Prawo Moseleya

Prawo Moseleya – empiryczne prawo fizyczne mówiące, że pierwiastki kwadratowe z częstotliwości linii widm rentgenowskiego pierwiastków chemicznych różniących się liczbą atomową Z układają się na linii prostej:

gdzie:

  • – częstość promieniowania rentgenowskiego,
    • długość fali promieniowania,
    • – częstotliwość promieniowania, gdzie prędkość światła,
  • – ładunek jądra (liczba atomowa),
  • – stałe dla danej linii widmowej[1].

Prawo powyższe zostało sformułowane w 1914 r. przez Henry’ego Moseleya[1].

Można je też zapisać dla częstotliwości promieniowania jako notacja Siegbahna

Kα1 gdzie: stała Rydberga

lub dla energii kwantów promieniowania rentgenowskiego (odpowiada energii przejść elektronowych w atomie):

Kα1 gdzie: stała Rydberga,

gdzie:

  • stała Plancka,

Widma rentgenowskie pierwiastków chemicznych, tzw. widma charakterystyczne, układają się w charakterystyczne serie nazywane K, L, M ... (seria K odpowiada największej energii), których najbardziej energetyczne linie oznaczane są odpowiednio Kα1, Lα1 Mα1.

  • Dla serii K, σ = 1
  • Dla serii L, σ = 7,4 (w przybliżeniu)

Prawo Moseleya było wykorzystane do odkrycia „brakujących pierwiastków”, np. Hf prawie identyczny chemicznie z cyrkonem Zr został zidentyfikowany w 1923 roku dzięki swojemu widmu rentgenowskiemu przez Holendra Dirka Costera i Węgra György von Hevesy’ego.

PrzypisyEdytuj

  1. a b H.G.J. Moseley, The High-Frequency Spectra of the Elements. Part II, „The London, Edinburgh and Dublin Philosophical Magazine and Journal of Science”, 27 (sixth series), 1840, s. 703–7013.