Otwórz menu główne

Marian Jurecki (ur. 28 lipca 1896, zm. 28 września 1984) – oficer dyplomowany artylerii Wojska Polskiego II RP, Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie i ludowego Wojska Polskiego, pułkownik, skazany w procesie Tatar-Utnik-Nowicki.

Marian Jurecki
Ilustracja
pułkownik dyplomowany pułkownik dyplomowany
Data urodzenia 28 lipca 1896
Data śmierci 28 września 1984
Przebieg służby
Siły zbrojne Coat of Arms of Russian Empire.svg Armia Imperium Rosyjskiego
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Poland badge.jpgPolskie Siły Zbrojne
Orzeł LWP.jpg ludowe Wojsko Polskie
Jednostki Dywizjon Artylerii Zenitowej
1 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej im. Marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego
22 Pułk Artylerii Lekkiej
Inspektorat Obrony Powietrznej Państwa
1 Pułk Artylerii Przeciwlotniczej (PSZ)
Oddział II Sztabu Generalnego
Stanowiska dowódca dywizjonu
szef Wydziału Artylerii Przeciwlotniczej
dowódca pułku artylerii
szef Biura Studiów
Główne wojny i bitwy II wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa

ŻyciorysEdytuj

Marian Jurecki był synem szlachcica, obywatela ziemskiego z Kijowszczyzny. Ukończył korpus kadetów i szkołę artyleryjską w Odessie. W czasie I wojny światowej walczył w szeregach armii rosyjskiej. Był dwa razy ranny i siedem razy odznaczony. W czasie wojny z bolszewikami walczył na froncie[1].

1 czerwca 1921 roku pełnił służbę w Dowództwie Obrony Przeciwlotniczej, a jego oddziałem macierzystym był dywizjon artylerii zenitowej[2]. Razem z nim służbę pełnił jego szwagier, porucznik Aleksander Głogowski (ur. 19 października 1891 roku)[3]. W tym samym roku obaj zostali przeniesieni do baterii zapasowej artylerii zenitowej w Warszawie.

2 września 1921 roku po kolacji w kasynie oficerskim baterii zapasowej artylerii zenitowej postrzelił z rewolweru swojego szwagra. Porucznik Głogowski w następstwie dużego upływu krwi i spóźnionej pomocy lekarskiej zmarł rankiem następnego dnia w Szpitalu Ujazdowskim w Warszawskim. Kapitan Jurecki został oskarżony o zabójstwo. 20 stycznia 1922 roku odbyła się rozprawa przed Wojskowym Sądem Okręgowym Nr I w Warszawie. Rozprawie przewodniczył pułkownik Korpusu Sądowego doktor Józef Daniec. Oskarżycielem był podprokurator, major KS Wojciech Janczewski, a obrońcą oskarżonego adwokat Stanisław Szurlej. Sąd uniewinnił go przyjmując, że działał w granicach obrony koniecznej[1][4].

3 maja 1922 roku został zweryfikowany w stopniu kapitana ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 roku i 140. lokatą w korpusie oficerów artylerii, a jego oddziałem macierzystym był ponownie dywizjon artylerii zenitowej w Warszawie[5]. W następnym roku jego oddział został przeformowany w 1 pułk artylerii przeciwlotniczej[6][7]. Z dniem 1 listopada 1924 roku został przydzielony do Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie, w charakterze słuchacza Kursu Normalnego 1922–1924 (V promocja)[8]. 11 października 1926 roku, po ukończeniu kursu i otrzymaniu dyplomu naukowego oficera Sztabu Generalnego, został przydzielony do Biura Ogólno Organizacyjnego II Wiceministra Spraw Wojskowych w Warszawie[9]. 12 kwietnia 1927 roku został mianowany majorem ze starszeństwem z dniem 1 stycznia 1927 roku i 2. lokatą w korpusie oficerów artylerii[10]. W 1928 roku pełnił służbę w Oddziale III Sztabu Generalnego w Warszawie, pozostając w kadrze oficerów artylerii[11]. Do końca marca 1932 roku pracował na stanowisku referenta artylerii przeciwlotniczej w Departamencie Artylerii Ministerstwa Spraw Wojskowych[12]. Z dniem 1 kwietnia tego roku został przeniesiony do 1 pułku artylerii przeciwlotniczej w Warszawie na stanowisko dowódcy dywizjonu[13][14]. 18 kwietnia 1935 roku został przeniesiony do 22 pułku artylerii lekkiej w Przemyślu na stanowisko dowódcy dywizjonu[15]. W 1936 roku wydał Podręcznik obrony przeciwlotniczej.

