Język antylski

język kreolski na bazie francuskiego

Język antylski (fr. créole antillais) – język kreolski na bazie francuskiego, używany przede wszystkim na wyspach Małych Antyli. Język każdej wyspy ma własne charakterystyczne cechy, jednak zasadniczo wyróżnia się dwie główne odmiany: dialekt Martyniki i Gwadelupy oraz dialekt Saint Lucia i Dominiki, klasyfikowane przez Ethnologue jako odrębne języki[1][2].

Kreyol, kwéyol, patois, patwa
Obszar

Małe Antyle

Liczba mówiących

ok. 1,2 miliona (2001)

Pismo/alfabet

łacińskie

Klasyfikacja genetyczna

kreolski na bazie francuskiego

Kody języka
Glottolog less1242
Dialekty
ISO 639-3: acf – dialekt Saint Lucia i Dominiki
ISO 639-3: gcf – dialekt Martyniki i Gwadelupy
ISO 639-3: scf – dialekt w Panamie
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.
Napis w języku kreolskim z Gwadelupy: „Zwolnij. Tutaj bawią się dzieci”

GramatykaEdytuj

Zaimki osoboweEdytuj

Kreolski Francuski Warianty oboczne
an, mwen je, moi
i il, elle, lui
zòt vous

Zaimki dzierżawcze i zależneEdytuj

Zaimki dzierżawcze stoją po rzeczowniku, poprzedzone przyimkiem a.

Kreolski Francuski Przykłady
mwen me, moi Ban mwen biten an mwen, (donne moi mes affaires).
i le, la, lui Ba'y biten a'y, (donne-lui ses affaires.)
zòt vous Zòt vlé an ba zòt biten a zòt? (vous voulez que je vous donne tes affaires?)

Rodzajniki i zaimki wskazująceEdytuj

  1. rodzajnik nieokreślony On flè: une fleur.
  2. rodzajnik określony Flè-la: la fleur.
  1. zaimek wskazujący w liczbie pojedynczej Flè-lasa: cette fleur.
  2. zaimek wskazujący w liczbie mnogiej Sé flè-lasa

CzasownikiEdytuj

Czasowniki w tym języku są nieodmienne, zaś czasy gramatyczne określane są za pomocą partykuł poprzedzających czasownik:

  • ka wyraża czynność teraźniejszą (angielskie be + -ing).
  • wyraża czynność przyszłą
  • oraz ø wyraża czynność przyszłą
  • ja (francuskie déjà „już”) i przeczenie po ko (pas encore „jeszcze nie”)
Kreolski Znaczenie Przykład angielski Przeczenie Przykłady
ka teraźniejszość be -ing pa ka, pa'a Ou ka pati? Awa. (Tu pars? non.) "ka" może wyrażać także czynność powtarzającą się. "An ka travay lizin touléjou", ("Je travaille à l'usine tous les jours".) Codziennie pracuję w fabryce
kay (= ka + czasownik "ay" bliska przyszłość be going to pa kay An kay manjé talè. (Je vais bientôt manger.) Zaraz będę jadł
umieszcza czynność w przeszłości pa té Si'w té di mwen sa, (Si tu me l'avais dit.) Gdybyś mi to był powiedział
sòti bliska przeszłość I have just -ed Michel sòti rivé. (Michel vient juste d'arriver.) Natomiast " I sòti sòti" znaczy " Il vient juste de sortir". Właśnie wyszedł

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Guadeloupean French Creole, [w:] Ethnologue: Languages of the World [online], Dallas: SIL International [dostęp 2010-03-20] (ang.).
  2. Lesser Antillean French Creole, [w:] Ethnologue: Languages of the World [online], Dallas: SIL International [dostęp 2010-03-20] (ang.).

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj