Jerzy Wołek

polski biolog

Jerzy Adam Wołek (ur. 18 października 1942 w Krakowie, zm. 1 stycznia 2013 w Krakowie) – polski biolog, profesor, specjalność: ekologia, botanika, fitosocjologia – zajmował się: ekologią zbiorowisk roślinnych a zwłaszcza zasadami zrzeszania się gatunków, próbując ustalić rolę różnych czynników ekologicznych (m.in. konkurencji, allelopatii, losowości, abiotycznych) w determinowaniu ich składu gatunkowego; zastosowaniem modeli zerowych i rozkładów uciętych w ekologii oraz wykorzystywaniem metod statystycznych w dydaktyce biologii.

Wieloletni pracownik naukowy Instytutu Botaniki Polskiej Akademii Nauk w Krakowie i profesor Uniwersytetu Pedagogicznego im. KEN w Krakowie.

ŻyciorysEdytuj

Wykształcenie i praca naukowaEdytuj

W latach 19561960 uczęszczał do I Liceum Ogólnokształcące im. B. Nowodworskiego w Krakowie. Po maturze rozpoczął studia na Wydziale Biologii i Nauki o Ziemi na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.

W roku 1965 otrzymał tytuł magistra biologii UJ – praca magisterska przygotowana w Katedrze Hydrobiologii pod kierunkiem prof. Karola Starmacha.

Pracę zawodową rozpoczął w roku 1966 w Miejskim Parku i Ogrodzie Zoologicznym w Krakowie. W roku 1967 rozpoczal prace w Zakładzie Ekologii Instytutu Botaniki im. Władysława Szafera Polskiej Akademii Nauk w Krakowie.

W latach 1972–1974 odbył staż naukowy w Instytucie Geobotaniki w Zürichu. W 1977 r. obronił pracę doktorską pt. Ekologia zbiorowisk pleustonowych w świetle badań eksperymentalncyh, której promotorem był prof. Kazimierz Zarzycki.

W tym czasie w szerokim zakresie stosował metody statystyczne do wyjaśniania roli czynników ekologicznych w organizacji fitocenoz i determinowaniu struktur zbiorowisk.

W latach 1992–1997 uczestniczył w kompleksowych badaniach naukowych na obszarze i w otoczeniu zbiorników wodnych Czorsztyn-Niedzica i Sromowce Wyżne.

W latach 1996–1999 był przewodniczącym Rady Redakcyjnej Fragmenta Florestica et Geobotanica Series Polonica oraz redaktorem Fragmenta Floristica et Geobotanica, od roku 2000 członkiem Rady Redakcyjnej Polish Botanical Jurnal.

W roku 1997 na podstawie oceny dorobku naukowego i rozprawy habilitacyjnej pt. Species co-occurrense patterns in pleustonic plant communities (class Lemnetea): are there assembley rules governing pleustonic community assembley? uzyskał stopień doktora habilitowanego w zakresie biologii, botaniki, ekologii, fitosocjologii w IB PAN w Krakowie.

W latach 2001–2002, po przejściu na emeryturę prof. Kazimierza Zarzyckiego, piastował stanowisko kierownika Pracowni Ekologii Roślin w Zakładzie Ekologii IB PAN. W 2002 r. podjął pracę na Uniwersytecie Pedagogicznym im. KEN w Krakowie na stanowisku kierownika Zakładu Dydaktyki Biologii w Instytucie Biologii. W 2006 r. otrzymał stanowisko dyrektora Instytutu Biologii.

Był autorem Vademecum statystyki dla biologów – pracy metodycznej poświęconej analizie statystycznej danych ekologicznych i biogeograficznych oraz podręcznika dla studentów biologii pt. Wprowadzenie do statystyki dla biologów z 2006 r. Był autorem lub współautorem licznych prac z zakresu metodologii dydaktyki i edukacji środowiskowej oraz wykorzystana metod statystycznych w badaniach botanicznych i w badaniach z zakresu aerobiologii proponował program komputerowy, pozwalający znaleźć optymalny sposób na zliczanie ziaren pyłku i zarodników grzybów[1][2][3][4].

W dniu 17 czerwca 2009 otrzymał od Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego tytuł naukowy profesora[5].

Należał do Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Mikołaja Kopernika (Sekcja Dydaktyki Biologii).

