Otwórz menu główne

Róża Kolumba Białecka

zakonnica, założycielka III zakonu dominikanek w Polsce

Róża Kolumba Białecka (właściwie Róża Filipina Białecka, imię zakonne Maria Kolumba Białecka, herbu Jelita[1]; ur. 23 sierpnia 1838 w Jaśniszczach, zm. 18 marca 1887 w Wielowsi) – polska zakonnica, założycielka i pierwsza przełożona generalna Zgromadzenia Sióstr Dominikanek III Zakonu św. Dominika (dominikanek) w Polsce oraz Czcigodna Służebnica Boża Kościoła katolickiego[2].

Maria Kolumba Białecka OP
Róża Kolumba Białecka
Róża Filipina Białecka
Czcigodna Służebnica Boża
zakonnica
Ilustracja
Herb Maria Kolumba Białecka OP
Data i miejsce urodzenia 1838-08-2323 sierpnia 1838
Jaśniszcze
Data i miejsce śmierci 1887-03-1818 marca 1887
Wielowieś
Przełożona generalna Zgromadzenia Sióstr Dominikanek III Zakonu św. Dominika
Okres sprawowania 1868-01-1515 stycznia 1868 –
1887-03-1818 marca 1887
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja Zgromadzenie Sióstr Dominikanek III Zakonu św. Dominika (dominikanki)
Śluby zakonne 1861-04-011 kwietnia 1861
Czczony przez Kościół katolicki
Szczególne miejsca kultu Klasztor sióstr dominikanek w Tarnobrzegu
Przyczyna śmierci gruźlica płuc
Miejsce spoczynku Grobowiec w ogrodzie klasztornym w Wielowsi
Rodzice Franciszek,
Anna Ernestyna z d. Radziejowska

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Lata dzieciństwaEdytuj

Róża Białecka urodziła się w wielodzietnej rodzinie szlacheckiej 23 sierpnia 1838, w dziedzicznym dworku Jaśniszcze (Kresy Wschodnie, koło Podkamienia, ówczesne województwo tarnopolskie), jako córka Franciszka Białeckiego herbu Jelita[1] oraz Anny Ernestyny z domu Radziejowskiej (córki Michała i Józefy z domu Czosnowskiej)[3]. Miała sześcioro rodzeństwa, z których czworo zmarło w dzieciństwie oraz starszą Marię i młodszą Władysławę Alfonsę[3]. Dzień później (24 sierpnia) została ochrzczona w parafialnym kościele Wniebowzięcia NMP w Podkamieniu z rąk o. Piotra Korotkiewicza OP, otrzymując imiona: Róża, Filipina, Filomena, a rodzicami chrzestnymi byli Stanisław Morawski i Zuzanna Kamieńska[3][4].

Dworek w Jaśniszczach posiadał kaplicę domową, a kapelanem był w nim ks. Władysław Kiejnowski TJ[5]. Często w niej odprawiano msze święte, a niemal stałą praktyką rodziny była codzienna modlitwa różańcowa[1]. Już od najmłodszych lat cechowała ją łagodność, posłuszeństwo i pokora[5]. Miała wielkie współczucie dla ubogich i cierpiących, często chcąc ich wesprzeć darami[5]. Przygotowując się do przyjęcia pierwszej komunii świętej ciężko zachorowała, przyjmując ją na klęcząco przy łóżku, w dworku, 8 grudnia 1846, w uroczystość Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny[6]. W 1850 przyjęła sakrament bierzmowania w Podkamieniu, czyniąc jednocześnie w kościele dominikanów przed cudownym Obrazem Matki Bożej Podkamieńskiej ślub, że zostanie zakonnicą[7]. Początkowo nauki pobierała w domu ucząc się języka polskiego, muzyki czy języków obcych (francuskiego i niemieckiego)[7], a następnie w maju 1852 oddano ją na pensję do sióstr Sacré Coeur we Lwowie, gdzie uzyskała wykształcenie średnie.

