Otwórz menu główne

Mirsk (stacja kolejowa)

ładownia kolejowa
(Przekierowano z Mirsk (ładownia kolejowa))

Mirsk – zamknięta 1 stycznia 2002[2] ładownia publiczna[3], położona w Mirsku. Została ona oddana do użytku 1 listopada 1884 razem z linią kolejową z Gryfowa Śląskiego[4]. W przeszłości ładownia była węzłową stacja kolejową, z której to jeździły pociągi w trzech kierunkach, do Świeradowa Zdroju, Gryfowa Śląskiego i do granicy z Czechami[5][6][7].

Mirsk
Budynek dworca (od strony torów)
Budynek dworca (od strony torów)
Państwo  Polska
Miejscowość Mirsk
Data otwarcia 1 listopada 1884
Data zamknięcia 1998
Poprzednie nazwy Friedeberg (Queis)
- (1884-1935),
Friedeberg (Isergebirge)
- (1936-1945)[1]
Dane techniczne
Liczba peronów 2
Liczba krawędzi
peronowych
3
Kasy N
Linie kolejowe
Położenie na mapie Mirska
Mapa lokalizacyjna Mirska
Mirsk
Mirsk
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Mirsk
Mirsk
Położenie na mapie województwa dolnośląskiego
Mapa lokalizacyjna województwa dolnośląskiego
Mirsk
Mirsk
Położenie na mapie powiatu lwóweckiego
Mapa lokalizacyjna powiatu lwóweckiego
Mirsk
Mirsk
Położenie na mapie gminy Mirsk
Mapa lokalizacyjna gminy Mirsk
Mirsk
Mirsk
Ziemia50°58′23,2″N 15°22′48,8″E/50,973111 15,380222
Portal Portal Transport szynowy

Ładownia przynależy do oddziału regionalnego PKP Polskich Linii Kolejowych we Wrocławiu i Zakładu Linii Kolejowych w Wałbrzychu[8].

PołożenieEdytuj

Ładownia położona jest w północno-zachodniej części Mirska, przy placu Dworcowym, w odległości ok. 500 m od placu Wolności w Mirsku[9]. Administracyjnie leży w województwie dolnośląskim, w powiecie lwóweckim, w gminie Mirsk.

Ładownia jest położona na wysokości 352 m n.p.m.[2]

HistoriaEdytuj

Do 1945Edytuj

Budowa dawnej stacji w Mirsku ma związek z doprowadzeniem państwowej linii kolejowej z Gryfowa Śląskiego. O połączeniu Gryfowa Śląskiego z Mirskiem zdecydowano w 1882. Wtedy to Landtag Prus podjął decyzję o budowie linii kolejowej do Mirska w celu ożywienia lokalnej gospodarki. Dla potrzeb nowej stacji miasto Mirsk wydzieliło 1 ha terenu, powstałego z zasypania Lnianego Stawu, na którym powstała w późniejszym czasie omawiana stacja. Otwarcie linii, a wraz z nią stacji odbyło się 1 listopada 1884. Pierwszy uroczysty pociąg na stację przyjechał o 12:30. W tym czasie Mirbyła to końcowa stacja.

Dalsze plany związane ze stacją miały związek z budową przedłużenia linii do granicy z Czechami, do Jindřichovic pod Smrkem. Linię tą otwarto 1 listopada 1904, dzięki czemu Mirsk stał się stacją przelotową[10][6]. Do 1907 powstał na stacji dworzec kolejowy[10].

Pierwszą koncepcję przedłużenia linii z dawnej stacji Mirsk do dawnej stacji Świeradów Zdrój zaproponowano w 1901, jednakże w rzeczywistości budowę linii rozpoczęto z inicjatywy prywatnej w marcu 1908. Linię do Świeradowa-Zdroju ukończono 1 października 1909, a uroczyste otwarcie odbyło się 31 października tego samego roku[6]. Od tego momentu dawna stacja Mirsk stała się stacją węzłową, skąd pasażerowie przesiadywali się do państwowych pociągów. Większość z nich była skomunikowana z pociągami Kolejki Izerskiej[11]. Sama stacja miała być użytkowana wspólnie z kolejami państwowymi. Planowano także rozbudowę pomieszczeń magazynowych, ramp załadowczych i placu składowego[12].

Zimą 1941 w Świeradowie-Zdroju odczepiony od składu wagon z węglem staczał się w kierunku Mirska i tam uderzył w skład osobowy. Wcześniej ewakuowano wszystkich ludzi ze stacji, natomiast uszkodzeniu uległy wagony[13].

