Otwórz menu główne

Maciej Euzebiusz Walerian Bardel (ur. 14 sierpnia 1895 w Podgórzu, zm. 11 września 1975 w Penrhos) – doktor, pułkownik dyplomowany piechoty Wojska Polskiego.

Maciej Euzebiusz Walerian Bardel
Ilustracja
Por. Maciej Bardel w czasie służby w Legionach Polskich
pułkownik dyplomowany piechoty pułkownik dyplomowany piechoty
Data i miejsce urodzenia 14 sierpnia 1895
Podgórze
Data i miejsce śmierci 11 września 1975
Penrhos
Przebieg służby
Siły zbrojne Orzełek legionowy.svg Legiony Polskie
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 3 Pułk Piechoty
29 Pułk Piechoty
78 Pułk Piechoty
GISZ
Sztab Główny
18 Dywizja Piechoty
DOK X
Stanowiska zastępca dowódcy pułku
I oficer sztabu
szef Oddziału III SG
dowódca piechoty dywizyjnej dowódca OPL OK
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Komandor Orderu Korony Rumunii Order Krzyża Orła III Klasy (Estonia)
Odznaka Pamiątkowa Generalnego Inspektora Sił Zbrojnych

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Maciej Bardel urodził się 14 sierpnia 1895 w Podgórzu. W czasie I wojny światowej walczył w Legionach Polskich. Był porucznikiem 3 pułku piechoty Legionów. W czerwcu 1915 roku pod Zadoborówką na północ od Czerniowiec na czele plutonu złożonego z 17 żołnierzy, wykorzystując właściwości terenu, uderzył na batalion rosyjski, a tym samym umożliwił pozostałym siłom pułku wzięcie tego batalionu wraz z karabinami maszynowymi do niewoli. W toku dalszych walk sam dostał się do niewoli rosyjskiej.

Od 5 maja do 19 lipca 1924 roku odbył praktykę w Oficerskiej Szkole Artylerii w Toruniu[1]. Z dniem 1 listopada 1924 roku został przeniesiony z Oddziału I Sztabu Generalnego do 29 pułku piechoty w Kaliszu z równoczesnym „odkomenderowaniem” na roczny Kurs Doszkolenia w Wyższej Szkole Wojennej w Warszawie[2]. Z dniem 15 października 1925, po ukończeniu kursu i otrzymaniu tytułu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przeniesiony do 78 pułku piechoty w Baranowiczach na stanowisko zastępcy dowódcy pułku[3].

23 grudnia 1927 został przeniesiony do Kadry Oficerów Piechoty przy Departamencie Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych z pozostawieniem na dotychczas zajmowanym stanowisku[4]. Do 1931 roku pełnił służbę w Generalnym Inspektoracie Sił Zbrojnych na stanowisku I oficera sztabu Inspektoratu Armii we Lwowie. W lipcu 1931 roku został wyznaczony na stanowisko szefa Oddziału III Sztabu Głównego[5]. W 1935 roku został dowódcą piechoty dywizyjnej 18 Dywizji Piechoty w Łomży. Czasowo pełnił obowiązki zastępcy szefa Sztabu Głównego, a jego miejsce zajął nominowany 15 kwietnia 1936 gen. bryg. Tadeusz Malinowski[6]. Od 28 stycznia 1938 roku pełnił służbę w Dowództwie Okręgu Korpusu Nr X w Przemyślu na stanowisku dowódcy Obrony Przeciwlotniczej[7]. Służbę na tym stanowisku pełnił do września 1939 roku[8].

AwanseEdytuj

  • chorąży – 18 listopada 1914
  • podporucznik – 27 stycznia 1915
  • porucznik – 15 grudnia 1915 i 62. lokatą na liście starszeństwa Legionów Polskich z dnia 12 kwietnia 1917
  • kapitan
  • major
  • podpułkownik – 31 marca 1924 ze starszeństwem z dniem 1 lipca 1923 i 50. lokatą (w 1928 – lokata 23)
  • pułkownik – 1 stycznia 1929 ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1929 i 4. lokatą (w 1932 – lokata 4)

Ordery i odznaczeniaEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 45 z 6 maja 1924 roku, s. 258.
  2. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 78 z 12 sierpnia 1924 roku, s. 444.
  3. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 106 z 15 października 1925 roku, s. 572.
  4. Dodatek nr 1 do Dziennika Personalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 28 z 23 grudnia 1927 roku, s. 2.
  5. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych Nr 5 z 3 sierpnia 1931 roku, s. 233.
  6. Nominacja gen. Malinowskiego. „Gazeta Lwowska”, s. 3, Nr 88 z 17 kwietnia 1936. 
  7. Pułkownicy piechoty, Instytut Józefa Piłsudskiego w Ameryce, sygn. 701/1. Z informacji zamieszczonych w wykazie wynika, że został on sporządzony w marcu 1939 roku.
  8. Polska artyleria przeciwlotnicza w wojnie obronnej 1939 r. Sprawozdanie dowódcy Obrony Przeciwlotniczej Kraju, płk dypl. Włodzimierza Juliusza Ludwiga z działalności w czasie wojny, Opracowanie Mieczysław Lipiński i Zbigniew Moszumański, Przegląd Historyczno-Wojskowy Nr 4 (204) z 2004 r., s. 159.
  9. Dekret Naczelnika Państwa z 19 lutego 1922 r. L. 11429/V.M. Adj. Gen. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 10, s. 321)
  10. 12 maja 1931 „za pracę w dziele odzyskania Niepodległości” M.P. z 1931 r. nr 111, poz. 163
  11. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 19 z dnia 12.12.1929 r., s. 361.
  12. Eesti Vabariigi teenetemärgid (est.). president.ee. [dostęp 2014-12-15].

BibliografiaEdytuj

  • Wacław Lipiński: Walka zbrojna o niepodległość Polski w latach 1905-1918, Oficyna Wydawnicza Volumen, Warszawa 1990, ​ISBN 83-85218-00-9​, s. 97,
  • Lista starszeństwa oficerów Legionów Polskich w dniu oddania Legionów Polskich Wojsku Polskiemu (12 kwietnia 1917), Warszawa 1917, s. 8,
  • Lista oficerów dyplomowanych (stan z dnia 15 kwietnia 1931 r.), Sztab Główny WP, Warszawa 1931, s. 4,
  • Rocznik Oficerski 1924, s. 194, 343,
  • Rocznik Oficerski 1928, s. 116, 163,
  • Rocznik Oficerski 1932, s. 17, 421,
  • Wiktor Krzysztof Cygan, Żołnierze Niepodległości 1863–1938. Słownik biograficzny, tom 4, Mińsk Mazowiecki-Warszawa-Kraków 2012, s. 70–71 (z fotografią)