Powołanie zakonneEdytuj

Kluczowym momentem w jej powołaniu było spotkanie 2 lipca 1856 w Podkamieniu z generałem dominikanów o. Wincentym Aleksandrem Jandelem OP, do którego doszło z inspiracji jej spowiednika o. Donata Piątkowskiego, który zachęcił ją do rozmowy z nim[8]. W wyniku tego spotkania i rozmowy, zasugerował on, by udała się ona do francuskiego klasztoru dominikanek w Nancy (Lotaryngia), w celu formacji zakonnej, która pozwoli jej w przyszłości być odnowicielką sióstr dominikanek w Polsce[9][10]. Prowadziła ona korespondencję z nim jak również nawiązała kontakt z matką przełożoną sióstr dominikanek w Nancy s. Marią Pauliną od św. Róży Lejeune OP[11].

11 czerwca 1857 w uroczystość Bożego Ciała wstąpiła do klasztoru w Nancy[10]. W okresie postulatu pełniła obowiązki zakrystianki, pomagając w pracy dwóm innym siostrom[10]. Postulat był dla niej okresem kształtowania duchowego, w którym większość czasu spędzała na adoracji Najświętszego Sakramentu, klęcząc w klasztornej kaplicy[12]. 30 kwietnia 1858 otrzymała habit zakonny, przyjmując imię zakonne Maria Kolumba, rozpoczynając roczny okres nowicjatu[10]. 30 kwietnia 1859 złożyła pierwsze śluby zakonne[10].

 
Klasztor sióstr dominikanek w Wielowsi

W maju lub w czerwcu 1859 opuściła klasztor w Nancy, przybywając do Lwowa, gdzie mieszkała wówczas jej matka[13]. Następnie mieszkała, przez ponad pół roku u sióstr benedyktynek w Przemyślu, przygotowując się tam do formacji nowego zgromadzenia, poprzez redagowanie konstytucji zakonnej[14]. 20 kwietnia 1860 do klasztoru na spotkanie z nią przybył proboszcz ks. Julian Leszczyński, aby rozważyć z nią możliwość fundacji klasztoru dominikanek w Wielowsi[15]. Siostra utwierdziła go w przekonaniu, że formacja nowego zgromadzenia sióstr dominikanek pozwoli na pracę sióstr na gruncie charytatywnym i katechetycznym[16]. W marcu 1861 wyjechała z Przemyśla do Nancy, by złożyć tam śluby wieczyste[15]. 1 kwietnia tegoż roku w Poniedziałek Wielkanocny, złożyła uroczyste śluby zakonne na ręce przeoryszy klasztoru s. Lejeune OP, w obecności o. Markolina Hue OP, po czym 12 maja tegoż roku przybyła do Wielowsi celem prac organizacyjnych przy tworzeniu tam klasztoru[17].

30 maja 1861 w towarzystwie dwóch aspirantek Anieli Paulin i Katarzyny Murzyńskiej zamieszkała w małym domku w Wielowsi tworząc zalążki przyszłego klasztoru[18]. Wkrótce po przyjęciu kolejnych dwóch aspirantek, 8 sierpnia tegoż roku za zgodą biskupa przemyskiego Adama Jasińskiego uroczyście otworzyła tam nowicjat sióstr dominikanek w Polsce[19]. 20 kwietnia 1864 rozpoczęto budowę nowego budynku klasztornego, a 30 kwietnia tegoż roku uroczyście położono kamień węgielny, który poświęcił ks. Julian Leszczyński[20]. 1 maja 1866 przystąpiono do budowy kaplicy, kładąc uroczyście kamień węgielny pod jej budowę[21]. 10 czerwca 1865 odbyły się obłóczyny w kościele parafialnym pierwszych postulantek w Wielowsi[22]. Następnie 29 stycznia 1867 przy współudziale opiekuna sióstr ks. Leszczyńskiego, bp Jasiński potwierdził ustawy zakonne dla sióstr dominikanek[15], po czym 15 stycznia 1868 bp Antoni Manastyrski wydał dekret erekcyjny nowego zgromadzenia pod nazwą Kongregacja Sióstr Trzeciego Zakonu św. Dominika[15]. Na mocy tego aktu matka Kolumba Białecka została mianowana przełożoną generalną tej Kongregacji[23].

