Krzysztof Szwagrzyk

polski historyk

Krzysztof Szwagrzyk (ur. 15 lutego 1964 w Strzegomiu) – polski historyk, doktor habilitowany nauk humanistycznych, nauczyciel akademicki, od 2016 zastępca prezesa Instytutu Pamięci Narodowej.

Krzysztof Szwagrzyk
Ilustracja
Państwo działania

 Polska

Data i miejsce urodzenia

15 lutego 1964
Strzegom

Doktor habilitowany nauk humanistycznych
Specjalność: historia najnowsza
Doktorat

1996
Uniwersytet Wrocławski

Habilitacja

2007
Uniwersytet Zielonogórski

Wiceprezes Instytutu Pamięci Narodowej
Okres spraw.

od 2016

Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Stulecia Odzyskanej Niepodległości

ŻyciorysEdytuj

Dysertację pt. Obraz konspiracyjnych organizacji niepodległościowych działających na Dolnym Śląsku w latach 1945–1956 w świetle akt sądowych byłego Wojskowego Sądu Rejonowego we Wrocławiu obronił 19 czerwca 1996 w Instytucie Historycznym na Wydziale Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego, uzyskując stopień naukowy doktora nauk humanistycznych w zakresie historii ze specjalnością historia najnowsza[1]. W 2007 habilitował się na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Zielonogórskiego[2]. Został profesorem nadzwyczajnym Dolnośląskiej Szkoły Wyższej[3]. Sprawował stanowisko naczelnika Oddziałowego Biura Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej we Wrocławiu, a także pełnomocnikiem Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej ds. poszukiwań miejsc pochówku ofiar terroru komunistycznego[4]. Od lipca 2016 zastępca Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej oraz pełniący obowiązki Dyrektora Biura Poszukiwań i Identyfikacji[5].

Prowadzi poszukiwania osób zamordowanych w okresie stalinowskim od 2003, kiedy na polu 81 A Cmentarza Osobowickiego we Wrocławiu ekshumowano szczątki kpt. Włodzimierza Pawłowskiego[6]. Kierował pracami ekshumacyjnymi w Kwaterze na Łączce na warszawskim Wojskowym Cmentarzu na Powązkach (prowadzonymi w trzech etapach w latach 2012-2017), na Służewcu oraz Cmentarzu Bródnowskim w Warszawie. Zespół pod jego kierunkiem prowadził prace poszukiwawcze m.in. na Cmentarzu Osobowickim we Wrocławiu, w Dworzysku w powiecie nyskim[7][8], w Białymstoku[9], Rzeszowie[10][11][12], na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku[13], na terenie byłego więzienia Toledo przy obecnej ul. Namysłowskiej w Warszawie[14] i wielu innych miejscach. Obecnie ofiary są identyfikowane w ramach Konsorcjum GRID[15], w skład którego wchodzi sześć polskich uczelni medycznych: Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich we Wrocławiu, Warszawski Uniwersytet Medyczny, Uniwersytet Medyczny w Białymstoku, Uniwersytet Medyczny im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, Uniwersytet Medyczny w Lublinie, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w ToruniuCollegium Medicum im. Ludwika Rydygiera w Bydgoszczy.

Został członkiem Kapituły Honorowej Nagrody im. Danuty Siedzikówny „Inki”[16]. 4 sierpnia 2016 został powołany w skład Kapituły Orderu Odrodzenia Polski[17]. 7 sierpnia 2021 został powołany na kolejną kadencję [18].

