Kola (roślina)

Kola (Cola Schott & Endl.) – rodzaj roślin z rodziny ślazowatych Malvaceae, dawniej zaliczany do zatwarowatych Sterculiaceae. Należy do niego ok. 130 gatunków. Rośliny te występują w Afryce (z wyjątkiem Madagaskaru oraz Sahary i obszarów na północ od niej)[4]. Zawsze zielone rośliny drzewiaste, których nasiona zawierają alkaloidkofeinę.

Kola
Ilustracja
Systematyka[1][2]
Domena

eukarionty

Królestwo

rośliny

Podkrólestwo

rośliny zielone

Nadgromada

rośliny telomowe

Gromada

rośliny naczyniowe

Podgromada

rośliny nasienne

Nadklasa

okrytonasienne

Klasa

Magnoliopsida

Nadrząd

różopodobne

Rząd

ślazowce

Rodzina

ślazowate

Rodzaj

kola

Nazwa systematyczna
Cola H. W. Schott et Endlicher
Melet. Bot. 33. 1832[3][4]
Typ nomenklatoryczny

Cola acuminata (Palisot de Beauvois) H. W. Schott et Endlicher[3]

Cola nitida
Cola nitida uprawiana w Malezji

SystematykaEdytuj

 
Cola acuminata
 
Cola attiensis
Pozycja systematyczna

Po odkryciu polifiletycznego charakteru zatwarowatych i podziale ich na kilka linii rozwojowych w randze podrodzin w obrębie ślazowatych Malvaceae, rodzaj kola utrzymał się w podrodzinie Sterculioideae w przeciwieństwie do większości dawnych przedstawicieli zatwarowatych. Tak klasyfikowany jest we współczesnych systemach APG[2][5].

Wykaz gatunków[5][4]

ZastosowanieEdytuj

  • Roślina uprawna – uprawiane aktualnie dość często w obszarach tropikalnych Azji i Ameryki. Największe znaczenie gospodarcze ma kola błyszcząca (Cola nitida), u której zawartość kofeiny sięga 2%.
  • Nasiona koli (Colae semen) były użytkowane lokalnie od niepamiętnych czasów, przede wszystkim do żucia. Dawniej były stosowane do przyrządzania napojów orzeźwiających, typu cola, w tym popularne Coca-Cola i Pepsi (obecnie producenci używają aromatów sztucznych).

PrzypisyEdytuj

  1. Michael A. Ruggiero i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI10.1371/journal.pone.0119248, PMID25923521, PMCIDPMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
  2. a b Peter F. Stevens, Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-02-19] (ang.).
  3. a b Index Nominum Genericorum. [dostęp 2009-02-24].
  4. a b c d Cola Schott & Endl.. W: Plants of the World online [on-line]. Royal Botanic Gardens, Kew. [dostęp 2021-05-22].
  5. a b Genus: Cola (ang.). Germplasm Resources Information Network (GRIN), United States Department of Agriculture, Agricultural Research Service. [dostęp 2010-02-24].