Kakaowiec

Kakaowiec (Theobroma L.) – rodzaj niewysokich drzew rosnących w niższej warstwie drzewostanów lasów Ameryki Środkowej i Południowej. Należy do rodziny ślazowatych Malvaceae, dawniej zaliczany do zatwarowatych Sterculiaceae. Gatunkiem typowym jest kakaowiec właściwy (Theobroma cacao L.)[3]. i gatunek ten ma też największe znaczenie użytkowe spośród roślin tego rodzaju – jego nasiona zwane kakao stanowią surowiec do wyrobu wielu produktów spożywczych. Naukowa nazwa rodzajowa nadana została przez Karola Linneusza, który zastąpił nazwę wcześniej stosowaną – Cacao, jako barbarzyńską, wywodzącą się z języka nahuatl (cacahoaquahuitl). Wprowadzona przez niego nazwa rodzajowa wywodzi się z greckich słów θεoς (theos = bóg) oraz βρῶμα (broma = pożywienie)[4].

Kakaowiec
Ilustracja
Owoc kakaowca właściwego
Systematyka[1][2]
Domena eukarionty
Królestwo rośliny
Podkrólestwo rośliny zielone
Nadgromada rośliny telomowe
Gromada rośliny naczyniowe
Podgromada rośliny nasienne
Nadklasa okrytonasienne
Klasa Magnoliopsida
Nadrząd różopodobne
Rząd ślazowce
Rodzina ślazowate
Rodzaj kakaowiec
Nazwa systematyczna
Theobroma L.
Sp. Pl. 344. 1 Mai 1753
Synonimy
  • Cacao P. Miller, Gard. Dict. Abr. ed. 4. 28 Jan 1754

SystematykaEdytuj

Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016)

Po odkryciu polifiletycznego charakteru zatwarowatych i podziale ich na kilka linii rozwojowych w randze podrodzin w obrębie ślazowatych Malvaceae, rodzaj kakaowiec znalazł się wraz z plemieniem Theobromateae w podrodzinie Byttnerioideae, tworzącej wraz z Grewioideae klad bazalny ślazowatych Malvaceae[2][5].

Pozycja w systemie Reveala (1993–1999)

Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa różowe (Rosidae Takht.), nadrząd Rutanae Takht., rząd ślazowce (Malvales Dumort.), rodzina zatwarowate (Sterculiaceae (DC.) Bartl.), plemię Theobromateae A. Stahl, rodzaj kakaowiec (Theobroma L.)[6]

Wykaz gatunków (wybór)[5]

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS ONE”, 10 (4), 2015, e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-23] (ang.).
  3. Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-23].
  4. William T. Stearn: Stearn's Dictionary of Plant Names for Gardeners. London: Cassel Wellington House, 2004, s. 294. ISBN 978-0-304-36469-5.
  5. a b Genus: Theobroma L. (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2010-02-23].
  6. Crescent Bloom: Systematyka rodzaju Theobroma (ang.). The Compleat Botanica. [dostęp 2009-01-19].