Otwórz menu główne

Ksyleny

mieszanina izomerów

Ksylenyorganiczne związki chemiczne z grupy węglowodorów aromatycznych, dimetylowe pochodne benzenu. Stosowane są głównie jako wysokowrzące rozpuszczalniki organiczne.

Ksylen występuje jako trzy izomery strukturalne o wzorze sumarycznym C
8
H
10
, różniące się pozycją dwóch grup metylowych w stosunku do siebie, w pierścieniu benzenowym: 1,2 (orto), 1,3 (meta) i 1,4 (para). Własności wszystkich trzech izomerów są do siebie dość zbliżone, choć różnią się one nieco reaktywnością w reakcji Friedla-Craftsa, oraz temperaturą topnienia i wrzenia.

OtrzymywanieEdytuj

Głównie z lekkich frakcji smoły węglowej, skąd oddestylowuje się mieszaninę wszystkich izomerów (temperatura wrzenia 138–142 °C). W mieszaninie przeważa m-ksylen (ok. 60%).

ZastosowanieEdytuj

Jako rozpuszczalnik i rozcieńczalnik farb i lakierów. o-Ksylen stosowany jest do syntezy bezwodnika ftalowego, m-ksylen do otrzymywania tworzyw sztucznych i barwników, a p-ksylen do syntezy kwasu tereftalowego.

Jako rozpuszczalnik stosowana jest zwykle mieszanina wszystkich trzech izomerów, ich rozdzielenie jest bardzo trudne.

Zobacz teżEdytuj