Z uwagi na pogarszający się stan zdrowia, za radą lekarza 11 października 1869 opuściła Wielowieś udając się na kurację do francuskiego klasztoru sióstr dominikanek w Cette, czyniąc na czas swojej nieobecności, zastępczynią s. Gertrudę Łastowiecką OP[24]. W połowie kwietnia 1870, kiedy stan jej zdrowia uległ polepszeniu wyjechała z Cette do Rzymu, gdzie zamieszkała u księżnej Odeschalchi[25]. W Rzymie miała okazję 12 maja tegoż roku poznać zmartwychwstańca o. Piotra Semenenkę CR, współzałożyciela Zgromadzenia Zmartwychwstania Pańskiego, późniejszego Sługę Bożego[25]. Zwiedziła również miejsce działalności św. Franciszka OFM – Asyż, następnie Loreto, potem nawiedziła grób św. Dominika OP w Bolonii i grób św. Antoniego OFM w Padwie[26]. W drodze powrotnej jadąc do Lwowa, zatrzymała się w Jazłowcu, gdzie poznała Marcelinę Darowską CSIC, późniejszą błogosławioną, a następnie 3 sierpnia 1870 wróciła do Wielowsi[27]. 14 września tegoż roku odbyło się uroczyste poświęcenie nowej kaplicy i klasztoru w Wielowsi[28]. Po ukończeniu domu generalnego zajęła się organizowaniem innych domów zakonnych[29]. Przy pomocy ks. Wojciecha Harmaty zorganizowała budowę klasztoru w Bielinach nad Sanem, który został poświęcony 23 listopada 1876[30]. 6 października 1872 otwarła placówkę w Wielkich Oczach koło Bełżca[31], a 9 czerwca 1878 w Tyczynie[32]. Przyjmując w testamencie dobra hrabiny Konstancji Stadnickiej w 1877, przystąpiła do organizacji placówki w Białej Niżnej[32].

U schyłku życiaEdytuj

Od 1872 zaczęły się piętrzyć trudności w porozumieniu z ks. Leszczyńskim, dlatego zdecydowała się na szukaniu wsparcia i pomocy duchowej u innego duchownego, którym okazał się dr teologii, ojciec duchowny seminarium we Lwowie, ks. Józef Weber, późniejszy arcybiskup i zmartwychwstaniec[33]. W sierpniu 1878 udała się do Gietrzwałdu, jedynego w Polsce miejsca objawień Matki Bożej, a następnie pielgrzymowała do grobu św. Wojciecha w Gnieźnie[34]. Po przybyciu do Wielowsi postanowiła 16 czerwca 1879 za radą ks. Leszczyńskiego wyjechać z Wielowsi do Lwowa, gdzie zamieszkała u swojej matki, a następnie u sióstr benedyktynek[35]. Rozważała wtedy przejście do II zakonu sióstr dominikanek na Gródku w Krakowie, czyniąc liczne starania zarówno u władz duchownych jak i u krakowskich sióstr[36]. List biskupa przemyskiego Macieja Hirschlera, będącego odpowiedzią na jej duchowe rozterki utwierdził ją w przekonaniu, że powinna – mimo trudności – pozostać w zgromadzeniu sióstr, której jest założycielką[37].

W maju 1880 powróciła do Wielowsi[38]. 6 stycznia 1883 bp Łukasz Solecki zatwierdził Konstytucje Zgromadzenia Sióstr Dominikanek III Zakonu św. Dominika[15]. 25 stycznia 1885 przybyła wraz z s. Dominiką Cellerin OP do Rzymu, celem aprobaty Zgromadzenia przez Stolicę Apostolską, gdzie zamieszkała w klasztorze sióstr nazaretanek[39]. 13 marca tegoż roku papież Leon XIII zaaprobował działalność utworzonego przez nią Zgromadzenia i polecił Kongregacji ds. Biskupów i Zakonników do wystawienia temu Zgromadzeniu Dekretu Pochwalnego, który nosi datę 21 marca 1885[39]. 17 kwietnia tegoż roku powróciła do Wielowsi[40]. 12 kwietnia 1886 udała się do Rawy Ruskiej, w celu fundacji kolejnego domu zakonnego, który otwarto 9 września[41].

