Mangustolisek afrykański

gatunek drapieżnego ssaka

Mangustolisek afrykański[6], mangusta lisia (Cynictis penicillata) – gatunek drapieżnego ssaka z rodziny mangustowatych, jedyny przedstawiciel rodzaju mangustolisek[6] (Cynictis).

Mangustolisek afrykański
Cynictis penicillata[1]
(G. Cuvier, 1829)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ssaki
Podgromada żyworodne
Infragromada łożyskowce
Rząd drapieżne
Podrząd kotokształtne
Rodzina mangustowate
Rodzaj Cynictis
Ogilby, 1833[2]
Gatunek mangustolisek afrykański
Synonimy
  • Herpestes penicillatus G. Cuvier, 1829[3]
Podgatunki[4]
  • C. p. penicillata (G.[Baron] Cuvier, 1829)
  • C. p. bradfieldi Roberts, 1924
  • C. p. coombsi Roberts, 1929
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[5]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Zasięg występowaniaEdytuj

Mangustolisek afrykański występuje w zależności od podgatunku[4]:

EtymologiaEdytuj

  • Cynictis: gr. κυων kuōn, κυνος kunos „pies”; ικτις iktis, ικτιδις iktidis „łasica”[7].
  • penicillata: łac. penicillatus „z kępkami jak szczotka”, od łac. penicillus „szczotka”, od zdrobnienia peniculus „szczota”, od penis „ogon”[8].

CharakterystykaEdytuj

Jeden z mniejszych przedstawicieli rodziny mangustowatych; długość ciała (bez ogona) 26,5–46 cm, długość ogona 15–29,2 cm, długość tylnej stopy 6,1–7,8 cm, długość ucha 2,4–3,9 cm; masa ciała 715–900 g[4]. Wyróżniono 12 podgatunków[9] różniących się ubarwieniem, wielkością oraz długością owłosienia i ogona lecz w większość z nich jest uważana za nieprawidłowe[4]. Podgatunki występujące na południu mają sierść żółtą, a na północy szarawą. Aktywne głównie w ciągu dnia, czasem w nocy. Ukrywają się w norach wykopanych w ziemi lub zajmują opuszczone nory innych zwierząt, często wraz z surykatkami (Suricata suricatta) i afrowiórkami pręgowanymi (Xerus erythropus). Mangustolisek afrykański jest zwierzęciem socjalnym, żyje w stadach złożonych z 8-20 osobników. Żywi się owadami i drobnymi kręgowcami. Jego siedliskiem są otwarte obszary półpustynne i tereny trawiaste.

PrzypisyEdytuj

  1. Cynictis penicillata, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. W. Ogilby. Characters of a New Genus of Carnivorous Mammalia, from the collection of Mr. Steedman. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1, s. 48, 1833 (ang.). 
  3. G. Cuvier: Le règne animal distribué d’après son organisation, pour servir de base à l’histoire naturelle des animaux et d’introduction à l’anatomie comparée. Wyd. Nouvelle édition rev. et aug.. T. 1. Paris: Chez Déterville, 1829, s. 158. (fr.)
  4. a b c d J.S. Gilchrist, A.P. Jennings, G. Veron, P. Cavallini (koordynator): Family Herpestidae (Mongooses). W: D.E. Wilson, R.A. Mittermeier: Handbook of the Mammals of the World. Cz. 1: Carnivores. Barcelona: Lynx Edicions, 2009, s. 315. ISBN 978-84-96553-49-1. (ang.)
  5. E. Do Linh San, P. Cavallini & P. Taylor: Cynictis penicillata (ang.). The IUCN Red List of Threatened Species, 2015. [dostęp 2019-10-01].
  6. a b W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.)
  7. T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 209, 1904 (ang.). 
  8. J.A. Jobling: Key to Scientific Names in Ornithology. W: J. del Hoyo, A. Elliott, J. Sargatal, D.A. Christie & E. de Juana (red.): Handbook of the Birds of the World Alive. Barcelona: Lynx Edicions, 2019. [dostęp 2019-10-01]. (ang.)
  9. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Cynictis penicillata. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2019-10-01].

BibliografiaEdytuj

  1. Light, J: Cynictis penicillata (ang.). (On-line), Animal Diversity Web, 1999. [dostęp 31 grudnia 2007].
  2. D.E. Wilson & D.M. Reeder (red.): Cynictis penicillata. W: Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2019-10-01].
  3. Zwierzęta : encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 151. ISBN 83-01-14344-4.