 (5)
Kariera trenerska
Lata Drużyna
1945–1947 Polska
1956–1957 Polska
1957–1963 OZPN Kraków
1957–1959 Polska
Henryk Tomasz Reymann
podpułkownik podpułkownik
Przebieg służby
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 37 Pułk Piechoty
Stanowiska dowódca batalionu piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Złoty Krzyż Zasługi Medal Niepodległości Srebrny Krzyż Zasługi Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Oficer Orderu Korony Rumunii
Reyman w barwach Wisły Kraków – mistrza Polski 1927, stoi pierwszy od prawej

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Służba wojskowaEdytuj

Urodził się w Krakowie, w rodzinie Władysława, urzędnika pocztowego, i Franciszki z Czernych[4].

Ukończył III Gimnazjum im. Sobieskiego w Krakowie[5]. Podczas I wojny światowej walczył w szeregach armii austriackiej. Po przeszkoleniu został skierowany na front włoski na którym walczył od 1 marca 1915 do 31 grudnia 1916. Od 1 stycznia 1917 do 10 września 1918 walczył na froncie włoskim[5]. Podczas walk na froncie włoskim został dwukrotnie ranny. 1 kwietnia 1917 został awansowany na podporucznika[5].

W listopadzie 1918 został przyjęty do Wojska Polskiego z byłej armii austro-węgierskiej w stopniu podporucznika[6]. W latach 1918-1921 walczył w wojnie polsko-bolszewickiej, w czasie walk polsko-ukraińskich o Małopolskę Wschodnią oraz I i III powstaniu śląskim. Brał również udział w akcji plebiscytowej na terenie Spisza i Orawy[7]. 1 grudnia 1919 roku został mianowany porucznikiem[4]. W 1921 roku ukończył czteromiesięczny kursu w Szkole Podchorążych Piechoty w Warszawie[4][8]

3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 roku i 1325. lokatą w korpusie oficerów piechoty, a jego oddziałem macierzystym był nadal 20 Pułk Piechoty[9][10]. W listopadzie 1924 został przydzielony z 20 pp w Krakowie do Oddziału Wyszkolenia Dowództwa Okręgu Korpusu Nr V na stanowisko referenta[11][12]. 3 maja 1926 został mianowany kapitanem ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1925 roku i 223. lokatą w korpusie oficerów piechoty[13]. 26 kwietnia 1928 został przeniesiony z 20 pp do 5 pułku piechoty Legionów w Wilnie[14][15]. W grudniu 1929 roku ponownie przeniesiony do 20 pp[16]. Jesienią 1930 roku został przeniesiony do 5 Okręgowego Urzędu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Krakowie[17]. Dwa miesiące później otrzymał przeniesienie do Centralnego Instytutu Wychowania Fizycznego w Warszawie[18][19]. 28 czerwca 1933 roku ogłoszono jego przeniesienie do 18 pułku piechoty w Skierniewicach[20][21]. W skierniewickim garnizonie pełnił służbę do 1936 roku[22]. W marcu tego roku został awansowany na majora w korpusie oficerów piechoty.

Tuż przed drugą wojną światową i w czasie wojny obronnej 1939 dowódca I batalionu 37 pułku piechoty z Kutna. 20 września został ranny w bitwie nad Bzurą. Jako jeniec trafił do szpitala w Rawie Mazowieckiej. Z powodu ciążącego na nim od 1940 roku wyroku sądu hitlerowskiego skazującego na karę śmierci ukrywał się w Krakowie u Benedyktynek oraz w majątku Tarnowskich w Dzikowie[23].

Kariera sportowaEdytuj

W latach 1910–1933 występował w Wiśle Kraków, w barwach której w latach 1927–1934 grając w lidze zdobył 109 goli. Kilkukrotnie był kapitanem związkowym (selekcjonerem reprezentacji Polski w piłce nożnej mężczyzn) . W 1924 pełnił funkcję kapitana reprezentacji na olimpiadzie w Paryżu Był członkiem honorowym PZPN, honorowym prezesem TS „Wisła”. Będąc selekcjonerem reprezentacji stworzył zawołanie Orły, do boju![24]. Od kwietnia 1945 prowadził działalność w strukturach krajowych i okręgowych ruchu sportowego. Brał czynny udział w reaktywacji PZPN. Od 29 czerwca 1945 był członkiem zarządu związku i jednocześnie kapitanem związkowym. Fukncję kapitana związkowego pełnił do 30 sierpnia 1947 roku. W latach 1956-1959 ponownie pracował we władzach PZPN. Od 22 września 1956 do 17 lutego 1957 wchodził w skład kapitanatu. 14 lutego 1959 został przewodniczącym kapitanatu. W latach 1956-1962 pełnił również funkję selekcjonera Krakowskiego Okręgowego Związku Piłki Nożnej (KOPZN). Był jednocześnie wiceprezesem Wisły Kraków. W 1959 otrzymał honorowe cżłonkostwo PZPN. Ponadto posiadał także honorowe członkostwo KOPZN. Był też honorowym prezesem Wisły Kraków[23]. Został pochowany na Cmentarzu Rakowickim w Krakowie. Był starszym bratem Jana Reymana – również piłkarza.

