Otwórz menu główne

Krzysztof Szwagrzyk

polski historyk

ŻyciorysEdytuj

Dysertację pt. Obraz konspiracyjnych organizacji niepodległościowych działających na Dolnym Śląsku w latach 1945–1956 w świetle akt sądowych byłego Wojskowego Sądu Rejonowego we Wrocławiu obronił 19 czerwca 1996 w Instytucie Historycznym na Wydziale Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego, uzyskując stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie historii ze specjalnością historia najnowsza[1]. W 2007 habilitował się na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Zielonogórskiego[2]. Został profesorem nadzwyczajnym Dolnośląskiej Szkoły Wyższej[3]. Sprawował stanowisko naczelnika Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, a także pełnomocnikiem Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej ds. poszukiwań miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego[4]. Od lipca 2016 zastępca Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej oraz pełniącym obowiązki Dyrektora Biura Poszukiwań i Identyfikacji[5].

Prowadzi poszukiwania osób zamordowanych w okresie stalinowskim od 2003, kiedy to na polu 81 A Cmentarza Osobowickiego we Wrocławiu ekshumowano szczątki kpt. Włodzimierza Pawłowskiego[6]. Kieruje pracami ekshumacyjnymi w Kwaterze na Łączce na warszawskim Wojskowym Cmentarzu na Powązkach (rozpoczęte 23 lipca 2012), na Służewcu oraz Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. Zespół pod jego kierunkiem prowadził prace poszukiwawcze m.in. na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu, w Dworzysku w powiecie nyskim[7][8], w Białymstoku[9], Rzeszowie[10][11][12], na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku[13] i wielu innych miejscach. Obecnie ofiary są identyfikowane również w Polskiej Bazie Genetycznej Ofiar Totalitaryzmów.

Został członkiem Kapituły Honorowej Nagrody im. Danuty Siedzikówny „Inki”[14]. 4 sierpnia 2016 został powołany w skład Kapituły Orderu Odrodzenia Polski[15].

Wybrane publikacjeEdytuj

  • Listy do Bieruta. Prośby o ułaskawienie z lat 1946–1956, Wrocław 1995.
  • Golgota wrocławska 1945–1956, Wrocław 1996.
  • Winni? Niewinni? Dolnośląskie podziemie niepodległościowe (1945–1956) w świetle dokumentów sądowych, Wrocław 1999.
  • Jaworzno. Historia więzienia dla młodocianych więźniów politycznych 1951–1955, Warszawa-Wrocław 1999.
  • Zbrodnie w majestacie prawa, Warszawa 2000.
  • Straceni na Dolnym Śląsku 1945–1956, Wrocław-Rzeszów 2002.
  • Skazani na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy we Wrocławiu (1946–1955) (redakcja), Wrocław 2002.
  • Prawnicy czasu bezprawia. Sędziowie i prokuratorzy wojskowi w Polsce 1944–1956, Kraków-Wrocław 2005.
  • Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, Tom I, 1944–1956 (red. naukowa), Warszawa 2005.
  • Twarze wrocławskiej bezpieki. Obsada stanowisk kierowniczych Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa we Wrocławiu 1945–1990 (współredaktorzy: Tomasz Balbus, Paweł Piotrowski), Wrocław 2006.
  • Jaroszów. Ośrodek Pracy Więźniów – Więzienie (1950–1965), Wrocław 2006.
  • Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, Tom III, 1975–1990 (red. naukowa), Warszawa 2008.
  • Kryptonim „mordercy” (sprawa ppor. Mieczysława Bujaka): studium prowokacji i terroru, Wrocław 2009.
  • Twarze dolnośląskiej bezpieki : obsada kierowniczych stanowisk Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa na Dolnym Śląsku 1945–1990. Informator personalny (współredaktorzy: Paweł Piotrowski, Wojciech Trębacz), Wrocław 2010.
  • Urząd Bezpieczeństwa na Dolnym Śląsku 1944–1956. Z badań nad organizacją i działalnością aparatu bezpieczeństwa (współredaktor: Robert Klementowski), Wrocław 2012.
  • Więzienia i obozy na Dolnym Śląsku (1945–1956). Przewodnik, Wrocław 2013.

FilmografiaEdytuj

W 2007 był konsultantem historycznym w filmach dokumentalnych „Epitafium 169” i „Oskarżenie”. Na podstawie scenariusza pt. „Golgota wrocławska 1945–1956”, napisanego przez niego wspólnie z Piotrem Kokocińskim w 1996, powstał w 2008 spektakl telewizyjny „Golgota Wrocławska[16][17]. Był także autorem krótkometrażowego filmu dokumentalnego pt. Najwyższa niesprawiedliwość z 2006, dotyczącego uwięzienia franciszkanina o. Andrzeja Deptucha. Ponadto wystąpił w filmach dokumentalnych pt. Kwatera Ł (2013)[18] i Dzieci Kwatery „Ł” (2014)[19], poruszających temat prac ekshumacyjnych w tzw. Kwaterze na Łączce.

