Otwórz menu główne

SY Zawisza Czarny (1952)

żaglowiec szkoleniowy ZHP
Ten artykuł dotyczy SY Zawisza Czarny wodowanego w 1952 roku. Zobacz też: SY Zawisza Czarny (1902).

SY Zawisza Czarny − duży jacht morski należący do Związku Harcerstwa Polskiego, zbudowany w 1952 roku i zakupiony w 1961 roku, eksploatowany do chwili obecnej. Nazwa pochodzi od rycerza Zawiszy Czarnego z Garbowa, będącego wzorem cnót rycerskich. Drugi jacht o tej nazwie, po jachcie zakupionym w 1934 roku i używanym do wybuchu II wojny światowej.

Zawisza Czarny
Ilustracja
Zawisza Czarny na Zatoce Gdańskiej
Poprzednie nazwy

Cietrzew

Bandera  Polska
Numer IMO 8683028
Numer na żaglu POL-1
Call sign SPGZ
Port macierzysty Gdynia
Właściciel Związek Harcerstwa Polskiego
Armator Fundacja Harcerstwa Centrum Wychowania Morskiego ZHP
Dane podstawowe
Typ B 11 (przebudowany)
Materiał stal
Historia
Stocznia Stocznia Północna, Gdańsk
Data budowy 1952
Dane techniczne
Liczba członków załogi 46
Długość całkowita (L) 42,7 m
Długość kadłuba 36,1 m
Szerokość (B) 6,7 m
Zanurzenie (D) 4,6 m
Pojemność 164 RT
Ożaglowanie
Typ ożaglowania szkuner sztakslowy Va Marie
Liczba żagli 10
Powierzchnia ożaglowania 439 m²
Liczba masztów 3
Napęd mechaniczny
Silnik MS 423 340
Moc silnika 390 KM
Liczba śrub napędowych 1

Spis treści

Zawisza Czarny (1961)Edytuj

Drugi „Zawisza Czarny” (czasem popularnie zwany Zawiasem[potrzebny przypis]) to stalowy, trzymasztowy szkuner z ożaglowaniem typu Va Marie. Jednostkę zbudowano na bazie kadłuba statku rybackiego (lugrotrawlera typu B 11) „Cietrzew”, zwodowanego w 1952 r. w Stoczni Północnej w Gdańsku, który wraz z całą serią statków tego typu, potocznie nazywanych "ptaszkami", został wycofany z eksploatacji z powodu złej stateczności i zatonięcia dwóch z nich.

Statek został przekazany ZHP przez Ministerstwo Żeglugi i przebudowany na żaglowiec. Pod bukszprytem znajduje się rzeźba, tzw. galion, przedstawiający głowę słynnego rycerza Zawiszy Czarnego. Część źródeł podaje, że jest to oryginalny galion, który zdobił dziób dawnego harcerskiego szkunera o tej samej nazwie[1], natomiast część, że jest to wierna kopia pierwotnego galionu[2].

Banderę podniesiono 15 lipca 1961, a pierwszym kapitanem został delegowany z Marynarki Wojennej kmdr Bolesław Romanowski. Statek został przebudowany i przedłużony w 1967 r. W 1990 opłynął dookoła kulę ziemską. Dwukrotnie (25.1. i 2.2.1999 r.) opłynął przylądek Horn.

W zimie 1979/1980 statek przeszedł gruntowny remont z m.in. wymianą nadbudówki i silnika oraz modernizacją pomieszczeń.

 
Zawisza Czarny przy kei w Gdyni, widok od rufy
 
Zawisza Czarny w Helu, maj 2015 r.

W 1984 roku, w czasie regat atlantyckich, w rejonie Bermudów, w bardzo trudnych warunkach pogodowych, żaglowiec uratował część załogi żaglowca Marques, który zatonął w gwałtownym szkwale. Po wzięciu rozbitków na pokład Zawisza, pomimo wysokiego stanu morza i bardzo silnego wiatru, pozostał w rejonie wypadku, poszukując ofiar. Kapitanem statku był wówczas Jan Sauer. Na Bermudach żaglowiec i jego załogę witano jak bohaterów.[potrzebny przypis]

W swych rejsach „Zawisza” tak jak jego poprzednik, realizuje cele statutowe harcerstwa. Należały do nich np. w 2000 Rejsy Pokoju z międzynarodową załogą, z młodzieżą państw ogarniętych konfliktami zbrojnymi na Bliskim Wschodzie.

W 2000 statek przeszedł gruntowny remont z modernizacją pomieszczeń.

Od 2006 roku uczestniczy w programie Zobaczyć Morze, a od 2011 roku rokrocznie Zawiszą harcerze przewożą Betlejemskie Światło Pokoju dla skautów z Bornholmu i Karlskrony.

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Strona Harcerskiego Ośrodka Morskiego w Szczecinie [1]
  2. Por. kpt. Stanisław Ludwig, "Morze", 5/1961, oraz strona "Facta Nautica" [2]

Linki zewnętrzneEdytuj