Ján Kačala

słowacki językoznawca

Ján Kačala (ur. 8 kwietnia 1937 w Dobszynie[1]) – słowacki językoznawca i publicysta[2]. Zajmuje się badaniami nad słowackim językiem literackim, jego kulturą i historią[3]. Porusza zagadnienia z zakresu składni semantycznej, leksykologii i leksykografii[3].

Ján Kačala
Data i miejsce urodzenia

8 kwietnia 1937
Dobszyna

Zawód, zajęcie

językoznawca, publicysta

Narodowość

słowacka

Odznaczenia
Order Ľudovíta Štúra II Klasy (Słowacja)

Urodził się w rodzinie nauczycielskiej. Po ukończeniu gimnazjum w Rożniawie[2] studiował słowacystykę w Wyższej Szkole Pedagogiki w Bratysławie (1954–1958)[1]. Przez pięć lat nauczał w szkole średniej[2]. W 1963 r. został zatrudniony w Instytucie Językoznawstwa im. Ľudovíta Štúra, gdzie w latach 1981–1991 piastował stanowisko dyrektora[1]. W 1983 r. uzyskał stopień doktora nauk[1].

Jego dorobek obejmuje 16 monografii naukowych oraz ponad 500 studiów naukowch, ogłoszonych na Słowacji i za granicą[2][4]. Jako współautor i redaktor przyczynił się do opracowania szeregu prac zbiorowych, do których należą m.in. wydawnictwa kodyfikacyjne: Krátky slovník slovenského jazyka (cztery wydania) oraz Pravidlá slovenského pravopisu z roku 1991 (cztery wydania)[4]. Współpracował przy tworzeniu Encyklopédii jazykovedy (1993)[2]. W latach 1971–1991 był redaktorem naczelnym czasopisma lingwistycznego „Kultúra slova[2].

Jest członkiem szeregu towarzystw naukowych, m.in. Słowackiego Towarzystwa Językoznawczego przy Słowackiej Akademii Nauk oraz The Societas Linguistica Europaea. W 1987 r. przyznano mu odznakę honorową Josefa Dobrovského za zasługi w dziedzinie nauk społecznych. W 2007 r. otrzymał Złoty Medal Maticy Slovenskej (MS) za wieloletnią pracę naukową i publicystyczną. W 2011 r. został odznaczony Orderem Ľudovíta Štúra II klasy za wybitne osiągnięcia w dziedzinie nauki i edukacji, zwłaszcza w zakresie językoznawstwa[2][5].

Wybrana twórczość edytuj

  • Doplnok v slovenčine (1971)
  • Sloveso a sémantická štruktúra vety (1989)
  • Slovenčina – vec politická? (1994)
  • Kultúrne rozmery jazyka. Úvahy jazykovedca (1997)
  • Spisovná slovenčina v 20. storočí (1998)
  • Syntaktický systém jazyka (1998)
  • Slovenčina pri míľnikoch slovenských dejín (2002)

Przypisy edytuj

  1. a b c d Jozef Mistrík, Encyklopédia jazykovedy, wyd. 1, Bratislava: Obzor, 1993, s. 229, ISBN 80-215-0250-9, OCLC 29200758 (słow.).
  2. a b c d e f g Ján Kačala patrí medzi najproduktívnejších slovenských jazykovedcov, Teraz.sk, 8 kwietnia 2017 [dostęp 2020-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-09] (słow.).
  3. a b Kačala, Ján, 1937-, Databáze Národní knihovny ČR [dostęp 2020-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-09] (cz.).
  4. a b Ján Kačala: Jazyk majstrov, Spolok slovenských spisovateľov [dostęp 2020-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-09] (słow.).
  5. Ján Kačala, osobnosti.sk [dostęp 2020-03-09] [zarchiwizowane z adresu 2020-03-09] (słow.).