Otwórz menu główne

Paul Delvaux (ur. 23 września 1897, Antheit, zm. 20 lipca 1994, Veurne) – belgijski malarz, surrealista tworzący nastrojowe kompozycje z wykorzystaniem aktów kobiecych.

Paul Delvaux (mal. Willy Bosschem)

Urodził się na prowincji, był synem prawnika. Jako dziecko uczył się muzyki oraz języka greckiego i włoskiego. Szczególnie interesowała go twórczość Juliusa Verne i Homera, co znalazło później odbicie w jego obrazach. W początkowych pracach przedstawiał głównie sceny mitologiczne. Pod wpływem rodziców niechętnych jego karierze malarskiej podjął studia na wydziale architektury w brukselskiej Académie Royale des Beaux-Arts. Rozpoczął też jednak naukę malarstwa u Constanta Montalda i Jeana Deville’a, gdzie poznał wspierających go Fransa Courtensa i Alfreda Bastiena.

W tym czasie malował głównie naturalistyczne pejzaże; w latach 1920-1925 powstało około 80 prac pokazanych na pierwszej indywidualnej wystawie malarza (1925). W okresie 1920-1930 artysta przedstawiał głównie akty na tle pejzaży, nawiązując do twórczości takich flamandzkich ekspresjonistów jak Constant Permeke i Gustave De Smet.

W roku 1930 roku uczestniczył w Targach brukselskich, gdzie muzeum osobliwości medycznych Spitznera wystawiało mechaniczną Wenus w szklanej kabinie, na której wyświetlano czerwoną, jedwabną kurtynę. Widowisko to wywarło niezwykle silne wrażenie na artyście, mając odbicie w całej jego późniejszej twórczości.

Artysta wpisujący dedykacje (Bruksela, 1972)

Rok 1934 stanowił punkt zwrotny w całej karierze malarza, który właśnie wtedy odkrył surrealizm. Drugim doniosłym wydarzeniem tego roku był wpływ namalowanego przez Giorgio de Chirico obrazu Minotaur. Odtąd styl artysty wyraźnie zwrócił się ku sztuce metafizycznej i fascynacją malarstwem de Chirico, z którym zacieśnił łączące ich więzi i o którym mówił: „Z nim zrealizuję wszystko co jest tylko możliwe - przemysłowe miasta z cichymi ulicami, zapełnione ludzkimi cieniami, których nie widać. Nigdy nie zastanawiałem się, czy to jest surrealizm, czy nie”[potrzebny przypis].

Mimo iż malarz związał się wtedy na pewien czas z surrealistami, nigdy nie utożsamiał się z ich twierdzeniem, że „surrealizm jest scholastycznym sensem świata”. Charakterystyczne dla jego twórczości są oniryczne sceny z postaciami nagich kobiet, nastrojowe kompozycje z przedstawieniami pociągów i stacji kolejowych, często ze sztafażem klasycznej architektury.

Wybrane praceEdytuj

  • Piękności nocy (1936)
  • Narodziny dnia (1937)
  • Odwiedziny (1939)
  • Uśpiona Wenus (1943)
  • Szkielety w biurze (1944)
  • Enigma (1946)
  • Nocny tramwaj (1947)
  • Stacyjka nocą (1959)
  • Panny z Tongres (1962)
  • Rozmowa (1974)
  • Hołd Felliniemu (1981)

BibliografiaEdytuj

  • René Passeron: Encylopedia surrealizmu. przeł. Krystyna Janicka. Warszawa: WAiF/Wydawnictwo Naukowe PWN, 1997, s. 185-190. ISBN 83-01-12464-4.
  • Od Maneta do Pollocka. Słownik malarstwa nowoczesnego. Warszawa: Arkady, 1973, s. 90.
  • Cathrin Klingsöhr-Leroy: Surrealizm. Köln: Taschen, 2005, s. 46-47. ISBN 83-89192-85-3.