Otwórz menu główne

Karol Leonard Bruno Rathaus (ur. 16 września 1895 w Tarnopolu, zm. 21 listopada 1954 w Nowym Jorku) – kompozytor, pianista i pedagog.

Studiował od roku 1913 kompozycję u Franza Schrekera w Wiedniu i wraz z nim przeniósł się do Berlina, by kontynuować studia. Równocześnie studiował historię na Uniwersytecie Wiedeńskim, kończąc 1922 w stopniu doktora. Studia musiał przerwać 1918/1919 ze względu na służbę wojskową w armii austro-węgierskiej. Po ukończeniu studiów pozostał w Berlinie, gdzie w latach 1921-1932 wykładał kompozycję i teorię muzyki.

W roku 1930 skomponował operę Fremde Erde (Obca Ziemia). Komponował też muzykę do pierwszych niemieckich filmów dźwiękowych, m.in. do filmu „Der Mörder Dimitri Karamasoff”. W latach 1932-1934 był wykładowcą kompozycji w Paryżu, w latach 1934-1938 w Londynie.

W roku 1938 zamieszkał w Stanach Zjednoczonych. W latach 1940-1954 był wykładowcą w nowojorskim Queens College. Działał w organizacjach polonijnych, został honorowym wiceprezydentem Jewish Music World Center.

Karol Rathaus skomponował wiele utworów instrumentalnych, zbliżonych stylistycznie do utworów Richarda Straussa, Gustava Mahlera, Igora Strawinskiego.

W III Rzeszy jego utwory został zaliczone do „sztuki zdegenerowanej”.

Dzieła (wybór)Edytuj

  • 1. Sonata fortepianowa op. 2 c-moll
  • Symfonia No. 1 na orkiestrę op. 5
  • Symfonia No. 2 na orkiestrę op. 7 (prawykonanie 1924 Frankfurt)
  • 2. Sonata fortepianowa op. 8
  • 1. Sonata na skrzypce i fortepian op. 14
  • Cztery utwory taneczne na orkiestrę op. 15
  • Pastorale i taniec op. 17 na chór mieszany a capella
  • Ostatni Pierrot op. 19 (Balet w jednym akcie)
  • Sonata na klarnet i fortepian op. 21
  • Uwertura op. 22
  • Mała serenada na 4 instrumenty dęte i fortepian op. 23
  • Trzy mazurki na fortepian op. 24
  • Obca Ziemia op. 25 (opera w 4 aktach)
  • Pieśn i fuga na chór mieszany i orkiestrę kameralną op. 26
  • Suita na skrzypce i orkiestrę kameralną op. 27
  • Suita na orkiestrę op. 29
  • Preludium i toccata na organy op. 32
  • Trzy pieśni do słów Calderóna op. 34
  • Serenada na orkiestrę op. 35
  • Tryptyk kontrapunktowy op. 37
  • Cztery etiudy na fortepian op. 38
  • Pastorale i taniec na skrzypce i fortepian op. 39
  • 2. Sonata na skrzypce i fortepian op. 43
  • Nokturn na orkiestrę “Sen Jakuba” op. 44
  • Koncert fortepianowy op. 45
  • Trzy studia na fortepian op. 46
  • Symfonia No. 3 na orkiestrę op. 50
  • Krajobraz w sześciu kolorach na fortepian op. 51
  • Polonez symfoniczny op. 52
  • Trio na skrzypce, klarnet i fortepian op. 53
  • Psalm XXIII op. 54
  • Wizja dramatyczna na orkiestrę op. 55
  • 4. kwartet smyczkowy op. 60
  • 5. kwartet smyczkowy op. 71

BibliografiaEdytuj