Mięsień

Mięsień (łac. musculus) – kurczliwy narząd, jeden ze strukturalnych i funkcjonalnych elementów narządu ruchu, stanowiący jego element czynny. Występuje u wyższych bezkręgowców i u kręgowców. Jego kształt i budowa zależy od roli pełnionej w organizmie.

Mięśnie zbudowane są z tkanki mięśniowej. Połączone z elementami szkieletu, w wyniku skurczów mięśniowych kurczą się i rozkurczają, powodując ruchy poszczególnych elementów szkieletu względem siebie. Źródłem energii, z którego korzysta mięsień, jest zmagazynowany w nim glikogen lub glukoza dostarczona przez krew. Działanie mięśni uzależnione jest od oporu stawianego przez szkielet (hydrostatyczny lub twardy).

Liczba mięśni człowieka jest określana na 450–500. U mężczyzn mięśnie stanowią około 65-80% masy ciała, a u kobiet około 60-65% niższe wartości świadczą, że w organizmie przeważa tkanka tłuszczowa i woda.

Typy mięśniEdytuj

Ze względu na budowę i spełniane funkcje w organizmie wyróżniane są trzy główne typy mięśni:

U bezkręgowców (z wyjątkiem gąbek, parzydełkowców i żebropławów) wyróżniane są następujące typy mięśni[1]:

  • mięśnie prążkowane,
  • asynchroniczne mięśnie skrzydeł owadów,
  • mięśnie gładkie spiralne,
  • mięśnie paramiozynowe.
 
Mięśnie skrzydła ptaka
 
Mięśnie tylnej nogi konia

U kręgowców można wyróżnić mięśnie szkieletowe:

Rodzaje mięśni poprzecznie prążkowanych:

  • wrzecionowaty
  • dwubrzuścowy
  • półpierzasty
  • pierzasty
  • płaski
  • ze smugami ścięgnistymi
  • dwugłowy
  • okrężny

Funkcje mięśniEdytuj

Mięśnie spełniają w organizmie szereg ważnych funkcji umożliwiających:

  1. motorykę ciała, kończyn i narządów wewnętrznych,
  2. przepływ płynów ciała,
  3. regulację ilości płynów w organizmie,
  4. prawidłową postawę ciała (np. mięśnie antygrawitacyjne kręgowców),
  5. termogenezę (wytwarzanie ciepła w organizmie).
  6. regulację stanów zapalnych[2][3]

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Janet Moore: Wprowadzenie do zoologii bezkręgowców. Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 2011. ISBN 978-83-235-0503-7.
  2. Jeffrey A. Woods i inni, Exercise, Inflammation and Aging, „Aging and Disease”, 3 (1), 2011, s. 130–140, ISSN 2152-5250, PMID22500274, PMCIDPMC3320801 [dostęp 2021-03-29].
  3. Kristen M. Beavers, Tina E. Brinkley, Barbara J. Nicklas, Effect of exercise training on chronic inflammation, „Clinica chimica acta; international journal of clinical chemistry”, 411 (0), 2010, s. 785–793, DOI10.1016/j.cca.2010.02.069, ISSN 0009-8981, PMID20188719, PMCIDPMC3629815 [dostęp 2021-03-29].

BibliografiaEdytuj