Otwórz menu główne

Nur białodzioby (Gavia adamsii) – gatunek dużego ptaka wodnego z rodziny nurów (Gaviidae), zamieszkujący tundrę wokół całej Arktyki. Zasadniczo osiadły, do Polski zalatuje sporadycznie (do 2016 roku stwierdzono go 33 razy)[3].

Nur białodzioby
Gavia adamsii[1]
(G. R. Gray, 1859)
Nur białodzioby
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd nury
Rodzina nury
Rodzaj Gavia
Gatunek nur białodzioby
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 NT pl.svg
Zasięg występowania
Mapa występowania

     lęgowiska

     zimowiska

Cechy gatunkuEdytuj

Ubarwienie godowe: pstry, czarno-biały grzbiet. Głowa i górna część szyi czarne o zielonkawym połysku, poniżej czarna opaska i półopaska na tle podłużnego, biało-czarnego prążkowania. Ubarwienie spoczynkowe: wierzch szarobrunatny, spód biały. Bardzo podobny do nura lodowca, od którego różni go jasny, żółtobiaławy dziób.

Wymiary średnie:

  • długość ciała ok. 77–90 cm[4]
  • rozpiętość skrzydeł 135–150 cm[4]
  • waga ok. 4,05–6,4 kg[5]

ŚrodowiskoEdytuj

Porośnięte tundrą brzegi jezior i stawów, rzadziej nisko położone arktyczne wybrzeża[5].

GniazdoEdytuj

Niewielkie zagłębienie w stercie roślin, około 1 m od brzegu[6].

PożywienieEdytuj

Głównie ryby, mięczaki, skorupiaki i morskie pierścienice[5].

OchronaEdytuj

IUCN uznaje nura białodziobego za gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened) od 2010 roku (stan w 2019); wcześniej do 2009 otrzymywał rangę gatunku najmniejszej troski (LC, Least Concern)[6]. W Polsce jest objęty ścisłą ochroną gatunkową[7].

PrzypisyEdytuj

  1. Gavia adamsii, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Gavia adamsii. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. Komisja Faunistyczna Sekcji Ornitologicznej Polskiego Towarzystwa Zoologicznego. Raport nr 33. Rzadkie ptaki obserwowane w Polsce w roku 2016. „Ornis Polonica”. 58, s. 83–116, 2017. 
  4. a b Lars Svensson: Przewodnik Collinsa. Ptaki. Wyd. II. Warszawa: MULTICO, 2017, s. 62–63. ISBN 978-83-7763-406-6.
  5. a b c Carboneras, C., Christie, D.A. & Garcia, E.F.J.: Yellow-billed Loon (Gavia adamsii). W: del Hoyo, J., Elliott, A., Sargatal, J., Christie, D.A. & de Juana, E. (red.). Handbook of the Birds of the World Alive [on-line]. 2019. [dostęp 10 lipca 2019].
  6. a b Yellow-billed Loon Gavia adamsii. BirdLife International. [dostęp 10 lipca 2019].
  7. Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 6 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. z 2014 r. poz. 1348)