Otwórz menu główne

Stanisław Tabisz

polski polityk ludowy
Ten artykuł dotyczy polskiego oficera. Zobacz też: Stanisław Tabisz – polski malarz i grafik.

Stanisław Tabisz, ps. „Pancer”, „Piotrowski” (ur. 22 września 1888 w Podzameczku, powiat buczacki, zm. 4 lub 5 lutego 1948 w Warszawie) – polski oficer, major artylerii Wojska Polskiego, adwokat, działacz ruchu ludowego, członek Związku Walki Zbrojnej, komendant główny Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa.

Stanisław Tabisz
„Pancer”, „Piotrowski”
major major
Data i miejsce urodzenia 22 września 1888
Podzameczek
Data i miejsce śmierci 4 lutego 1948
Areszt Śledczy Warszawa-Mokotów
Przebieg służby
Lata służby 1909–1948
Siły zbrojne Wappen Kaisertum Österreich 1815 (Klein).png Armia Austro-Węgier
Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie
Jednostki 2 Pułk Artylerii Fortecznej
4 Pułk Artylerii Ciężkiej
pociąg pancerny „Piłsudczyk”
8 Pułk Artylerii Polowej
Centrum Wyszkolenia Artylerii
Wojskowa Służba Ochrony Powstania
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-ukraińska
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

ŻyciorysEdytuj

Był synem Szymona Tabisza i Katarzyny z domu Pławiak. Uczęszczał do gimnazjum w Buczaczu, w którym w 1908 zdał maturę. W ostatniej klasie stał na czele tajnej organizacji młodzieżowej skupionej wokół pisma „Teka”. Następnie podjął pracę w kancelarii adwokackiej we Lwowie. W latach 1909–1910 odbywał służbę wojskową w szkole oficerów rezerwy. Rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Franciszkańskiego, które ukończył w 1917. Działał wówczas w stowarzyszeniu „Życie”. Po studiach dostał powołanie do armii austriackiej; dowodził fortem „Skała” w Krakowie, baterią w 2 pułku artylerii fortecznej i 4 pułku artylerii ciężkiej. Jednocześnie był członkiem tajnej organizacji żołnierzy, która wznieciła bunt marynarzy w Cattaro w 1918.

W listopadzie tego roku wstąpił do odrodzonego Wojska Polskiego. Brał udział w obronie Lwowa w czasie wojny polsko ukraińskiej 1918–1919, był dowódcą artylerii i dowódcą pociągu pancernego „Piłsudczyk”. W 1919 przeniesiono go do Sądu Wojskowego Okręgu Generalnego Lwów, skąd na własną prośbę powrócił do służby liniowej w artylerii, zostając dowódcą baterii zapasowej 8 pułku artylerii polowej. Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. W 1921 objął funkcję dowódcy baterii artylerii w Centrum Wyszkolenia Artylerii w Rembertowie. W październiku tego roku został zwolniony do rezerwy, w stopniu majora ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919.

We Lwowie otworzył własną kancelarię adwokacką. Jednocześnie prowadził działalność polityczną w ruchu ludowym; był więziony go za organizowanie strajków chłopskich. W 1938 został członkiem Rady Naczelnej Stronnictwa Ludowego. Po klęsce w wojnie obronnej w 1939 zaangażował się w działalność konspiracyjną w szeregach ZWZ i Stronnictwie Ludowym „Roch”. W 1940 przeniósł się do Warszawy, gdzie w 1941 objął funkcję inspektora głównego Służby Ochrony Powstania, ale po kilku miesiącach został zmuszony do rezygnacji z niego. Od grudnia 1943 był komendantem głównym Państwowego Korpusu Bezpieczeństwa. W 1945 zamieszkał w Gdańsku, gdzie otworzył kancelarię adwokacką. Jednocześnie wstąpił do Polskiego Stronnictwa Ludowego, zostając w grudniu 1945 prezesem Zarządu Wojewódzkiego w Gdańsku. W styczniu 1946 wszedł w skład Rady Naczelnej PSL, a w lutym 1947 – Naczelnego Komitetu Wykonawczego PSL. 14 listopada 1947 został aresztowany przez UB pod zarzutem pomocy w ucieczce na Zachód Stefanowi Korbońskiemu. Zamordowany w więzieniu mokotowskim 4 lub 5 lutego 1948. Grób symboliczny znajduje się na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie w Kwaterze „Na Łączce”.

BibliografiaEdytuj