 
Grobowiec Róży Kolumby Białeckiej w ogrodzie klasztornym w Wielowsi

Pod koniec 1886 stan jej zdrowia znacznie się pogorszył, gdyż zachorowała na zapalenie płuc z wysoką gorączką[41]. Lekarz zalecił jej kurację we Lwowie, gdzie zamieszkała u sióstr miłosierdzia, będąc pod opieka lekarza, który stwierdził u niej gruźlicę[41]. Mimo złego stanu zdrowia zdecydowała się powrócić 4 grudnia tegoż roku do Wielowsi[41]. Zmarła 18 marca 1887 około godziny 21:30 leżąc w swojej celi klasztornej przy czuwających współsiostrach oraz ks. Władysławie Ciechanowiczu, który udzielił jej ostatniego sakramentu namaszczenia chorych[15]. Pogrzeb odbył się 22 marca, po którym spoczęła w ogrodzie klasztornym, za kaplicą, pochowana w murowanym grobie w dwóch trumnach metalowej i dębowej oraz w sosnowej skrzyni[42]. 19 kwietnia 1982 dokonano ekshumacji doczesnych jej szczątków[43].

PublikacjeEdytuj

Pozostały po niej liczne pamiątki piśmienne, w postaci: listów, Dyrektorium, Konstytucji i dziennika duchowego, które zostały zebrane i opublikowane już po jej śmierci w paru pozycjach książkowych[43].

  • Kolumba Róża Białecka (rys życia napisał Zygmunt Mazur, wybór pism Joachim Roman Bar): Wierna utajonej miłości: rys życia i wybór pism Kolumby Róży Białeckiej. Kraków: Wydawnictwo OO. Karmelitów Bosych, 1989. OCLC 76262191.
  • Kolumba Róża Białecka: Aby nie zgasło w tobie święte pragnienie: z pism Kolumby Białeckiej. Kraków: Wydawnictwo D'el Art, 2001. ISBN 83-86856-35-1. OCLC 749308740.
  • Kolumba Róża Białecka: Listy do sióstr. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2006. ISBN 83-7305-214-3. OCLC 749289844.
  • Kolumba Róża Białecka: Natchnienia duchowne. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2008. ISBN 978-83-7305-303-8. OCLC 297654815.
  • Kolumba Róża Białecka: Klucz do skarbów: myśli sługi bożej Kolumby Białeckiej. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2012. ISBN 978-83-7604-196-4. OCLC 812758712.
  • Kolumba Róża Białecka: Ożywiać wszystko duchem wiary: myśli Matki Kolumby Białeckiej na każdy dzień. Kraków: Wydawnictwo Karmelitów Bosych, 2013. ISBN 978-83-7604-281-7. OCLC 860550649.

Proces beatyfikacjiEdytuj

Z inicjatywy sióstr dominikanek przekonanych o świątobliwości jej życia poczyniono starania celem wyniesienia jej na ołtarze. W kronice sióstr wielowiejskich znajduje się wpis w dniu jej pogrzebu (22 marca 1887) o następującej treści[43]:

 
W głębi dusz żywimy tę głęboką nadzieję, że może któraś z nas dożyje jakiego objawu dowodzącego świętości naszej Matki Fundatorki! O! Bo życie Jej jaśniało cnotami i przeszła wiele cierpień, zanim stanęła u kresu swej pielgrzymki ziemskiej! Lecz wszystko już przeszła Matka nasza! Teraz już szczęśliwa! – my biedne sieroty!

Została założona księga łask i cudów za jej przyczyną, z wieloma wpisami dziękczynnymi[43].

