Superligaen

1. poziom rozgrywek ligowych w piłce nożnej mężczyzn w Danii

Superligaen (Danish Superliga) – najwyższa w hierarchii klasa męskich ligowych rozgrywek piłkarskich w Danii, będąca jednocześnie najwyższym szczeblem centralnym (I poziom ligowy), utworzona w 1991 roku i od samego początku zarządzana przez Duński Związek Piłki Nożnej (DBU). Zmagania w jej ramach toczą się cyklicznie (co sezon) i przeznaczone są dla 12 najlepszych krajowych klubów piłkarskich. Jej triumfator zostaje Mistrzem Danii, zaś najsłabsze drużyny są relegowane do 1. division (II ligi duńskiej).

Superligaen
Danish Superliga
Ilustracja
Sports current event.svg 2020/2021
Państwo  Dania
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek Duński Związek Piłki Nożnej
Data założenia 1991
Założyciel Duński Związek Piłki Nożnej
Poprzednia nazwa 1. division
Partner TV Viasat
Rozgrywki
Liczba drużyn 12
Zwycięzca Mistrz Danii
Niższy poziom ligowy 1. division
Puchary Puchar Danii
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Brøndby IF (1991)
Obecny zwycięzca Brøndby IF (2020/21)
Najwięcej zwycięstw FC København (13)
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Mistrzostwa Danii w piłce nożnej rozgrywane są od 1889 roku. Do 1912 rozgrywane były turnieje nieoficjalne, zwane København A-Raeken. W rozgrywkach brały udział tylko drużyny z Kopenhagi. Od sezonu 1912/13 grano systemem pucharowym w Landsfodboldturneringen, a od 1927 prowadzono rozgrywki zwane Danmarksturneringen. W 1929 została zmieniona nazwa na Meistersklabsserien, a podczas okupacji niemieckiej w latach 1940-1945 rozgrywki nazywały się Krigsturneringerne. W 1945 została założona 1. division, rozgrywki której wystartowały po raz pierwszy w sezonie 1945/46.

Superligaen powstała po zakończeniu sezonu 1990. W ten sposób wiosną 1991 roku przeprowadzono pierwszy sezon Superligaen[1], a prestiż I ligi został obniżony do drugiego poziomu rozgrywkowego. Następnie od sezonu 1991/92 rozgrywki prowadzono systemem jesień-wiosna.

W sezonie 1995/96 po raz pierwszy pojawił się sponsor tytularny ligi, kiedy liczba rywalizujących ze sobą drużyn została zwiększona do 12, które grały ze sobą trzy razy, co dawało łącznie 33 mecze w jednym sezonie Superligi. Sponsorem tym został producent napojów gazowanych Coca-Cola, a liga została przemianowana na Coca-Cola Ligaen. Sponsoring ten trwał jeden sezon. W następnym sezonie 1996/97 sponsorem został browar Faxe, a liga zmieniła nazwę na Faxe Kondi Ligaen. Pod tą nazwą liga grała do sezonu 2000/01. Od sezonu 2001/02 sponsorem tytularnym stały się międzynarodowe skandynawskie linie lotnicze Scandinavian Airlines System, a nazwa rozgrywek zmieniła się na SAS Ligaen. Sezon 2010/11 był pierwszym od 1995/96 w którym liga pozbawiona była sponsora tytularnego i grała po prostu pod nazwą Superliga. Stan ten trwał do 31 grudnia 2015. 1 stycznia 2016, z początkiem nowego roku, w przerwie sezonu 2015/16 między rundami głównym sponsorem rozgrywek została firma ubezpieczeniowa Alka Forsikring, od której ligę nazwano Alka Superliga[2].

Od sezonu 2019/2020 sponsorem tytularnym ligi zostały związki zawodowe 3F, i nazwa została zmieniona na 3F Superliga.