Sukcesy
  • dwukrotne mistrzostwo Polski z Wisłą w 1927 i 1928
  • dwukrotny król strzelców w 1925 (11 goli) i w 1927 (37 goli)
  • dziewięciokrotny reprezentant kraju
Rekordy
  • 1927 rok – strzelił 37 bramek w jednym sezonie
  • 1927 rok – strzelił jako pierwszy w polskiej lidze 5 bramek w jednym meczu (z Warszawianką)

UpamiętnienieEdytuj

Od 1972 roku jego imieniem nazwano jedną z ulic Krakowa (przylegającą do stadionu Wisły)[23]. Od 2006 jego imię nosi Stadion Miejski w Kutnie. 23 stycznia 2008 radni Krakowa podjęli decyzję, że stadion Wisły Kraków będzie nosił jego imię. W czerwcu 2009 roku Mirosław Szymkowiak, Marek Konieczny i Tomasz Frankowski założyli w Krakowie Akademię Piłkarską 21 im. Henryka Reymana[25].

Ordery i odznaczeniaEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Na początku lat 20. XX wieku w ewidencji Wojska Polskiego figurował jako „Henryk Reymann”, a na przełomie lat 20. i 30. jako „Henryk Reyman”. W styczniu 1934 roku minister spraw wojskowych sprostował imię i nazwisko kapitana Henryka Reymana z 18 pp z „Henryk Reyman” na „Henryk Tomasz Reymann”[1][2].

PrzypisyEdytuj

  1. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 2 z 26 stycznia 1934 roku, s. 34.
  2. Rybka i Stepan 2006 ↓, s. 26, 593.
  3. Paweł Pierzchała: 110 rocznica urodzin Henryka Reymana (pol.). wislakrakow.com, 2007-07-28. [dostęp 2010-02-07].
  4. a b c Toporowicz 1988 ↓, s. 219-220.
  5. a b c Wryk 2015 ↓, s. 492.
  6. Wykaz oficerów 1920 ↓, s. 95, tu jako Henryk Reymann.
  7. Wryk 2015 ↓, s. 492, wg autora za czyny bojowe został odznaczony Krzyżem Walecznych, lecz informacji tej nie potwierdzają Roczniki Oficerskie z 1923, 1924, 1928, 1932 i 1939 roku.
  8. Spis oficerów 1921 ↓, s. 81, 842, tu jako Henryk Władysław Reyman.
  9. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 94, tu także jako Henryk Reymann.
  10. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 182, 433, tu również jako Reymann.
  11. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 119 z 7 listopada 1924 roku, s. 664.
  12. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 51, 171, 376, tu jako Henryk Reymann.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 18 z 3 maja 1926 roku, s. 129.
  14. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 9 z 26 kwietnia 1928 roku, s. 139.
  15. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 21, 218.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 20 z 23 grudnia 1929 roku, s. 400.
  17. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 28 stycznia 1931 roku, s. 11.
  18. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 26 marca 1931 roku, s. 100.
  19. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 60, 829.
  20. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 8 z 28 czerwca 1933 roku, s. 133.
  21. Lista starszeństwa 1933 ↓, s. 59.
  22. Lista starszeństwa 1935 ↓, s. 57.
  23. a b c Wryk 2015 ↓, s. 493.
  24. Andrzej Gowarzewski: BIAŁO-CZERWONI. 1921–2018, Wydawnictwo GiA, Katowice 2017, s. 49.
  25. AP 21, www.ap21.pl [dostęp 2017-11-23] (pol.).
  26. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 3 z 11 listopada 1938 roku, s. 23.
  27. M.P. z 1933 r. nr 258, poz. 276.
  28. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 60.
  29. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 21.

BibliografiaEdytuj