Otwórz menu główne

Ochodze

wieś w województwie opolskim

Ochodze (dodatkowa nazwa w j. niem. Ochotz, w latach 1936-1945 Frühauf[1]) – wieś w Polsce położona w województwie opolskim, w powiecie opolskim, w gminie Komprachcice.

Ochodze
Dwujęzyczna tablica miejscowości
Dwujęzyczna tablica miejscowości
Rodzaj miejscowości wieś
Państwo  Polska
Województwo opolskie
Powiat opolski
Gmina Komprachcice
Liczba ludności (2006) 1200
Strefa numeracyjna 77
Kod pocztowy 46-070
Tablice rejestracyjne OPO
SIMC 0496857
Położenie na mapie gminy Komprachcice
Mapa lokalizacyjna gminy Komprachcice
Ochodze
Ochodze
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ochodze
Ochodze
Położenie na mapie województwa opolskiego
Mapa lokalizacyjna województwa opolskiego
Ochodze
Ochodze
Położenie na mapie powiatu opolskiego
Mapa lokalizacyjna powiatu opolskiego
Ochodze
Ochodze
Ziemia50°36′39″N 17°48′40″E/50,610833 17,811111
Pomnik poległych mieszkańców w czasie Wojen Światowych

Od 1950 miejscowość należy do województwa opolskiego.

Z Opola dojazd autobusami miejskimi linii nr 8.

Spis treści

NazwaEdytuj

Według niemieckiego językoznawcy Heinricha Adamy nazwa miejscowości pochodzi od polskiej nazwy oznaczającej chęć - ochoty[2]. W swoim dziele o nazwach miejscowych na Śląsku wydanym w 1888 roku we Wrocławiu jako najstarszą zanotowaną nazwę miejscowości, wcześniejszą od niemieckiej wymienia Ochoc, które tłumaczy jako "Schmausort, Lustort" czyli po polsku "Miejscowość ochoty, ucztowania"[2].

Niemcy zgermanizowali nazwę na Ochotz[2] w wyniku czego utraciła ona swoje pierwotne znaczenie. Po wojnie polska administracja spolonizowała zgermanizowaną nazwę na Ochodze. Obecnie obie nazwy nie wiążą się z pierwszym znaczeniem.

HistoriaEdytuj

Pierwsze wzmianka o wsi pochodzi z 1295. Wiadomo, że mieszkańcy płacili wówczas dziesięcinę (zboże) dla kościoła w Chrząszczycach, gdyż miejscowość należała do tamtejszej parafii. Nazwa miejscowości najprawdopodobniej pochodzi od śląskich słów ochodza lub ochoza – oznaczały one miejsce, które należy obejść. Według innej teorii określano tak również osady, których granice ustalano przez wspólny obchód z sąsiadami[3]. W dokumentach pojawiały się również nazwy Ochoze i Ochoc, a w Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis (około 1300) nazwa Ochoss[4].

W 1536 wieś kupili bracia Buchta, razem z sąsiednim Domeckiem. Niewiele wiadomo o późniejszym okresie. W 1783 właścicielem wsi miał być niejaki Koschützki. W 1845 mieszkały w niej 372 osoby, w 1890 – 570, a pod koniec pierwszej dekady XX wieku 638 osób. W 1921 podczas plebiscytu za pozostaniem w granicach Niemiec głosowało 338 mieszkańców, a za Polską 121.

 
Stara pieczątka z herbem wsi

Pod koniec lat 20. w Ochodzach mieszkało 761 katolików i 8 ewangelików. W pobliskiej leśniczówce Frühauf znajdował się pomocniczy urząd leśny nadleśnictwa Prószków. Nazwę leśniczówki przyjęto za nazwę całej wsi w 1936, kiedy to władze hitlerowskie zmieniły wiele nazw miejscowości na brzmiące "bardziej niemiecko" (na polskiej przedwojennej mapie nazwa wsi brzmiała Ochodza)[5]. Tuż przed wybuchem II wojny światowej liczba mieszkańców przekroczyła 1000 osób.

Ochodze posiadały w przeszłości własny herb – znajdował się on na pieczęciach gminnych. Przedstawiał on skaczącego jelenia oraz drzewo i stojącego obok niego mężczyznę (myśliwego lub leśniczego). Miał prawdopodobnie nawiązywać do pobliskich lasów oraz istniejącej w nich leśniczówki.

ZabytkiEdytuj

 
Szkoła podstawowa w Ochodzach
 
Kościół św. Marcina w Ochodzach

Według rejestru Narodowego Instytutu Dziedzictwa na listę zabytków wpisany jest[6]:

inne zabytki:

  • pomnik mieszkańców poległych podczas I wojny światowej
  • liczne domy mieszkalne z przełomu XIX i XX wieku.

CiekawostkiEdytuj

Mieszkańców Ochódz nazywano w przeszłości "wystrachami" – od nazwiska bardzo często występującego we wsi do dnia dzisiejszego, lub "huraszoukami" – z powodu charakterystycznej wymowy "sz" zamiast "s"[3].

Zachowały się również ciekawe nazwy poszczególnych części wsi – jak Judeberg czy Śpitoulik.

PrzypisyEdytuj

  1. Rozporządzenie Ministrów: Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 12 listopada 1946 r. o przywróceniu i ustaleniu urzędowych nazw miejscowości (M.P. z 1946 r. nr 142, poz. 262)
  2. a b c Heinrich Adamy: Die Schlesischen Ortsnamen ihre entstechung und bedeutung. Breslau: Verlag von Priebotsch`s Buchhandlung, 1888, s. 82.
  3. a b Gmina Komprachcice, J. Filipczyk, M. Goc, E.Matuszczyk, U. Zajączkowska, brak roku wydania, ​ISBN 83-901570-9-8​, s. 33.
  4. Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis
  5. Przedwojenna mapa WiG
  6. Rejestr zabytków nieruchomych woj. opolskiego. Narodowy Instytut Dziedzictwa. s. 94. [dostęp 2.1.2013].