System rozgrywekEdytuj

Reforma 2016/17Edytuj

Rozgrywki składały się z 26 kolejek spotkań rozgrywanych pomiędzy drużynami systemem kołowym. Każda para drużyn rozgrywała ze sobą dwa mecze – jeden w roli gospodarza, drugi jako goście. Po dwóch rundach rozgrywek zespoły z miejsc 1-6 przystępowały do walki w trzeciej rundzie o mistrzostwo i europejskie puchary. Zespoły z miejsc 7-14 walczyły w trzeciej rudzie o utrzymanie. Pierwsza szóstka rozgrywała ze sobą mecze – u siebie oraz na wyjeździe. Dolna ósemka podzielona na dwie podgrupy również rozgrywała ze sobą mecze – u siebie oraz na wyjeździe. Potem dwie najlepsze drużyny z każdej podgrupy systemem pucharowym wyznaczały zwycięzcę, który w barażach grał z czwartą drużyną grupy mistrzowskiej o awans do Ligi Europy. Od sezonu 2016/17 w lidze występowało 14 zespołów. W przeszłości liczba ta wynosiła od 10 do 16. Drużyna zwycięska za wygrany mecz otrzymuje 3 punkty (do sezonu 1994/95 2 punkty), 1 za remis oraz 0 za porażkę.

Zajęcie pierwszego miejsca po ostatniej kolejce spotkań oznaczało zdobycie tytułu Mistrzów Danii w piłce nożnej. Mistrz Danii kwalifikował się do eliminacji Ligi Mistrzów UEFA. Druga oraz trzecia drużyna zdobywały możliwość gry w Lidze Europy UEFA. Również zwycięzca Pucharu Danii startował w eliminacjach do Ligi Europy lub, w przypadku, w którym zdobywca krajowego pucharu zajmował pierwsze miejsce w lidze – możliwość gry w eliminacjach do Ligi Europy otrzymywała również czwarta drużyna klasyfikacji końcowej (lub zwycięzca turnieju z dwóch najlepszych drużyn 2 podgrup spadkowych). Dwie najgorsze drużyny z każdej podgrupy systemem pucharowym wyznaczały trzech zwycięzców play-off, a przegrana drużyna spadała do 1. division.

W przypadku zdobycia tej samej liczby punktów, klasyfikacja końcowa ustalana była w oparciu o wynik dwumeczu pomiędzy drużynami, w następnej kolejności w przypadku remisu – różnicą bramek w pojedynku bezpośrednim, następnie ogólnym bilansem bramkowym osiągniętym w sezonie, większą liczbą bramek zdobytych oraz w ostateczności losowaniem.

Aktualny systemEdytuj

Obecny system rozgrywek obowiązuje od sezonu 2020/21.

Struktura rozgrywek została uproszczona w stosunku do reformy z sezonu 2016/17. W nowym formacie zmniejszono liczbę drużyn z 14 do 12. W pierwszej fazie zespoły rozgrywają 22 spotkania w systemie kołowym. Każda para drużyn dalej rozgrywa ze sobą dwa mecze – jeden jako gospodarz, drugi w roli gości. Po 22 meczach następuje podział na grupę mistrzowską (kwalifikują się do niej zespoły z miejsc 1-6) i spadkową (drużyny z miejsc 7-12). W obu grupach zespoły rozgrywają 10 spotkań. Każda para drużyn również gra ze sobą dwa mecze. Zwycięzca grupy mistrzowskiej zdobywa tytuł Mistrza Danii w piłce nożnej. Najsłabsze dwa zespoły w drugiej grupie spadają do 1. division, ich miejsce zajmują dwa najlepsze kluby tych rozgrywek. Najlepszy zespół grupy spadkowej rozgrywa 33 spotkanie z najlepszą drużyną grupy mistrzowskiej, która nie zdobyła prawa do gry w europejskich pucharach. Zwycięzca tego spotkania kwalifikuje się do eliminacji Ligi Konferencji Europy[3].

Od sezonu 2021/22 w europejskich pucharach Danię reprezentować będzie pięć drużyn. Zwycięzca oraz drugi zespół rozgrywek kwalifikują się do eliminacji Ligi Mistrzów. Trzeci w tabeli zespół oraz zwycięzca 33 spotkania będą występować w kwalifikacjach do Ligi Konferencji Europy. Natomiast do eliminacji Ligi Europy kwalifikuje się zwycięzca Pucharu Danii[4].

