Sowica ciemnolica

Gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych

Sowica ciemnolica, w jęz. maoryskim: ruru, (Ninox novaeseelandiae) – gatunek ptaka z rodziny puszczykowatych (Strigidae). Występuje w całej Nowej Zelandii, Tasmanii, w większości kontynentalnej Australii, po Timor i południową część Nowej Gwinei oraz na otaczających je wyspach. Jest to najmniejsza sowa występująca w Australii, a jednocześnie jest to najbardziej rozpowszechniona tam sowa. Gatunek nie jest zagrożony.

Sowica ciemnolica
Ninox novaeseelandiae[1]
(Gmelin, 1788)
Ilustracja
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada ptaki
Podgromada Neornithes
Nadrząd neognatyczne
Rząd sowy
Rodzina puszczykowate
Podrodzina sowice
Rodzaj Ninox
Gatunek sowica ciemnolica
Kategoria zagrożenia (CKGZ)[2]
Status iucn3.1 LC pl.svg

Jedna z wielu jej nazw w języku angielskim, „book book”, odnosi się do wydawanego przez nią charakterystycznego, dwutonowego dźwięku. Innym dźwiękiem wydawanym przez sowicę ciemnolicą jest niskie, powtarzalne i monotonne mor-mor-mor. Stąd pochodzi inna potoczna nazwa w języku angielskim: „morepork”[3].

MorfologiaEdytuj

 
Podgatunek N. n. albaria na ilustracji zThe Birds of Australia (1910-28)

Długość ciała 29 cm, masa ciała samców 156 g, samic 170 g[4]. Upierzenie ciemne, czerwonawo-brązowe, z płowymi pasami w górnej części ciała[4][3]. Żółte lub żółtawo-brązowe nogi są opierzone, z gołymi palcami[3]. Szlara szarawo-biała z białymi lub czerwono-brązowymi brwiami[4].

DietaEdytuj

Sowica ciemnolica jest drapieżnikiem. Do jej pożywienia zalicza się owady, pająki, jaszczurki, płazy oraz małe i średniej wielkości ssaki, a także inne ptaki i młode pałanki wędrowne (Pseudocheirus peregrinus)[4][5]. Prowadzą nocny tryb życia, choć polują głównie o zmierzchu[5].

PodgatunkiEdytuj

Wyróżnia się co najmniej cztery podgatunki sowicy ciemnolicej[6]:

Wyróżniane podgatunki
N. n. novaeseelandiae
(Gmelin, 1788)
Podgatunek nominatywny. Występuje na obu wyspach głównych Nowej Zelandii: Północnej i Południowej oraz na otaczających je mniejszych wyspach[4].
N. n. albaria
E. P. Ramsay, 1888
Wyspa Lord Howe na Morzu Tasmana[7].
Ubarwienie upierzenia jest jaśniejsze od innych podgatunków, biało nakrapiane[8]. Mniejszy od podgatunków z kontynentalnej Australii, ale większy od podgatunku nominatywnego i N. n. undulata[9]. Podgatunek wyginął w XX w.[10].
N. n. leucopsis
(Gould, 1838)
Niewiele o nim wiadomo. Występuje na Tasmanii oraz na wyspach Cieśniny Bassa[4]
N. n. undulata
(Latham, 1802)
Wyspa Norfolk[4]. Jest mniejsza, ciemniejsza i bardziej czerwonawa i z większą liczbą nakrapianych plam niż podgatunki australijskie[11]. Podgatunek uważany za wymarły[10].

PrzypisyEdytuj

  1. Ninox novaeseelandiae, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. Ninox novaeseelandiae. Czerwona księga gatunków zagrożonych (IUCN Red List of Threatened Species) (ang.).
  3. a b c Konig, C. and Weick, F. (2008) Owls of the World. Second Edition. Yale University Press, New Haven, Connecticut.
  4. a b c d e f g P. D. Olsen: Family Strigidae (Typical Owls). W: Josep del Hoyo, Andrew Elliott, Jordi Sargatal: Handbook of the Birds of the World. Cz. 5: Barn-owls to Hummingbirds. Barcelona: Lynx Edicions, 1999, s. 232. ISBN 84-87334-25-3. (ang.)
  5. a b Newton, I., Kavanagh, R., Olsen, J. and Taylor, I. (2002) Ecology and Conservation of Owls. CSIRO Publishing, Collingwood, Australia.
  6. Ninox novaeseelandiae (TSN 555480) (ang.). Integrated Taxonomic Information System. [dostęp 11 stycznia 2014].
  7. Etheridge, R. (1889). The general zoology of Lord Howe Island. Australian Museum Memoirs 2: 3-42.
  8. Higgins (ed.) 1999 ↓, s. 873.
  9. Higgins (ed). 1999 ↓, s. 870.
  10. a b Garnett i Crowley 2000 ↓, s. 365.
  11. Higgins (ed.) 1999 ↓, s. 853.

BibliografiaEdytuj

  • Stephen T. Garnett, Gabriel M. Crowley: The Action Plan for Australian Birds 2000. Canberra: Environment Australia, 2000. ISBN 0-642-54683-5. (ang.)
  • P.J. Higgins (ed.): Handbook of Australian, New Zealand Antarctic birds. T. Volume 4: Parrots to Dollarbird. Melbourne: Oxford University Press, 1999. ISBN 0-19-553071-3. (ang.)