Kościół św. Jerzego na Velabrum

rzymskokatolicki kościół tytularny w Rzymie

Kościół św. Jerzego na Velabrum (wł. Chiesa di San Giorgio in Velabro) – rzymskokatolicki kościół tytularny w Rzymie.

Kościół św. Jerzego na Velabrum
Chiesa di San Giorgio in Velabro
Kościół tytularny
Ilustracja
Kościół św. Jerzego na Velabrum
Państwo  Włochy
Miejscowość Rzym
Via del Velabro 19
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Parafia Santa Maria in Portico in Campitelli
Wezwanie św. Jerzego
Wspomnienie liturgiczne 23 kwietnia
Przedmioty szczególnego kultu
Relikwie św. Jerzego
Położenie na mapie Rzymu
Mapa lokalizacyjna Rzymu
Kościół św. Jerzego na Velabrum
Kościół św. Jerzego na Velabrum
Położenie na mapie Włoch
Mapa lokalizacyjna Włoch
Kościół św. Jerzego na Velabrum
Kościół św. Jerzego na Velabrum
Położenie na mapie Lacjum
Mapa lokalizacyjna Lacjum
Kościół św. Jerzego na Velabrum
Kościół św. Jerzego na Velabrum
Ziemia41°53′22,49″N 12°28′59,37″E/41,889581 12,483158
Strona internetowa

Świątynia ta jest kościołem rektoralnym parafii Santa Maria in Portico in Campitelli oraz kościołem tytularnym[1]. Jest też kościołem stacyjnym z pierwszego czwartku wielkiego postu.

LokalizacjaEdytuj

 
Kościół św. Jerzego na Velabrum, po lewej Łuk Janusa

Kościół znajduje się w XII. Rione RzymuRipa przy Via del Velabro 19[1]. Jest on zlokalizowany w starożytnej, rzymskiej części Velabrum, niedaleko Łuku Janusa. Usytuowany w pobliżu Tybru, mieści się na terenie dawnego kompleksu pogańskich świątyń z czasów republiki związanych z portem Rzymu. Starożytna Brama Srebrników przylega do boku fasady kościoła.

PatronEdytuj

Patronem świątyni jest św. Jerzy – rzymski żołnierz, który poniósł śmierć męczeńską za wiarę chrześcijańską w początkach IV wieku. Jest on zaliczany do grona Czternastu Świętych Wspomożycieli.

HistoriaEdytuj

Pierwsza wiarygodna wzmianka dotycząca kościoła pochodzi z Liber Pontificalis, według niej kościół został zbudowany za pontyfikatu Leona II i był dedykowany św. Sebastianowi oraz – być może – św. Jerzemu. W 741 roku papież Zachariasz nakazał uroczyste przeniesienie relikwii św. Jerzego (jego głowy, włóczni i części standardu bojowego) do tego kościoła. Być może to wtedy św. Jerzy stał się patronem kościoła, a nie w czasach papieża Leona II. Kościół został całkowicie odnowiony w IX wieku przez papieża Grzegorza IV. Projekt obejmował budowę apsydy, nowego portyku, zakrystii, być może również przebudowano arkady. W XII wieku dobudowano dzwonnicę oraz powstał obecny główny ołtarz z cyborium[2].

Na polecenie papieża papieża Klemensa IX odnowiono portyk do 1669 roku. Prace renowacyjne zostały przeprowadzone w kościele w 1828 roku przez Giuseppe Valadiera, następnie w 1837 roku i w 1869 roku. W latach 1923–1926 wykonano kolejne prace przy świątyni, które w zamierzeniu miały przywrócić jej dawny wygląd, wtedy też usunięto panelowy sufit, stiukowe dekoracje ścienne, obniżono podłogę do poziomu sprzed XVII wieku i usunięto ołtarze boczne[2].

27 lipca 1993 przed kościołem wybuchła bomba podłożona w zaparkowanym samochodzie uszkadzając portyk kościoła. W roku 1997 kościół został odrestaurowany[2].

Architektura i sztukaEdytuj

Oś kościoła biegnie dokładnie z południa na północ. Świątynię wzniesiono z cegły[2].

Ceglana romańska dzwonnica z XII wieku znajduje się w pobliżu końca lewej nawy. Ma ona pięć kondygnacji powyżej linii dachu nawy. Poszczególne kondygnacje są oddzielone dekoracyjnymi wystającymi gzymsami[2].