Odznaczenia, wyróżnienia i nagrodyEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Krzysztof Szwagrzyk w bazie „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI).
  2. Nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii, Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Zielonogórskiego
  3. a b Nagrody im. Jerzego Ślaskiego dla profesorów Dolnośląskiej Szkoły Wyższej
  4. Kolejni bohaterowie – ofiary terroru komunistycznego – odzyskują tożsamość
  5. Nowymi wiceprezesami IPN – dr hab. Krzysztof Szwagrzyk i dr Mateusz Szpytma. rp.pl, 2016-07-22. [dostęp 2017-01-05].
  6. Poszukiwania IPN Włodzimierz Pawłowski>
  7. Opolskie: odnaleziono szczątki partyzantów
  8. W Dworzysku odkryto szczątki żołnierzy NSZ?
  9. Prof. Krzysztof Szwagrzyk o odkrytych w Białymstoku grobach: "Obszar jest wyjątkowo trudny (...) pracowaliśmy w pobliżu dawnej świniarni i psiarni, przy płocie więziennym"
  10. Rafał Pasztelański: Setki mogił w katowni UB w Rzeszowie. Wśród ofiar żołnierze wyklęci i działacze niepodległościowi. tvp.info, 2015-09-03. [dostęp 2015-11-11].
  11. IPN poszukuje szczątków Żołnierzy Wyklętych w Rzeszowie. Prof. Szwagrzyk: Jesteśmy to winni bohaterom naszej wolności. telewizjarepublika.pl, 2015-09-04. [dostęp 2015-11-11].
  12. Rzeszów – zespół IPN odnalazł prawdopodobnie kolejne ofiary komunizmu. radiomaryja.pl, 2015-09-08. [dostęp 2015-11-11].
  13. Zakończenie drugiego etapu pracy zespołu prof. Krzysztofa Szwagrzyka na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku. ipn.gov.pl, 2015-07-31. [dostęp 2015-11-11].
  14. Nagroda im. Danuty Siedzikówny „Inki” za rok 2015. fundacjaak.pl. [dostęp 2015-11-11].
  15. Prezydent powołał członków Kapituły Orderu Orła Białego oraz Kapituły Orderu Odrodzenia Polski. prezydent.pl. [dostęp 2016-08-12].
  16. Krzysztof Szwagrzyk w bazie filmpolski.pl
  17. Rozmowa z Krzysztofem Szwagrzykiem (serwis e-teatr.pl)
  18. Kwatera Ł. filmpolski.pl. [dostęp 2015-11-11].
  19. Dzieci Kwatery „Ł”. filmpolski.pl. [dostęp 2015-11-11].
  20. M.P. z 2008 r. nr 5, poz. 59
  21. Prestiżowe wyróżnienie dla trzech profesorów UKSW (pol.). uksw.edu.pl, 2010-01-30. [dostęp 2013-11-22].
  22. Wręczenie nagród im. Jerzego Ślaskiego
  23. Krzysztof Szwagrzyk wyróżniony na festiwalu Niepokorni Niezłomni Wyklęci. niezalezna.pl, 2013-09-22. [dostęp 2015-11-11].
  24. Zarząd Ruchu Społecznego im. Lecha Kaczyńskiego przyznał Nagrodę prof. Krzysztofowi Szwagrzykowi
  25. Nagroda Człowieka Wolności przyznana!. wsieci.pl, 28 grudnia 2013. [dostęp 2 stycznia 2014].
  26. Ludzie Roku 2013 "Gazety Polskiej": Viktor Orbán i Krzysztof Szwagrzyk. niezalezna.pl, 1 stycznia 2014. [dostęp 2 stycznia 2014].
  27. Nagrody Instytutu Józefa Piłsudskiego. polskieradionyc.com, 2014-06-09. [dostęp 2015-11-11].
  28. Dr hab. Krzysztof Szwagrzyk nagrodzony przez Instytut Piłsudskiego w Ameryce – Nowy Jork. ipn.gov.pl, 2014-06-06. [dostęp 2016-10-10].
  29. M.P. z 2016 r. poz. 21.
  30. Odznaczenia z okazji Narodowego Święta Niepodległości. prezydent.pl, 2015-11-11. [dostęp 2018-02-15].
  31. Tytuł Obywatela Honorowego Dolnego Śląska dla prof. Krzysztofa Szwagrzyka (pol.).
  32. Dzisiaj prof. Szwagrzykowi zostanie wręczona nagroda Człowieka Roku 2016 Tygodnika Solidarność. tysol.pl, 2017-02-28. [dostęp 2017-02-28].
  33. Profesor Krzysztof Szwagrzyk: walka o prawdę to cel mój, Solidarności i żołnierzy wyklętych. tysol.pl, 2017-02-28. [dostęp 2017-02-28].
  34. Prezydent nadał Medale Stulecia Odzyskanej Niepodległości. prezydent.pl, 2018-12-12. [dostęp 2018-12-16].
  35. Premier Mateusz Morawiecki Człowiekiem Roku 2018 „Gazety Polskiej”. tvp.info, 2019-02-25. [dostęp 2019-05-12].

Linki zewnętrzneEdytuj