Końskowola (gmina)

gmina wiejska w województwie lubelskim

Końskowolagmina wiejska w województwie lubelskim w powiecie puławskim.
Siedzibą gminy jest osada[2] Końskowola.

Końskowola
gmina wiejska
Herb
Herb
Państwo

 Polska

Województwo

lubelskie

Powiat

puławski

TERC

0614052

Wójt

Stanisław Gołębiowski

Powierzchnia

89,63 km²

Populacja (30.06.2016)
• liczba ludności


8902[1]

• gęstość

99,0 os./km²

Nr kierunkowy

81

Tablice rejestracyjne

LPU

Adres urzędu:
ul. Pożowska 3a
24-130 Końskowola
Szczegółowy podział administracyjny
Plan gminy Końskowola
Położenie na mapie województwa
Położenie na mapie województwa
51°24′34″N 22°03′08″E/51,409444 22,052222
Strona internetowa
Biuletyn Informacji Publicznej
Portal Polska
Urząd Gminy Końskowola

Według danych z 31 marca 2011[3] gminę zamieszkiwały 9073 osoby. Ma 89,63 km², a gęstość zaludnienia wynosi 101 mieszk./km². Graniczy z następującymi gminami: gminą miejską Puławy oraz z gminami: Żyrzyn, Kurów, Wąwolnica i Kazimierz Dolny. Głównym dochodem mieszkańców gminy jest rolnictwo, w tym sprzedaż róż do Polski i poza granice kraju. Natomiast według danych z 31 grudnia 2017 roku[4] gminę zamieszkiwały 8882 osoby.

Struktura powierzchniEdytuj

Według danych z roku 2002[5] gmina Końskowola ma obszar 89,63 km², w tym:

  • użytki rolne: 84%
  • użytki leśne: 9%

Gmina stanowi 9,61% powierzchni powiatu.

HistoriaEdytuj

Gmina Końskowola powstała za Królestwa Polskiego – 31 maja 1870[6] w powiecie nowoaleksandryjskim w guberni lubelskiej w związku z utratą praw miejskich przez miasto Końskowola i przekształceniu go w wiejską gminę Końsko-Wola w granicach dotychczasowego miasta[7]. Do 1924 roku gmina składała się z samej Końskowoli i była określana jako „osada miejska” (SGKP[8]) lub „gmina miejska” (w Dz.U. z 1924, lecz w Dz.U. z 1925 i 1933 już jako „gmina wiejska”); 1 stycznia 1925 do gminy przyłączono części obszaru: a) gmin Puławy (wsie: Młynki, Opoka, Pożóg, Starawieś, Witowice, przysiółek Końskowola, majątek Końskwola Poduchowna, folwark Końskowola oraz kolonie: Końskowola nr 1, 2 i 3) i b) Kurów (wieś Sielce, miejscowość Sielce-Młyn i folwark Pólki), przez co gmina stała się gminą wielowioskową[9]. 9 lipca 1925 część obszaru gminy Końskowola – wieś Pożóg – włączono z powrotem do gminy Puławy[10]. 1 kwietnia 1933 gminę Puławy zniesiono, a jej obszar (miejscowości Michałówka, Parchatka, Pożóg, Ruda Czechowska, Rudy, Skowieszyn, Włostowice, Wólka Profecka i Wronów[11]) wcielono do gminy Końskowola[12]. 17 listopada 1933 do Puław przyłączono z gminy Końskowola wsie: Wólkę Profecką, Włostowice, część wsi Rudy oraz obszary leśne[13], a 1 stycznia 1951 część gromady Rudy Kolonia (las Ruda Czechowska) oraz część gromady Młynki (gospodarstwo rolne Michałówka oraz obszary leśne)[14].

Z dniem 29 września 1954 roku gminę zniesiono (w ramach ogólnej reformy reorganizującej administrację wiejską)[15]. Przywrócono ją 1 stycznia 1973, ponownie w powiecie puławskim; w jej skład weszło 16 sołectw[16]. 12 października 1973 z gminy Końskowola wyłączono i przeniesiono do gminy Kurów Wygodę, stanowiącą do tej pory część sołectwa Chrząchów[17]. Po kolejnej reformie administracyjnej, 1 czerwca 1975 roku zniesiono powiaty, w tym puławski (gmina wtedy weszła w skład tzw. „małego” województwa lubelskiego). Reforma administracyjna z 1998 roku przywróciła powiaty i od 1 stycznia 1999 gmina Końskowola ponownie należy do powiatu puławskiego w województwie lubelskim.

DemografiaEdytuj

Dane z 2011:

Opis Ogółem Kobiety Mężczyźni
jednostka osób % osób % osób %
populacja 9073 100 4622 50,94 4451 49,06
gęstość zaludnienia
(mieszk./km²)
101 51 50
  • Piramida wieku mieszkańców gminy Końskowola w 2014 roku[1].


 

Sołectwa i inne miejscowości należące do gminyEdytuj

Sąsiednie gminyEdytuj

Kazimierz Dolny, Kurów, Puławy (miasto), Puławy (gmina wiejska), Wąwolnica, Żyrzyn

PrzypisyEdytuj

  1. a b Gmina Końskowola w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2016-03-14] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  2. TERYT
  3. Ludność. Stan i struktura demograficzno-społeczna.. GUS. [dostęp 2013-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-05-05)]. (pol.).
  4. Gmina Końskowola w liczbach, Polska w liczbach [dostęp 2020-03-24] (pol.), liczba ludności w oparciu o dane GUS.
  5. Portal Regionalny i Samorządowy REGIOset. regioset.pl. [dostęp 2010-09-14]. (pol.).
  6. 19 maja 1870 wg kalendarza juliańskiego
  7. Postanowienie z 6 (18) marca 1870, ogłoszone 19 (31) maja 1870 (Dziennik Praw, rok 1870, tom 70, nr 241, str. 97)
  8. Powiat nowoaleksandryjski (puławski), [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 292.
  9. Dz.U. z 1924 r. nr 99, poz. 917
  10. Dz.U. z 1925 r. nr 67, poz. 474
  11. Wronów włączono do gminy Puławy z gminy Gołąb 1 stycznia 1925 (vide Dz.U. z 1924 r. nr 99, poz. 917)
  12. Dz.U. z 1933 r. nr 21, poz. 156
  13. Dz.U. z 1933 r. nr 90, poz. 701
  14. Dz.U. z 1950 r. nr 47, poz. 430
  15. Dz.U. z 1954 r. nr 43, poz. 191
  16. Uchwała Nr XXI/92/72 Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 grudnia 1972 r. w sprawie utworzenia gmin w województwie lubelskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie z dnia 20 grudnia 1972 r., Nr 12, Poz. 239).
  17. Uchwała nr XXVI/114/73 Wojewódzkiej rady Narodowej w Lublinie z dnia 5 października 1973 r. w sprawie zniesienia, zmiany granic, siedziby i nazw niektórych gmin w województwie lubelskim (Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Lublinie Nr 13, poz. 127 (12 października)).