Po 1945Edytuj

Po II wojnie światowej cała infrastruktura przeszła w zarząd Polskich Kolei Państwowych. Zmalała również ranga stacji, gdyż przedłużono relacje pociągów lokalnych, które jeździły ze Świeradowa Zdroju, do Legnicy przez Gryfów Śląski i Lwówek Śląski, a także do Jeleniej Góry, ale przez Lwówek Śląski[14]. Od okresu 1984/1985 do zamknięcia połączeń pasażerskich pociągi pasażerskie kończyły swój bieg z małymi wyjątkami na stacji Gryfów Śląski.

Połączenie w stronę Pobiednej zostało na mocy zarządzenia z 30 kwietnia 1987 zawieszone 1 lipca tegoż roku[15]. Ostatni pociąg pasażerski ze stacji Mirsk odjechał 11 lutego 1996. Przez następne dwa lata kursowały dalej pociągi towarowe. Ruch pociągów zawieszono całkowicie po wypadku, w którym pociąg towarowy od strony Świeradowa Zdroju nie zdołał wyhamować i wpadł na wagon z węglem na tej stacji. Pociąg ratunkowy wykoleił się potem na wykolejnicy przy wjeździe na stację[16].

Linie kolejoweEdytuj

Ładownia była pierwotnie od 1844 stacją na częściowo zlikwidowanej linii kolejowej nr 284 Legnica - Pobiedna (4. (23.) posterunek ruchu; 80,244 km), która od 1999 w wykazie PKP Polskich Linii Kolejowych na odcinku Gryfów Śląski - Mirsk jest oznaczona jako linia kolejowa nr 317[17][18]. Z niej od 1909 bierze również początek linia kolejowa nr 336 (1. posterunek ruchu; -0,182)[18][6], dzięki czemu ładownia Mirsk była stacją węzłową.

Pierwotny układ torowy ładowni to 2 tory główne zasadnicze i 6-7 torów bocznych, w tym ładunkowych. Po zlikwidowaniu odcinka do Pobiednej układ torowy uległ zmianie[5]. Ze względu na brak ruchu pociągów do Mirska tory na terenie ładowni są w całości nieprzejezdne.

Stacja Mirsk połączona była 3-kilometrową, wybudowaną w 1923 wąskotorową linią towarową do kopalni kaolinu w Kamieniu, która została rozebrana przed II wojną światową. Obecnie nie ma już po niej praktycznie żadnych śladów, poza dawnym mostem kolejowym w Mroczkowicach oraz wykopem na polach między rzeką Kwisą a lasem[19].

InfrastrukturaEdytuj

Dworzec kolejowy oraz magazynEdytuj

Dwukondygnacyjny budynek dworca kolejowego został oddany do użytku 1 kwietnia 1906, a rok później dobudowano jeszcze mniejsze pomieszczenia i budynki[10]. Na dworcu mieściła się nastawnia Mk[5]. Obecnie budynek jest wykorzystywany pod funkcje handlowe (centralna część dworca) oraz mieszkaniowa (wschodnia część)[7].

Do dworca przylega dawny magazyn towarowy o powierzchni 80 m² z rampą załadowczo-wyładowczą. Magazyn ten wybudowano dla obsługi ruchu towarowego w ramach budowy linii do Świeradowa Zdroju[20].

PeronyEdytuj

W ładowni znajdują się 2 perony, w tym drugi dwukrawędziowy[5].

Wieża ciśnieńEdytuj

Po południowej stronie ładowni, około 150 m na południowy wschód od wejścia do budynku dworca znajduje się nieużywana obecnie wieża wodna. Jest ona w dobrym stanie technicznym[5][7][6].

Pozostała infrastrukturaEdytuj

Poza omówionymi elementami infrastruktury w ładowni znajdowały się lub do dziś znajdują się:

  • parowozownia, którą wyburzono a początku lat 80. XX w.[21];
  • nastawnia wykonawcza Mk1 (w ruinie);
  • 2 place ładunkowe, położone po dwóch stronach torów kolejowych;
  • waga wagonowa;
  • ubikacja[5].

PołączeniaEdytuj

Połączenia pasażerskie realizowane z dawnej stacji Mirsk miały charakter regionalny, ale przez stację kursowały przed 1945 dodatkowo dalekobieżne wagony w relacji między Berlinem i Wrocławiem a stacją Świeradów Zdrój. Okazjonalnie kursowały tu pociągi specjalne (w tym kolonijne), które dowoziły turystów i kuracjuszy do Świeradowa-Zdroju[22]. Z biegiem czasu zmniejszała się liczba połączeń oraz ilość relacji bezpośrednich, które były realizowane z obecnej ładowni.