Skład ligi w sezonie 2020/21Edytuj

Uczestnicy poprzedniej edycji
MID FC Midtjylland   Herning 1
KOP FC København Kopenhaga 2
AGF Aarhus GF Aarhus 3
BIF Brøndby IF Brøndby 4
AAB Aalborg BK Aalborg 5
FCN FC Nordsjælland Farum 6
OBK Odense BK Odense 7
HOR AC Horsens Horsens 8
RFC Randers FC Randers 9
SDJ SønderjyskE Haderslev 10
po barażach
LYN Lyngby BK Lyngby 11
   Spadek z Superligaen 2019/20
HIK Hobro IK Hobro 12
SIF Silkeborg IF Silkeborg 13
ESB Esbjerg fB Esbjerg 14
  Awans z 1. division 2019/20
VEJ Vejle BK Vejle 1

Oznaczenia:

  • kolumna pierwsza – skróty nazw drużyn,
  • kolumna trzecia – siedziba klubu,
  • kolumna czwarta – miejsce zajęte w poprzednim sezonie.

Lista sezonówEdytuj

StatystykaEdytuj

Tabela medalowa (od sezonu 1991)Edytuj

Mistrzostwo Danii zostało do tej pory zdobyte przez 20 różnych drużyn. 8 z nich zostało mistrzami od wprowadzenia obecnych zasad rozgrywek od sezonu 1991.

Stan po sezonie 2020/21.

Lp. Klub Miejsca na podium Zwycięskie sezony
     
1. FC København 13 7 3 1992/93, 2000/01, 2002/03, 2003/04, 2005/06, 2006/07, 2008/09, 2009/10, 2010/11, 2012/13, 2015/16, 2016/17, 2018/19
2. Brøndby IF 7 9 6 1991, 1995/96, 1996/97, 1997/98, 2001/02, 2004/05, 2020/21
3. Aalborg BK 4 0 1 1994/95, 1998/99, 2007/08, 2013/14
4. FC Midtjylland 3 4 5 2014/15, 2017/18, 2019/20
5. Silkeborg IF 1 1 2 1993/94
FC Nordsjælland 1 1 2 2011/12
7. Lyngby BK 1 1 1 1991/92
8. Herfølge BK 1 0 0 1999/2000
9. Odense BK 0 4 3
10. Aarhus GF 0 1 3
11. B 1903 0 1 0
Vejle BK 0 1 0
SønderjyskE 0 1 0
14. Akademisk BK 0 0 2
15. BK Frem 0 0 1
Esbjerg fB 0 0 1
Randers FC 0 0 1
Suma 31 31 31

FrekwencjaEdytuj

 
Wykres obrazujący średnią liczbę kibiców na meczach Superligaen.

Na mecze duńskiej ligi chodziło średnio między 2500-4000 widzów na mecz. Poziom rozgrywek był słaby, połowa ligi to były kluby stołeczne, które dzieliły kopenhaską publiczność na kilka „obozów”. Od końca lat 80. wysoką frekwencję notowano na stołecznym Brøndby. W 1992 r. połączyły się 2 stare kluby ze stolicy (Kjøbenhavns Boldklub i Boldklubben 1903) tworząc FC København[5]. Odtąd mecze tych dwóch klubów przyciągają najliczniejszą widownię w kraju, która wzrasta do ok. 5000 na mecz. Z końcem lat 90. (tak jak w innych ligach skandynawskich) notuje się duży skok frekwencji. Obecnie na mecze duńskiej ekstraklasy przychodzi średnio 8000-8500 widzów[6]. Nigdy wcześniej liga ta nie miała tak dużej widowni.

PrzypisyEdytuj

  1. DANMARKSTURNERINGEN 1991 - RSSSF
  2. Alka betaler 12 mio. kr. årligt for Superligaen, bold.dk, 28 października 2014 [dostęp 2018-06-28] (duń.).
  3. Overblik: Sådan fungerer den nye struktur i Superligaen (duń.). Tipsbladet. [dostęp 2020-12-19].
  4. https://editorial.uefa.com/resources/0263-10c848fb43cc-49ac1262ab7c-1000/access_list_2021-22_final.pdf
  5. Denmark - List of Foundation Dates, rsssf.com [dostęp 2018-06-28] (ang.).
  6. Stuart Noel, The Top 15 Leagues in Europe | Sportslens, sportslens.com, 14 stycznia 2010 [dostęp 2018-06-28] (ang.).

BibliografiaEdytuj