Otwórz menu główne
Ten artykuł dotyczy wsi w powiecie białostockim, w gminie Michałowo. Zobacz też: inne miejscowości o tej nazwie.

Jałówkawieś (dawniej miasto) w Polsce położona w województwie podlaskim, w powiecie białostockim, w gminie Michałowo[5].

Jałówka
Herb
Herb Jałówki
Cerkiew prawosławna pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Jałówce
Cerkiew prawosławna pw. Podwyższenia Krzyża Świętego w Jałówce
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo podlaskie
Powiat białostocki
Gmina Michałowo
Sołectwo Jałówka[1][2]
Liczba ludności (2011) 305[3]
Strefa numeracyjna 85
Kod pocztowy 16-050[4]
Tablice rejestracyjne BIA
SIMC 0034312[5]
Położenie na mapie gminy Michałowo
Mapa lokalizacyjna gminy Michałowo
Jałówka
Jałówka
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Jałówka
Jałówka
Położenie na mapie województwa podlaskiego
Mapa lokalizacyjna województwa podlaskiego
Jałówka
Jałówka
Położenie na mapie powiatu białostockiego
Mapa lokalizacyjna powiatu białostockiego
Jałówka
Jałówka
Ziemia53°00′19″N 23°54′19″E/53,005278 23,905278
Droga przez wieś

Jałówka uzyskała lokację miejską w 1545 roku, zdegradowana przed 1897 rokiem[6]. W II RP siedziba gminy Jałówka w powiecie wołkowyskim. W latach 1975–1998 miejscowość należała administracyjnie do województwa białostockiego.

HistoriaEdytuj

Prawa miejskie (magdeburskie) otrzymała w 1545, za czasów króla Zygmunta I Starego. Miasto królewskie położone w końcu XVIII wieku w starostwie niegrodowym jałowskim w powiecie wołkowyskim województwa nowogródzkiego[7].

W czasie powstania styczniowego miejsce zgrupowań powstańców – patriotów. Przed II wojną światową miasteczko, zamieszkiwane przez ok. 4000 osób, z tego połowę stanowiła ludność żydowska. Funkcjonowały dwie parafie (dwa kościoły) rzymskokatolickie – Przemienienia Pańskiego i św. Antoniego (obecnie w ruinie), dwie synagogi oraz cerkiew prawosławna. Od sierpnia 1941 do lipca 1944 znajdował się tam areszt niemieckiej żandarmerii, w którym przetrzymywano mieszkańców Jałówki i okolicznych wsi, których następnie wywożono na roboty przymusowe do III Rzeszy, obozów koncentracyjnych i więzień[8]. Jesienią 1942 ludność żydowską wywieziono do obozu przejściowego w Wołkowysku[9].

Po 1945 w Jałówce znajdowała się strażnica WOP.

Do dziś zachował się miejski układ przestrzenny Jałówki z rynkiem – parkiem w centrum.

ZabytkiEdytuj

  • rozplanowanie przestrzenne d. miasta - obecnej wsi, XVI, nr rej.: A-345 z 19.06.1986
  • ruiny kościoła pw. św. Antoniego, 1910-15, nr rej.: j.w.
  • cmentarz grzebalny, XIX, nr rej.: j.w.
  • kościół par. pw. Przemienienia Pańskiego, ul. Kościelna 1, 1859, 1922, nr rej.: A-5 z 25.11.1999
  • zespół cerkwi prawosławnej, nr rej.:A-69 z 20.07.2002 :
    • cerkiew par. pw. Podwyższenia Krzyża Świętego, 1956-1960
    • dzwonnica – kaplica pw. Świętych Równych Apostołom Konstantyna i Heleny, 1990
    • cmentarz cerkiewny
    • ogrodzenie (mur) z bramą i furtką[10]

Obiekty sakralneEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Uchwała nr VI/25/90 Rady Gminy w Michałowie z dnia 28 grudnia 1990 r. w sprawie podziału Gminy Michałowo na sołectwa. , 1990-12-28. 
  2. Uchwała nr VII/66/07 Rady Gminy Michałowo z dnia 18 kwietnia 2007 r. w sprawie połączenia sołectw. „Dziennik Urzędowy Województwa Podlaskiego”. Nr 120, poz. 1094, s. 10729, 2007-05-24. Wojewoda Podlaski. [dostęp 2014-10-30]. 
  3. Bank Danych Lokalnych. Główny Urząd Statystyczny. [dostęp 2014-10-09].
  4. Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych. Poczta Polska S.A., październik 2014. s. 363. [dostęp 2014-10-30].
  5. a b Rozporządzenie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 13 grudnia 2012 r. w sprawie wykazu urzędowych nazw miejscowości i ich części. „Dziennik Ustaw”. Nr 29, poz. 200, s. 692, 2013-02-13. Ministerstwo Administracji i Cyfryzacji. [dostęp 2014-10-09]. 
  6. Robert Krzysztofik, Lokacje miejskie na obszarze Polski. Dokumentacja geograficzno-historyczna, Katowice 2007, s. 34-35.
  7. Вялікі гістарычны атлас Беларусі Т.2, Mińsk 2013, s. 97.
  8. Czesław Pilichowski: Obozy hitlerowskie na ziemiach polskich 1939-1945. Informator encyklopedyczny. Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 202. ISBN 83-01-00065-1.
  9. Yitzak Arad: Belzec, Sobibor, Treblinka. The Operation Reinhard Death Camps. Bloomington: Indiana University Press, 1999, s. 397. ISBN 978-0-253-21305-1.
  10. Narodowy Instytut Dziedzictwa: Rejestr zabytków nieruchomych – województwo podlaskie. 2018-09-30. s. 8. [dostęp 2014-10-09].

Linki zewnętrzneEdytuj