Życie prywatneEdytuj

Jerzy Wołek zmarł nagle w Krakowie dnia 1 stycznia 2013 r., został pochowany 8 stycznia 2013 r. na Cmentarzu Rakowickim w tym mieście[6]

Odznaczenia, upamiętnienieEdytuj

W 2005 roku otrzymał Srebrny Krzyż Zasługi.

Wybrane publikacjeEdytuj

  1. Wołek J. 1971: Rozmieszczenie roślin wodnych w dolinie Dunajca na przedpolu Pienińskiego Parku Narodowego. – Fragmenta Floristica et Geobotanica 17(2): 237–250.
  2. Wołek J. 1974b: A preliminary investigation of interactions (competition, allelopathy) between some species of Lemna, Spirodela and Wolffia. – Berichte des Geobotanischen Institutes der ETH, Stiftung Rübel, Zürich 42: 140–162.
  3. Wołek J. 1974c: Experimental control of flowering in Spirodela polyrrhiza (L.) Schleiden, strain 7401 – a preliminary report. – Berichte des Geobotanischen Institutes der ETH, Stiftung Rübel, Zürich 42: 163–170.
  4. Wołek J. 1979: Experimental investigations on competition and allelopathy between Spirodela polyrrhiza (L.) Schleiden and Wolffia arrhiza (L.) Wimm. Fragm. – Fragmenta Floristica et Geobotanica 25(2): 281–350.
  5. Wołek J. 1983: Determinants of community structure for the pleustonic plants (the Lemnetea class). – Ekologia polska 31(1): 173–200.
  6. Wołek J. 1988: Null hypothesis in studies on plant communities. I. Null model, research procedure, statistical analysis of results. – Ekologia polska 36(3–4): 471–484.
  7. Wołek J. & Dawidowicz A.L. 1991: Rozkłady ucięte, dwumianowy i Poissona, w badaniach ekologicznych: zastosowanie praktyczne. – Wiadomości ekologiczne 37(1): 27–41.
  8. Wołek J. 1992: Vademecum statystyki dla biologów. – Polish Botanical Studies Guidebook Series No. 6: 1–137.
  9. Wołek J. 1997: Species co-occurrence patterns in pleustonic plant communities (class Lemnetea): are there assembly rules governing pleustonic community assembly? – Fragmenta Floristica et Geobotanica Supplementum 5: 3–100.
  10. Wołek J. 2006. Wprowadzenie do statystyki dla biologów. Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej im. KEN w Krakowie, Kraków, 422 ss.
  11. Wołek J. 2006. Metody statystyczne w analizie danych aerobiologicznych, s. 143–154. [w:] E. Weryszko-Chmielewska (red.), Pyłek roślin w aeroplanktonie różnych regionów Polski. Wyd. Katedra i Zakład Farmakognozji z Pracownią Roślin Leczniczych, Wydziału Farmaceutycznego Akademii Medycznej im. Prof. F. Skubiszewskiego w Lublinie, Lublin.
  12. Wołek J., Walanus A., Stępalska D. 2006. Statystyka zliczeń ziarn pyłku i zarodników grzybów. Alergologia, Immunologia 3 (3–4): 98–104.
  13. Wołek J., Potyrała K., Walosik A. 2007. Czy efektywne metody nauczania mogą pogłębiać lub zmniejszać różnicę między słabymi i dobrymi uczniami?, s. 89−97. – (W:) R.M. Suska-Wróbel, I. Majcher (red.), Dydaktyka Biologii wobec wyzwań współczesności. Fundacja Rozwoju Uniwersytetu Gdańskiego, Gdańsk.

PrzypisyEdytuj

  1. Kronika Nauki Polskiej 2007-2010, Wydawnictwo Helion, Gliwice 2012, s. 182.
  2. Leksykon Profesorów Akademii Pedagogicznej im. Komisji Edukacji Narodowej 1946-2006, Wydawnictwo Naukowe Akademii Pedagogicznej, Kraków 2006, s. 617–618.
  3. Fragmenta Floristica et Geobotanica Polonica 20(2), Instytut Botaniki im. W. Szafera PAN, Kraków 2013, s. 396–399.
  4. 3.
  5. Postanowienie prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego z dnia 17 czerwca 2009 nr 115-6-09 o nadaniu tytułu profesora (Monitor Polski Nr 39, poz. 611).
  6. [1][2].