Otwórz menu główne

Język ful (zwany także: fula, fulani, fulfulde) – język regionu Afryki Zachodniej, używany przez ludy Fula od Senegalu po Kamerun i Sudan. Rozpada się na wiele dialektów. Klasyfikowany w obrębie grupy atlantyckiej języków nigero-kongijskich. Zapisywany najczęściej zmodyfikowanym alfabetem łacińskim w ortografii przyjętej w 1966 roku na konferencji UNESCO w Bamako. W niektórych rejonach Afryki do zapisu języka fula używa się także pisma arabskiego.

Fulfulde, Pulaar
Obszar Mauretania, Senegal, Mali, Burkina Faso, Niger, Nigeria, Kamerun, Gambia, Czad, Sierra Leone, Benin, Gwinea Bissau, Sudan, Republika Środkowoafrykańska, Wybrzeże Kości Słoniowej, Ghana, Togo
Liczba mówiących 30 milionów
Pismo/alfabet łacińskie
Klasyfikacja genetyczna
Kody języka
Kod ISO 639-1, ISO 639-1 ff
Kod ISO 639-2, ISO 639-2 ful
Kod ISO 639-3 ful
IETF ff
Glottolog fula1264
GOST 7.75–97 фул 752
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku ful
Słownik języka ful
w Wikisłowniku
Ta strona zawiera symbole fonetyczne MAF. Bez właściwego wsparcia renderowania wyświetlane mogą być puste prostokąty lub inne symbole zamiast znaków Unikodu.

Ważniejsze dialektyEdytuj

Klasy nominalne i mutacja spółgłosekEdytuj

Język ful jest językiem o złożonym systemie sufiksalnych klas nominalnych, przy czym wyznacznikiem każdej klasy jest nie tylko odpowiedni sufiks, ale też odpowiednia alternacja spółgłosek tematycznych. Spółgłoski tematyczne ulegają permutacji w trzech stopniach według następującego schematu:

stopień szczelinowy stopień zwartowybuchowy stopień prenazalizacji
f p p
s ʃ ʃ
h k k
w b mb
r d nd
j , g ɲ, ŋg
ɣ g ŋg

Spółgłoski /l/, /t/, nosowe i glotalizowane nie ulegają permutacji.

Przykład:

stopień szczelinowy: rawan-du = "pies" (sufiks i stopień mutacji dla liczby pojedynczej)
stopień zwartowybuchowy: dawaa-di = "psy" (sufiks i stopień mutacji dla liczby mnogiej)
stopień prenazalizacji: ndawa-koy = "pieski" (sufiks i stopień mutacji dla zdrobnienia liczby mnogiej)

Permutacjom ulegają też formy czasowników, liczebników i przymiotników.

BibliografiaEdytuj