Okres Kierunek Liczba połączeń Źródło
1914 Gryfów Śląski
Pobiedna
10
6
[23]
1939 Gryfów Śląski[a]
Pobiedna
Świeradów Zdrój
Świeradów Nadleśnictwo
11
11
7
3
[24]
1947 Świeradów Nadleśnictwo[b]
Gryfów Śląski
Lwówek Śląski
3
2
1
[25]
1966/67 Świeradów Zdrój
Legnica
Gryfów Śląski
Jelenia Góra
Lubań Śląski
Złotoryja
5
2
1
1
1
1
[26]
1985/86 Świeradów Zdrój
Gryfów Śląski
Jelenia Góra
3
2
2
[27]
1995/96 Gryfów Śląski
Świeradów Zdrój
4
3
[28]

Powiązania komunikacyjneEdytuj

Przed budynkiem dworca zlokalizowany jest przystanek komunikacji autobusowej (Mirsk D.K. oraz Mirsk Pl. Dworcowy). W listopadzie 2013 głównymi kierunkami autobusów były: Świeradów-Zdrój (30 kursów), Jelenia Góra (15), Lubań (11), Gryfów Śląski (10), oraz Lwówek Śląski (10)[29][30].

Plany zagospodarowania ładowniEdytuj

W połowie 2009 powstał projekt Starostwa Powiatowego we Lwówku Śląskim odnośnie rewitalizacji linii kolejowej Lubomierz – Gryfów Śląski – Mirsk – Świeradów Zdrój, w którym planowano m.in. przejęcie ładowni przez gminę Mirsk i urządzeniu na dworcu powiatowej sieci wypożyczalni rowerów, która działałaby wraz z innymi przejętymi dworcami. Nie doszło do realizacji tego projektu ze względu na wysokie koszty całego przedsięwzięcia[31].

Nowszy plan zagospodarowania ładowni jest związany z projektem Kolei Gór Izerskich, zainaugurowanego 25 lipca 2013. Projekt zakłada wraz z reaktywacją linii Świeradów Zdrój - Mirsk - Gryfów Śląski/Jindřichovice pod Smrkem przejęcie ładowni i urządzeniu w budynku dworca muzeum historii miasta oraz przemysłu włókienniczego i kopalnianego[32][33].

UwagiEdytuj

  1. Dodatkowo bezpośrednie wagony do Berlina i Wrocławia.
  2. Źródła literaturowe podają o zawieszeniu po II wojnie światowej kursów pasażerskich do Świeradowa Nadleśnictwo. Z rozkładu jazdy na 1947 wynika, że te kursy były.

