Michał Józef Sapieha

Ten artykuł dotyczy wojewody podlaskiego. Zobacz też: Inne osoby o tym imieniu i nazwisku.

Michał Józef Sapieha (ur. 1670, zm. 6 marca 1738 w Châlons-sur-Marne) – wojewoda podlaski w latach 1728-1738, pisarz polny litewski w latach 1698-1703 i 1705-1730, strażnik litewski od 1692 roku, cześnik litewski od 1687 roku, starosta mielnicki w latach 1725-1729[1].

Michał Józef Sapieha
Ilustracja
Michał Józef Sapieha ok. 1730
Herb
Lis
Rodzina Sapiehowie herbu Lis
Data urodzenia 1670
Data i miejsce śmierci 6 marca 1738
Châlons-sur-Marne
Ojciec Benedykt Paweł Sapieha
Matka Izabella z Tarłów
Odznaczenia
Order Orła Białego

ŻyciorysEdytuj

Był synem Benedykta Pawła i Izabelli z Tarłów. W pierwszej połowie lat 80. uczył się w kolegium Jezuickim w Warszawie, następnie w latach 1687–1688 odbył podróż edukacyjną do Francji i Włoch. Po powrocie do kraju posłował na sejm w 1690. W 1692 otrzymał urząd strażnika wielkiego litewskiego. W 1695 brał udział w walkach na Podolu pod dowództwem hetmana polnego Józefa Słuszki. W 1696 brał udział w wyprawie stryja Kazimierza Jana przeciwko konfederatom litewskim Grzegorza Antoniego Ogińskiego.

Poseł sejmiku powiatu brześciańskiego na sejm konwokacyjny 1696 roku[2]. 5 lipca 1697 roku podpisał w Warszawie obwieszczenie do poparcia wolnej elekcji, które zwoływało szlachtę na zjazd w obronie naruszonych praw Rzeczypospolitej[3]. W elekcji 1697 poparł kandydaturę księcia Conti, przygotowując dla niego wsparcie militarne, do którego użycia nie doszło. W 1698 uznał Augusta II, od którego otrzymał urząd pisarza polnego litewskiego. Z jego rozkazu pobito Leona Ogińskiego, co spowodowało pod koniec 1698 otwarte wystąpienie litewskiej szlachty przeciwko Sapiehom. Nie brał jednak udziału w bitwie pod Olkienikami w 1700.

Na początku wojny północnej przeszedł na stronę Karola XII, przy którego boku przebywał do 1705, biorąc udział m.in. w zajęciu Warszawy w 1703. W 1705 poparł kandydaturę Stanisława Leszczyńskiego na króla Polski. W 1705 potwierdził pacta conventa Stanisława Leszczyńskiego[4]. Działając w strukturach stanisławowsko-szwedzkiej armii bierze udział w szeregu walk, szczególnie na Litwie aż do klęski połtawskiej w 1709.

Amnestionowany przez Augusta II zachował urząd pisarza polnego. Był uczestnikiem Walnej Rady Warszawskiej 1710 roku[5]. W 1713 posłował do Turcji. W 1714 otrzymał stopień generała lejtnanta kawalerii litewskiej. W 1718 był posłem na sejm z powiatu starodubowskiego[6]. W 1720 i 1726 posłował na sejm. Poseł województwa brzeskolitewskiego na sejm 1724 roku[7]. W 1725 otrzymał starostwo melnickie. W 1727 otrzymał Order Orła Białego, a w 1728 – województwo podlaskie. Jako jedyny z Sapiehów podczas elekcji 1733 poparł Augusta Wettyna i jako deputat z Senatu podpisał jego pacta conventa[8]. Wskazywał na Jakuba Sobieskiego jako jedynego możliwego kandydata z Polski. Zły stan zdrowia i samobójstwo syna Józefa Fryderyka skłoniły go do opuszczenia Polski w 1735. Zmarł 6 marca 1738 w klasztorze jezuitów w Châlons-sur-Marne.

PrzypisyEdytuj

  1. Urzędnicy podlascy XIV-XVIII wieku. Spisy". Oprac. Ewa Dubas-Urwanowicz, Włodzimierz Jarmolik, Michał Kulecki, Jerzy Urwanowicz. Kórnik 1994, s. 189.
  2. Ewa Gąsior, Sejm konwokacyjny po śmierci Jana III Sobieskiego, Warszawa 2017, s. 88.
  3. Obwieszczenie do poparcia wolney elekcyey roku Pańskiego tysiącznego sześćsetnego dziewięćdziesiątego siodmego. [Inc.:] Actum in castro Ravensi sub interregno feria quinta post festum sanctae Margarethae [...] proxima anno Domini millesimo sexcentesimo nonagesimo septimo. [b.n.s]
  4. Articuli pactorum conventorum Stanów tej Rzeczypospolitej i W. X. L. i państw do nich nalężących z Posłami JKM [...], s. 23.
  5. Volumina Legum, t. VI, Petersburg 1860, s. 99.
  6. Pamiętniki Krzysztofa Zawiszy, wojewody mińskiego, (1666-1721), Warszawa 1862, s. 350.
  7. Wiktor Bagniewski, Diariusz sejmu walnego sześcioniedzielnego warszawskiego anni 1724, rkps Ossolineum 291/III, k. 5v.
  8. Volumina Legum, t. VI, Petersburg 1860, s. 309.