Wybrane publikacjeEdytuj

  • Listy do Bieruta. Prośby o ułaskawienie z lat 1946–1956, Wrocław 1995.
  • Golgota wrocławska 1945–1956, Wrocław 1996.
  • Winni? Niewinni? Dolnośląskie podziemie niepodległościowe (1945–1956) w świetle dokumentów sądowych, Wrocław 1999.
  • Jaworzno. Historia więzienia dla młodocianych więźniów politycznych 1951–1955, Warszawa-Wrocław 1999.
  • Zbrodnie w majestacie prawa, Warszawa 2000.
  • Straceni na Dolnym Śląsku 1945–1956, Wrocław-Rzeszów 2002.
  • Skazani na karę śmierci przez Wojskowy Sąd Rejonowy we Wrocławiu (1946–1955) (redakcja), Wrocław 2002.
  • Prawnicy czasu bezprawia. Sędziowie i prokuratorzy wojskowi w Polsce 1944–1956, Kraków-Wrocław 2005.
  • Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, Tom I, 1944–1956 (red. naukowa), Warszawa 2005.
  • Twarze wrocławskiej bezpieki. Obsada stanowisk kierowniczych Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa we Wrocławiu 1945–1990 (współredaktorzy: Tomasz Balbus, Paweł Piotrowski), Wrocław 2006.
  • Jaroszów. Ośrodek Pracy Więźniów – Więzienie (1950–1965), Wrocław 2006.
  • Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza, Tom III, 1975–1990 (red. naukowa), Warszawa 2008.
  • Kryptonim „mordercy” (sprawa ppor. Mieczysława Bujaka): studium prowokacji i terroru, Wrocław 2009.
  • Twarze dolnośląskiej bezpieki : obsada kierowniczych stanowisk Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa na Dolnym Śląsku 1945–1990. Informator personalny (współredaktorzy: Paweł Piotrowski, Wojciech Trębacz), Wrocław 2010.
  • Urząd Bezpieczeństwa na Dolnym Śląsku 1944–1956. Z badań nad organizacją i działalnością aparatu bezpieczeństwa (współredaktor: Robert Klementowski), Wrocław 2012.
  • Więzienia i obozy na Dolnym Śląsku (1945–1956). Przewodnik, Wrocław 2013.

FilmografiaEdytuj

W 2007 był konsultantem historycznym w filmach dokumentalnych „Epitafium 169” i „Oskarżenie”. Na podstawie scenariusza pt. „Golgota wrocławska 1945–1956”, napisanego przez niego wspólnie z Piotrem Kokocińskim w 1996, powstał w 2008 spektakl telewizyjny „Golgota Wrocławska[19][20]. Był także autorem krótkometrażowego filmu dokumentalnego pt. Najwyższa niesprawiedliwość z 2006, dotyczącego uwięzienia franciszkanina o. Andrzeja Deptucha. Ponadto wystąpił w filmach dokumentalnych pt. Kwatera Ł (2013)[21] i Dzieci Kwatery „Ł” (2014)[22], poruszających temat prac ekshumacyjnych w tzw. Kwaterze na Łączce.

