Otwórz menu główne

Kolkata lub Kalkuta[2] (hindi कोलकाता, trl. Kolkātā, trb. Kolkata; bengali: কলকাতা, trl. Kolkatā, trb. Kolkata ang. Kolkata; do 2001 hindi कलकत्ता, trl. Kalkattā, trb. Kalkatta; ang. Calcutta) – miasto w Indiach, w delcie Gangesu, stolica stanu Bengal Zachodni, trzecia aglomeracja w kraju licząca około 15 milionów mieszkańców[3].

Kolkata (Kalkuta)
কলকাতা
Ilustracja
Od góry i od lewej: Victoria Memorial, most Vidyasagar, katedra anglikańska, tramwaj, dzielnica biznesowa, most Howrah
Flaga
Flaga
Państwo  Indie
Stan Bengal Zachodni
Burmistrz Sovan Chatterjee[1]
Powierzchnia 185 km²
Wysokość 9 m n.p.m.
Populacja (2010)
• liczba ludności
• gęstość

5 128 208
27462 os./km²
Nr kierunkowy 757
Kod pocztowy 700001
Położenie na mapie Bengalu Zachodniego
Mapa lokalizacyjna Bengalu Zachodniego
Kolkata (Kalkuta)
Kolkata (Kalkuta)
Położenie na mapie Indii
Mapa lokalizacyjna Indii
Kolkata (Kalkuta)
Kolkata (Kalkuta)
Ziemia22°34′11″N 88°22′11″E/22,569722 88,369722
Strona internetowa
Traffic Jam - Beleghata - Kolkata 2005-08-08 8080039.JPG

Spis treści

HistoriaEdytuj

Kalkuta została założona w 24 sierpnia 1690, kiedy Brytyjska Kompania Wschodnioindyjska weszła w posiadanie trzech wiosek, w tym Kalikaty, od której nazwy wywodziła się pierwotna nazwa. W 1698 ukończono budowę fortu Williams. W 1756, w czasie wojny siedmioletniej miał miejsce incydent w Czarnej Jamie. Wobec zignorowania żądania miejscowego władcy, który nie chciał rozbudowy fortu, wtrącono ponad 140 brytyjskich żołnierzy i cywilów do lochu o powierzchni 20 metrów kwadratowych. Następnego ranka dożyło tylko 23 więźniów.

W 1772 Kalkuta została stolicą Indii Brytyjskich. Była nią aż do 1912, kiedy miasto utraciło stołeczność na rzecz Nowego Delhi. W tym czasie osuszono okoliczne bagna i rozbudowano miasto.

W czasie II wojny światowej miasto zostało dwukrotnie zbombardowane przez Japończyków. W 1943 z powodu przekazywania żywności wojskom alianckim doszło do niedoborów wapnia. Spowodowała to głód, w wyniku którego zmarło ponad 5 mln ludzi. W 1946 doszło do zamieszek w wyniku których śmierć poniosło 2 tys. ludzi. Po podziale Indii Brytyjskich doszło do masowej migracji: Hindusi uciekali z ówczesnego Pakistanu Wschodniego (obecnego Bangladeszu) do Indii, natomiast muzułmanie migrowali w przeciwną stronę.

W latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych strajki, przerwy w dostawach energii elektrycznej i działalność maoistowskich bojowników spowodowały stagnację gospodarczą miasta. W połowie lat dziewięćdziesiątych nastąpiła powolna poprawa sytuacji gospodarczej, po wprowadzeniu przez rząd Indii reform gospodarczych. Od początku XXI wieku, dzięki sektorowi IT, gospodarka szybko się rozwija.

 
Dzielnica Saltlake City

W 2001 zmieniono angielską nazwę Kalkuta na Kolkata.

Z miastem związana jest postać świętej Matki Teresy z Kalkuty.

GospodarkaEdytuj

Wielki węzeł komunikacyjny i port morsko-rzeczny; wielki ośrodek przemysłowy, handlowy, naukowy i kulturalny.

KulturaEdytuj

Liczne zabytki architektury pałacowej i świątynie hinduskie, a w leżącym w obrębie metropolii Howrah znajduje się najstarszy w Indiach ogród botaniczny. Siedziba rzymskokatolickiej archidiecezji kalkuckiej.

Szkolnictwo wyższeEdytuj

Miasta aglomeracjiEdytuj

Osoby pochodzące z KolkatyEdytuj

Kalkuta w literaturzeEdytuj

  • Dominique Lapierre: Miasto radości
  • Krzysztof Mroziewicz: Ucieczka do Indii, 2004 (rozdz. Miasto prawd ostatecznych)
  • Jerzy Putrament: Na drogach Indii, 1967 (rozdz. Kalkuta)
  • Kazimierz Dziewanowski: Księga zdziwień, 1972 (rozdz. Zdumienie i groza: Złoty Bengal – śmierć w promieniach słońca)
  • Tadeusz Margul: Indie na co dzień – z notatnika religioznawcy, 1970 (rozdz. Dwie kalkuckie wizyty, Durga Pudża w Kalkucie, Parę migawek kalkuckich, Strajk generalny w Kalkucie)
  • Jan Zakrzewski: Wiza do Indii, 1989 (rozdz. Kalkuta)
  • Artur Lundkvist: Róża wiatrów, 1969 (z rozdz. Płonące Indie, s. 47–55)
  • Wojciech Giełżyński: Aż do najdalszych granic, 1972 (z rozdz. Indie, Indie, otchłań świata – Samo dno 1966)
  • Wojciech Giełżyński: Kraj świętych krów i biednych ludzi, 1977 (rozdz. O samym dnie i szczypcie nadziei)
  • Janina Rubach – Kuczewska: Życie po hindusku, 1971, s. 120
  • Pascal Bruckner: Pariasi, PIW Warszawa 1996, s. 475–509 (rozdz. Nieuleczalni, Sterty szkieletów i Ludzki pył)
  • Dan Simmons: Pieśń bogini Kali, Wydawnictwo Alfa 1994
  • Kate Brian: Szczęśliwy T-shirt
  • Carlos Ruiz Zafón: Pałac Północy
  • Mircea Eliade: Majtreji

Kalkuta w filmieEdytuj

PrzypisyEdytuj