W czasie kampanii wrześniowej służył, będąc podpułkownikiem dyplomowanym, jako kierownik Referatu Obrony Przeciwlotniczej w Naczelnym Dowództwie Lotnictwa i Obrony Przeciwlotniczej[16]. Przedostał się na Zachód. W okresie od 27 czerwca do 19 listopada 1943 roku był pierwszym dowódcą nowosformowanego 1 pułku artylerii przeciwlotniczej.

Po wojnie pracował w Ludowym Wojsku Polskim na stanowisku szefa Wydziału Artylerii Przeciwlotniczej Inspektoratu Obrony Powietrznej Państwa i w Oddziale II Sztabu Generalnego WP. 13 sierpnia 1951 roku wyrokiem Najwyższego Sądu Wojskowego został skazany na 15 lat więzienia w tzw. procesie „TUN”[17] pod zarzutem organizowania działalności szpiegowskiej w Wojsku Polskim. W akcie oskarżenia, opublikowanym w Trybunie Ludu, pisano: Oskarżeni, pracując na usługach wywiadu imperialistycznego, godzili bezpośrednio w siły zbrojne naszego państwa, w jego ustrój społeczny i niepodległość. Londyńska klika, reprezentowana przez oskarżonych, organizowała, przy poparciu imperialistów, dywersję i sabotaż w naszym kraju od pierwszych dni istnienia Polski Ludowej. Niecnej działalności szpiegów-dywersantów sprzyjała prawicowa i nacjonalistyczna polityka, której rzecznikiem na terenie wojska był były wiceminister obrony narodowej, Marian Spychalski. On otaczał tych ludzi specjalną opieką i awansował ich w wojsku, wiedząc o ich przeszłości.[18].

Wyrok uchylono 28 kwietnia 1956 roku[19]. Zmarł 28 września 1984 w wieku 88 lat i został pochowany na Wojskowych Powązkach1

PrzypisyEdytuj

  1. a b Proces kpt. Jureckiego. „Polska Zbrojna”. 21, s. 5, 1922-01-22. Warszawa. 
  2. Spis oficerów 1921 ↓, s. 329, 674.
  3. Spis oficerów 1921 ↓, s. 329, 630.
  4. Wokół sprawy kap. Jureckiego. „Polska Zbrojna”. 66, s. 4, 1922-03-08. Warszawa. 
  5. Lista starszeństwa 1922 ↓, s. 194.
  6. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 811, 817.
  7. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 734, 741, 1365.
  8. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 112 z 23 października 1924 roku, s. 626.
  9. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 42 z 11 października 1926 roku, s. 342.
  10. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 13 z 20 kwietnia 1927 roku, s. 120.
  11. Rocznik Oficerski 1928 ↓, s. 433, 456.
  12. Lista oficerów dyplomowanych 1931 ↓, s. 24.
  13. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 23 marca 1932 roku, s. 248.
  14. Rocznik Oficerski 1932 ↓, s. 181, 727.
  15. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 6 z 18 kwietnia 1935 roku, s. 39.
  16. Huber Kazimierz Kujawa: Księga lotników polskich.... Wyd. 2. T. 1. s. 20.
  17. Raport komisji Mazura. „Gazeta Wyborcza”, 1999-01-22. 
  18. 50. rocznica śmierci gen. Jerzego Kirchmayera. 2009-04-14. [dostęp 2013-11-9].
  19. 31 lipca. 2011-07-30. [dostęp 2013-11-9].

BibliografiaEdytuj