Zewnętrzna część nawy nad portykiem jest gładka, pośrodku zlokalizowano duże okrągłe okno, a nad nim znajduje się trójkątny fronton. Portyk ma cztery kolumny jońskie, umieszczone na dwóch cokołach po obu stronach. Pomiędzy kolumnami znajdują się żelazne balustrady z XVII wieku. W narożnikach umieszczono ceglane filary. Od lewej strony do kościoła przylega Brama Srebrników[2].

Dzwonnica, poniżej Brama Srebrników
Portyk


Kościół ma trzy nawy. Nawa główna zwęża się w kierunku ołtarza, w najszerszym miejscu ma 9,15 metra, natomiast w najwęższym 7,30 m. Prawa arkada jest prosta i biegnie prostopadle do frontu wejściowego, natomiast lewa arkada jest ustawiona pod kątem i dodatkowo ma ona lekkie wygięcie do wewnątrz na wysokości drugiej kolumny. Ściana boczna prawej nawy ma zagięcie do wewnątrz, a jej szerokość waha się od 7,5 do 3 metrów. Pomiędzy nawami znajduje się arkada o dziewięciu przęsłach. Szesnaście kolumn pomiędzy nawami nie stanowi jednorodnego kompletu – większość z nich jest z szarego granitu i ma kapitele korynckie, ale dwie pierwsze i cztery ostatnie po prawej stronie są jońskie, ponadto cztery pierwsze po prawej mają marmurowe żłobkowane trzony, a ostatnia kolumna po lewej ma impost w odróżnieniu od wszystkich pozostałych. Boczne ściany nawy głównej nie są zdobione. Nad każdym łukiem znajduje się prostokątne okno[2].

Wnętrze kościoła


Płaski drewniany sufit podzielony jest na prostokąty i pomalowany na niebiesko ze złotymi gwiazdkami.

Prezbiterium znajduje się wyżej od naw, prowadzi do niego siedem stopni. Dolna część apsydy pokryta jest marmurową okładziną, powyżej której umieszczono siedem korynckich pilastrów, pomiędzy którymi są marmurowe płyty. Bezpośrednio pod ołtarzem głównym znajduje się konfesja. Cyborium nad nią ma cztery korynckie kolumny z szarego marmuru, podtrzymujące kwadratowy gzyms zdobiony pasmami arte cosmatesca. Na nim umieszczono dwadzieścia osiem małych kolumn podtrzymujących mniejszy prostokątny gzyms otaczający ośmiokątny otwór. Na tym drugim gzymsie ustawiono dwadzieścia małych kolumn ułożonych w ośmiokąt, które z kolei podtrzymują ośmiokątną kopułę z małą latarnią o ośmiu małych kolumienkach[2].

Koncha apsydy zawiera XIII-wieczny fresk przedstawiający Chrystusa w towarzystwie św. Jerzego na koniu i Maryi po lewej oraz św. Piotra i św. Sebastiana po prawej, dzieło to przypisywane jest Pietro Cavallininiemu i jego szkole[2].

Tabernakulum umieszczono na końcu prawej nawy.

Kolumny po prawej stronie nawy głównej
Ołtarz główny i konfesja św. Jerzego
Koncha apsydy


Kardynałowie diakoniEdytuj

Kościół św. Jerzego na Velabrum jest jednym z kościołów tytularnych nadawanych kardynałom-diakonom (Titulus Sancti Georgii in Velabro)[3]. Tradycyjną datą założenia diakonii jest rok 590[3]


PrzypisyEdytuj

  1. a b Chiesa rettoria san Giorgio in Velabro (wł.). Diocesi di Roma. [dostęp 2020-01-17].
  2. a b c d e f g h i San Giorgio in Velabro (ang.). Churches of Rome. [dostęp 2020-01-17].
  3. a b Kościół św. Jerzego na Velabrum w bazie catholic-hierarchy.org (ang.) [dostęp 2020-01-17]

BibliografiaEdytuj

  1. Gilbert Sari, Michael Brouse: Przewodnik National Geographic – Rzym. G+J RBA Sp. z o.o.& Co. Spółka Komandytowa, 2002, s. 201. ISBN 83-88132-81-4.
  2. Przewodniki Wiedzy i Życia – Rzym. Hachette Livre Polska Sp. z o.o., 2006, s. 202. ISBN 83-7184-448-4.

Linki zewnętrzneEdytuj

Zobacz teżEdytuj