Odznaczenia, wyróżnienia i nagrodyEdytuj

 
Prof. Krzysztof Szwagrzyk ze szczątkami ofiary zbrodni komunistycznych

PrzypisyEdytuj

  1. Dr hab. Krzysztof Szwagrzyk, [w:] baza „Ludzie nauki” portalu Nauka Polska (OPI) [online] [dostęp 2007-06-20].
  2. Nadanie stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych w zakresie historii, Wydział Humanistyczny Uniwersytetu Zielonogórskiego
  3. a b Nagrody im. Jerzego Ślaskiego dla profesorów Dolnośląskiej Szkoły Wyższej. [dostęp 2014-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-22)].
  4. Kolejni bohaterowie – ofiary terroru komunistycznego – odzyskują tożsamość
  5. Nowymi wiceprezesami IPN – dr hab. Krzysztof Szwagrzyk i dr Mateusz Szpytma. rp.pl, 2016-07-22. [dostęp 2017-01-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-08-19)].
  6. Poszukiwania IPN Włodzimierz Pawłowski>
  7. Opolskie: odnaleziono szczątki partyzantów
  8. W Dworzysku odkryto szczątki żołnierzy NSZ?
  9. Prof. Krzysztof Szwagrzyk o odkrytych w Białymstoku grobach: "Obszar jest wyjątkowo trudny (...) pracowaliśmy w pobliżu dawnej świniarni i psiarni, przy płocie więziennym"
  10. Rafał Pasztelański: Setki mogił w katowni UB w Rzeszowie. Wśród ofiar żołnierze wyklęci i działacze niepodległościowi. tvp.info, 2015-09-03. [dostęp 2015-11-11].
  11. IPN poszukuje szczątków Żołnierzy Wyklętych w Rzeszowie. Prof. Szwagrzyk: Jesteśmy to winni bohaterom naszej wolności. telewizjarepublika.pl, 2015-09-04. [dostęp 2015-11-11].
  12. Rzeszów – zespół IPN odnalazł prawdopodobnie kolejne ofiary komunizmu. radiomaryja.pl, 2015-09-08. [dostęp 2015-11-11].
  13. Zakończenie drugiego etapu pracy zespołu prof. Krzysztofa Szwagrzyka na Cmentarzu Garnizonowym w Gdańsku. ipn.gov.pl, 2015-07-31. [dostęp 2015-11-11].
  14. Instytut Pamięci Narodowej, Biuro Poszukiwań i Identyfikacji IPN – poszukiwania na terenie więzienia „Toledo” na warszawskiej Pradze, Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2021-03-04] (pol.).
  15. Instytut Pamięci Narodowej, Podpisanie umowy o współpracy pomiędzy IPN i Konsorcjum GRID w zakresie badań genetycznych, Instytut Pamięci Narodowej [dostęp 2021-03-04] (pol.).
  16. Nagroda im. Danuty Siedzikówny „Inki” za rok 2015. fundacjaak.pl. [dostęp 2015-11-11].
  17. Prezydent powołał członków Kapituły Orderu Orła Białego oraz Kapituły Orderu Odrodzenia Polski. prezydent.pl. [dostęp 2016-08-12].
  18. Kapituły orderów, prezydent.pl [dostęp 2021-08-25] (pol.).
  19. Krzysztof Szwagrzyk w bazie filmpolski.pl
  20. Rozmowa z Krzysztofem Szwagrzykiem (serwis e-teatr.pl)
  21. Kwatera Ł. filmpolski.pl. [dostęp 2015-11-11].
  22. Dzieci Kwatery „Ł”. filmpolski.pl. [dostęp 2015-11-11].
  23. M.P. z 2008 r. nr 5, poz. 59
  24. Prestiżowe wyróżnienie dla trzech profesorów UKSW (pol.). uksw.edu.pl, 2010-01-30. [dostęp 2013-11-22].
  25. Wręczenie nagród im. Jerzego Ślaskiego. [dostęp 2014-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-02-22)].
  26. Krzysztof Szwagrzyk wyróżniony na festiwalu Niepokorni Niezłomni Wyklęci. niezalezna.pl, 2013-09-22. [dostęp 2015-11-11].
  27. Zarząd Ruchu Społecznego im. Lecha Kaczyńskiego przyznał Nagrodę prof. Krzysztofowi Szwagrzykowi
  28. Nagroda Człowieka Wolności przyznana!. wsieci.pl, 28 grudnia 2013. [dostęp 2014-01-02].
  29. Ludzie Roku 2013 "Gazety Polskiej": Viktor Orbán i Krzysztof Szwagrzyk. niezalezna.pl, 1 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-02].
  30. Nagrody Instytutu Józefa Piłsudskiego. polskieradionyc.com, 2014-06-09. [dostęp 2015-11-11].
  31. Dr hab. Krzysztof Szwagrzyk nagrodzony przez Instytut Piłsudskiego w Ameryce – Nowy Jork. ipn.gov.pl, 2014-06-06. [dostęp 2016-10-10].
  32. M.P. z 2016 r. poz. 21.
  33. Odznaczenia z okazji Narodowego Święta Niepodległości. prezydent.pl, 2015-11-11. [dostęp 2018-02-15].
  34. Tytuł Obywatela Honorowego Dolnego Śląska dla prof. Krzysztofa Szwagrzyka (pol.).
  35. Dzisiaj prof. Szwagrzykowi zostanie wręczona nagroda Człowieka Roku 2016 Tygodnika Solidarność. tysol.pl, 2017-02-28. [dostęp 2017-02-28].
  36. Profesor Krzysztof Szwagrzyk: walka o prawdę to cel mój, Solidarności i żołnierzy wyklętych. tysol.pl, 2017-02-28. [dostęp 2017-02-28].
  37. Prezydent nadał Medale Stulecia Odzyskanej Niepodległości. prezydent.pl, 2018-12-12. [dostęp 2018-12-16].
  38. Premier Mateusz Morawiecki Człowiekiem Roku 2018 „Gazety Polskiej”. tvp.info, 2019-02-25. [dostęp 2019-05-12].

Linki zewnętrzneEdytuj