Pierwszą próbę wyniesienia jej na ołtarze podjęto w latach 1948–1951 na zlecenie bp. Franciszka Bardy, ale trudności materialne, personalne oraz tragiczna śmierć postulatora, o. Efrema Glińskiego OP, przerwały te starania, które zakończyły się niepowodzeniem[43]. W 1961 przełożona generalna s. Cherubina Schreiber OP, skierowała prośbę do ówczesnego Prymasa Polski kard. Stefana Wyszyńskiego, z wymaganą dokumentacją, celem wznowienia postępowania beatyfikacyjnego[43]. 25 czerwca 1970 na Kapitule specjalnej siostry jednogłośnie przyjęły wniosek o wszczęcie procesu informacyjnego[43]. Postulatorem diecezjalnym tego procesu został mianowany o. Szczepan Jaroszewski OP, ale wycofał się on w 1975, co spowodowało wstrzymanie procesu[43].

Kolejną próbę podjęto w 1977, kiedy Kapituła generalna Zgromadzenia, pod kierunkiem s. Serafiny Steinig OP, zdecydowała o ponowieniu starań wszczęcia procesu beatyfikacyjnego[43]. Postulatorem diecezjalnym został mianowany 22 kwietnia 1979 bp Józef Glemp[43]. Prymas Polski kard. Wyszyński dekretem z 14 stycznia 1980 zezwolił na rozpoczęcie prac przygotowawczych[43]. Odtąd przysługiwał jej tytuł Służebnicy Bożej[43]. Bp Ignacy Tokarczuk powołał Komisję historyczną, celem zgromadzenia pełnej dokumentacji, która zakończyła pracę 6 września 1980[43]. Z chwilą powołania bp. Glempa na Prymasa Polski, nastąpiła 23 września 1981 zmiana postulatora na ks. dr. Stefana Kośnika[43].

17 maja 1988 został otwarty proces na szczeblu diecezjalnym w Przemyślu, kiedy to zaprzysiężono powołany 21 kwietnia tegoż roku trybunał diecezjalny w składzie[43]:

  • ks. Stanisław Cały – delegat biskupa przemyskiego,
  • ks. Stanisław Górecki – promotor sprawiedliwości,
  • ks. Marian Balicki – notariusz procesu,
  • s. Teresa Wojtarowicz OP – notariusz procesu.

Odbyło się 27 sesji trybunału diecezjalnego, na których przesłuchano 23 świadków[43]. 3 listopada 1988 Stolica Apostolska wydała dekret tzw. Nihil obstat, pozwalający na rozpoczęcie procesu beatyfikacyjnego[44]. Postulatorem generalnym mianowano ks. dr. Mariana Rolę[43]. 31 maja 1989 w Przemyślu nastąpiło zamknięcie procesu diecezjalnego, po czym akta zostały przekazane 4 października tegoż roku, Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych do Rzymu[43]. 14 lutego 1992 Kongregacja wydała dekret o ważności postępowania diecezjalnego[44]. W lipcu 2002 przekazano tzw. Positio, wymagane w dalszej procedurze beatyfikacyjnej[43]. 17 grudnia 2002 odbyło się posiedzenie konsultorów komisji historycznej, a 28 września 2004 konsultorów komisji teologicznej, które pozytywnie zaopiniowały dokumentację procesu[43].

14 grudnia 2004 odbyło się posiedzenie kardynałów i biskupów Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych, która pozytywnie zaopiniowała papieżowi św. Janowi Pawłowi II propozycję jej beatyfikacji[43]. 20 grudnia 2004 papież św. Jan Paweł II promulgował dekret o heroiczności jej życia i cnót[45]. Odtąd przysługuje jej tytuł Czcigodnej Służebnicy Bożej.

UpamiętnienieEdytuj

Zachowała się cela klasztorna w Wielowsi, w której ona mieszkała z licznymi pamiątkami, które po niej pozostały[43]. Nie jest ona udostępniona dla zwiedzających (wstęp możliwy jest po uzyskaniu zgody u siostry przełożonej). Grób i celę w której mieszkała odwiedziło wielu biskupów, m.in.: bp Ignacy Tokarczuk, bp Wojciech Tomaka, bp Franciszek Barda, bp Stanisław Jakiel, bp Bolesław Taborski czy bp Tadeusz Błaszkiewicz oraz generałowie dominikanów: o. Vincent de Couesnongle OP czy o. Aniceto Fernández OP[43].

