Rada Komisarzy Ludowych RFSRR

Rada Komisarzy Ludowych RFSRR, RKL RFSRR, Sownarkom RFSRR (ros. Сове́т наро́дных комисса́ров РСФСР, СНК РСФСР, Совнарко́м РСФСР) – rząd Rosyjskiej Republiki Radzieckiej powstały wskutek rewolucji październikowej, istniejący od 27 października?/ 9 listopada 1917 do 19 lipca 1918 roku, a następnie rząd Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej powołany na mocy Konstytucji Rosji z 10 lipca 1918 roku, istniejący do 15 marca 1946 roku.

Historia utworzeniaEdytuj

Rada Komisarzy Ludowych została powołana dekretem II Wszechrosyjskiego Zjazdu Delegatów Rad Robotniczych, Żołnierskich i Chłopskich z 27 października?/ 9 listopada 1917.

RKL miała rządzić Rosją jako swoisty tymczasowy rząd robotniczo-chłopski do czasu zwołania Wszechrosyjskiego Zgromadzenie Ustawodawczego. Kierowanie różnymi gałęziami życia publicznego powierzono komisjom, których skład miał zabezpieczać wprowadzenie w życie programu II Zjazdu „w ścisłej jedności z masowymi organizacjami robotników, robotnic, marynarzy, żołnierzy, chłopów i urzędników”. Rządy mieli sprawować przewodniczący zarządów tych komisji, tzn. Rada Komisarzy Ludowych. Prawo kontroli nad jej działalnością i prawo dokonywania zmian w jej składzie przysługiwało Zjazdowi i jego Centralnemu Komitetowi Wykonawczemu[1].

Skład pierwszej RKLEdytuj

 
Skład pierwszej Rady Komisarzy Ludowych RFSRR, 1917

W skład pierwszej Rady Komisarzy Ludowej dekretem Zjazdu weszli[1]:

RKL RFSRREdytuj

Wszechrosyjskie Zgromadzenie Ustawodawcze, które miało zadecydować m.in. o dalszym losie Rady Komisarzy Ludowych RFSRR, rozpoczęło obrady 18 stycznia 1918 roku. Przerwali je następnego dnia bolszewicy, wydając dekret Rady Komisarzy Ludowych o rozwiązaniu Konstytuanty jako zgromadzenia kontrrewolucyjnego[2].

Po przyjęciu Konstytucji RFSRR w 1918 roku Rada przyjęła nazwę Rady Komisarzy Ludowych Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.

Po utworzeniu 30 grudnia 1922 roku Związku Radzieckiego, I Wszechzwiązkowy Zjazd Rad powołał Centralny Komitet Wykonawczy 6 czerwca 1923 roku, ten zaś wyłonił Radę Komisarzy Ludowych ZSRR jako rząd związkowy. Rada Komisarzy Ludowych RFSRR została zachowana jako naczelny organ administracji Rosyjskiej Federacyjnej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej, z ograniczonymi w stosunku do okresu 1917–1922 kompetencjami do 1937 roku, kiedy to zgodnie z nową Konstytucją ZSRR z 1936 roku opracowaną przez 31-osobową Komisję Konstytucyjną pod przewodnictwem Józefa Stalina, najwyższym organem władzy państwowej została Rada Najwyższa ZSRR.

Przewodniczący RKL i RKL RFSRREdytuj

15 marca 1946 roku zastąpiona przez Radę Ministrów RFSRR na czele z Kosyginem do 23 marca 1946 roku.

PrzypisyEdytuj

  1. a b ДЕКРЕТ ОБ УЧРЕЖДЕНИИ СОВЕТА НАРОДНЫХ КОМИССАРОВ, Принят II Всероссийским Съездом Советов Рабочих, Солдатских и Крестьянских Депутатов 27 октября 1917 года.
  2. Richard Pipes, Rewolucja Rosyjska, Tadeusz Szafar (tłum.), Warszawa: Wyd. PWN, 1994, s. 434-438, ISBN 83-01-11521-1, OCLC 69600798.