PrzypisyEdytuj

  1. Indeks stacji, przystanków osobowych i posterunków kolejowych z nazwami aktualnymi i wcześniejszymi. W: Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas linii kolejowych polski 2010. Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010. ISBN 978-83-926946-8-7.
  2. a b Hubert Waguła, Sławomir Fedorowicz (red.): Mirsk (pol.). W: Atlas kolejowy Polski [on-line]. dolnoslaskie.atlaskolejowy.pl. [dostęp 2014-02-07].
  3. Załącznik 2.4. Wykaz posterunków ruchu i punktów ekspedycyjnych. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  4. Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas linii kolejowych polski 2010. Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010. ISBN 978-83-926946-8-7.
  5. a b c d e f Linia Mirsk – Świeradów Nadleśnictwo. www.jelenia.rail.pl. [dostęp 2013-11-21].
  6. a b c d e Arkusz F2. W: Ryszard Stankiewicz, Marcin Stiasny: Atlas linii kolejowych polski 2010. Rybnik: Wydawnictwo Eurosprinter, 2010. ISBN 978-83-926946-8-7.
  7. a b c Jarosław Woźny, Marek Potocki (red.): Mirsk (pol.). W: Ogólnopolska Baza Kolejowa [on-line]. bazakolejowa.pl. [dostęp 2013-11-21].
  8. Załącznik 2.3 W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  9. Geoportal. Mapa topograficzna. Skala 1:10 000 (pol.). [dostęp 2013-11-21].
  10. a b c Feliks Chojnacki. Jak to w Mirsku z kolejami bywało. „Izery”. 3, s. 14, 2008. ISSN 1899-8313. 
  11. Janusz Gołaszewski. Kolejka Izerska 1909–1945. „Rocznik Jeleniogórski”, s. 67, 1997. Towarzystwo Przyjaciół Jeleniej Góry, Jelenia Góra. 
  12. Feliks Chojnacki. Jak to w Mirsku z kolejami bywało. „Izery”. 4, s. 8, 2008. ISSN 1899-8313. 
  13. Józef Andrzej Bossowski: Kolej do Świeradowa Zdroju. Lwówek Śląski: BUD-STAL-TEST II, 2004, s. 39. ISBN 83-919960-2-6.
  14. Linia 284: Gryfów Śląski – Lwówek Śląski (pol.). sdmk.vgh.pl, 2011. [dostęp 2013-11-21].
  15. Sławomir Fedorowicz. Mirsk - Pobiedna. „Świat kolei”. 5, s. 24, 2002. EMI-PRESS (pol.). 
  16. Feliks Chojnacki. Jak to w Mirsku z kolejami bywało. „Izery”. 5, s. 8, 2009. ISSN 1899-8313. 
  17. Hubert Waguła, Sławomir Fedorowicz (red.): Linia kolejowa: 284 Legnica - Pobiedna (PL/CZ) (pol.). W: Atlas kolejowy Polski [on-line]. [dostęp 2013-11-21].
  18. a b Załącznik 1. Wykaz linii kolejowych zarządzanych przez PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. W: Regulamin przydzielania tras pociągów i korzystania z przydzielonych tras pociągów przez licencjonowanych przewoźników kolejowych w ramach rozkładu jazdy pociągów 2013/2014. , 2013. PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. (pol.). 
  19. Górnictwo dawniej.... „Izery: czasopismo społeczności lokalnej”. 1, s. 3-4, 2008-08. Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju Pogórza i Gór Izerskich Zakwisie. ISSN 1899-8313 (pol.). 
  20. Józef Andrzej Bossowski: Kolej do Świeradowa Zdroju. Lwówek Śląski: BUD-STAL-TEST II, 2004, s. 31. ISBN 83-919960-2-6.
  21. Feliks Chojnacki. Jak to w Mirsku z kolejami bywało... „Izery”. 4, s. 9, 2008. ISSN 1899-8313. 
  22. Andrzej Szynkiewicz: Marzenie inż. Webera, czyli słów kilka o kolei izerskiej. 2003. [dostęp 2013-12-06].
  23. 67a Greiffenberg (Schlesien) - Heinersdorf (Tafelfichte). , 1914 (niem.). 
  24. Die Isergebirgsbahn im Sommerfahrplan, 123 r Greiffenberg (Schles) - Friedeberg (Isergeb) – Bad Flinsberg/Heinersdorf (Tafelfichte) and zurück. „Eisenbahn in Schlesien-Bufe-Verlag”, 1939 (niem.). 
  25. 165 Mirsk – Świeradów Nadleśnictwo. „Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów”, 1947 (pol.). 
  26. 253 Jerzmanice Zdrój – Lwówek Śl.– Świeradów Zdrój. „Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 1966/67” (pol.). 
  27. 253 Jerzmanice Zdrój – Lwówek Śląski – Świeradów Zdrój. „Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów 1985/86” (pol.). 
  28. Sieciowy Rozkład Jazdy Pociągów. 28.05.95-01.06.96. Tab. 253 Gryfów Śląski – Świeradów Zdrój. Polskie Koleje Państwowe, 1995, s. 391.
  29. MIRSK D.K. Rozkład jazdy (pol.). e-podroznik.pl. [dostęp 2013-11-21].
  30. MIRSK PL. DWORCOWY. Rozkład jazdy (pol.). e-podroznik.pl. [dostęp 2013-12-06].
  31. Bartosz Kuświk. Hiszpańska inwestycja na górze Świeradowiec. „Izery”. 23, s. 13, 2011. Stowarzyszenie Promocji i Rozwoju Pogórza i Gór Izerskich Zakwisie. ISSN 1899-8313 (pol.). 
  32. Kolej Gór Izerskich (pol.). www.swieradowzdroj.pl. [dostęp 2013-11-21].
  33. Artur Kotlarek: Kolej Gór Izerskich: Jindrichovice, Pobiedna, Mirsk, Świeradów Zdrój (pol.). www.swieradowzdroj.pl, 2013-07. [dostęp 2013-11-21].

Linki zewnętrzneEdytuj

Mirsk
Linia 317 Gryfów Śląski – Mirsk (d. 284 LegnicaJerzmanice-Zdrój) (80,244 km)
   
Brzeziniec
odległość: 2,846 km
 
   Wolimierz
odległość: 4,890 km
Linia 336 MirskŚwieradów Zdrój (d. MirskŚwieradów Nadleśnictwo) (-0,182 km)
 
odległość: 3,510 km