Powstało wiele wierszy, pieśni ku jej czci i utworów scenicznych. Koło teatralne przy parafii Wszystkich Świętych w Bobowej zaprezentowało 31 stycznia 2016 misterium bożonarodzeniowe pt. „Bądźmy świadkami miłosierdzia jak Róża Białecka”, jej poświęcone w reżyserii s. Rozarii Dorożewycz OP[46]. Pojawiały się artykuły o niej w czasopiśmie „Róża Duchowna” wydawanym we Lwowie. Ułożono specjalną modlitwę o jej beatyfikację.

Jednym z przejawów kultu i przekonania o jej świętości jest czuwanie modlitewne w intencji jej beatyfikacji tzw. „Jerycho”[43]. Podczas tego czuwania przez siedem dni i nocy przy wystawionym Najświętszym Sakramencie zanoszone są modlitwy o łaskę jej beatyfikacji oraz inne łaski, które kończy się uroczystą mszą świętą w dzień rocznicy jej śmierci (18 marca)[43]. Inicjatorem tego czuwania był w 2005 ks. Czesław Wala – ówczesny kustosz Sanktuarium MB Bolesnej Pani Świętokrzyskiej w Kałkowie-Godowie[43].

Jedną z ulic w Tarnobrzegu nazwano jej imieniem (plac Matki Kolumby Białeckiej)[47].

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Rozdział I. Bóg zawładnął moją duszą. W: Siostry Dominikanki [on-line]. matkakolumba.dominikanki.pl. [dostęp 2018-06-23].
  2. Matka Kolumba Białecka. W: Zgromadzenie Sióstr św. Dominika [on-line]. [dostęp 2018-06-23].
  3. a b c Bar, Steinig 1985 ↓, s. 89.
  4. Róża. W: Siostry Dominikanki [on-line]. matkakolumba.dominikanki.pl. [dostęp 2018-06-23].
  5. a b c Bar, Steinig 1985 ↓, s. 90.
  6. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 91.
  7. a b Bar, Steinig 1985 ↓, s. 93.
  8. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 95.
  9. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 96.
  10. a b c d e S. Kolumba w Nancy. W: Siostry Dominikanki [on-line]. matkakolumba.dominikanki.pl. [dostęp 2018-06-23].
  11. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 97.
  12. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 98–99.
  13. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 103.
  14. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 105.
  15. a b c d e f S. Kolumba w Polsce. W: Siostry Dominikanki [on-line]. matkakolumba.dominikanki.pl. [dostęp 2018-06-23].
  16. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 106–107.
  17. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 109–110.
  18. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 111.
  19. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 112.
  20. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 125.
  21. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 126.
  22. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 127.
  23. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 131.
  24. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 133.
  25. a b Bar, Steinig 1985 ↓, s. 134.
  26. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 135.
  27. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 135–136.
  28. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 136.
  29. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 137.
  30. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 137–138.
  31. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 139.
  32. a b Bar, Steinig 1985 ↓, s. 140.
  33. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 145–147.
  34. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 148.
  35. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 150–151.
  36. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 151–155.
  37. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 154.
  38. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 155.
  39. a b Bar, Steinig 1985 ↓, s. 157.
  40. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 158.
  41. a b c d Bar, Steinig 1985 ↓, s. 159.
  42. Bar, Steinig 1985 ↓, s. 160.
  43. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z Kult. W: Siostry Dominikanki [on-line]. matkakolumba.dominikanki.pl. [dostęp 2018-06-23].
  44. a b ~1887~ Róża Filipa Białecka (Maria Kolumba) (ang.). newsaints.faithweb.com. [dostęp 2018-06-24].
  45. Dekret heroiczności. W: Siostry Dominikani [on-line]. matkakolumba.dominikanki.pl. [dostęp 2018-06-23].
  46. 2016.01.31 – Misterium bożonarodzeniowe pt.: „Bądźmy świadkami miłosierdzia jak Róża Białecka”. W: Parafia pw. Wszystkich Świętych w Bobowej [on-line]. [dostęp 2018-06-23].
  47. Tarnobrzeg (Turistická mapa) 1:3000 (pol. • cz.). mapy.cz. [dostęp 2018-04-21].

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj