Otwórz menu główne

Liga Europy UEFA (ang. UEFA Europa League, wym. /juːˈeɪ̯fə jʊˈɹoʊ̯pə ˈliːg/) – międzynarodowy klubowy turniej piłki nożnej, organizowany przez Unię Europejskich Federacji Piłkarskch, w którym biorą udział zespoły zajmujące czołowe lokaty w narodowych rozgrywkach najwyższego szczebla, z wyłączeniem drużyn biorących udział w Lidze Mistrzów. Utworzony został w 2009 roku jako kontynuacja Pucharu UEFA (ang. UEFA Cup, /juːˈeɪ̯fə ˈkʌp/; 1971–2009). Obecny sezon rozgrywek to Liga Europy UEFA (2019/2020).

Liga Europy UEFA
UEFA Europa League
Liga Europy UEFA
Sports current event.svg (2019/20)
Dyscyplina piłka nożna
Organizator rozgrywek UEFA
Data założenia 1971 / 2009
Poprzednia nazwa Puchar UEFA
Sponsor tytularny Konami
Hankook
HTC
Western Union
Adidas
Rozgrywki
Liczba drużyn 194
Zwycięzcy
Pierwszy zwycięzca Anglia Tottenham Hotspur (1972)
Obecny zwycięzca Anglia Chelsea F.C. (2019)
Najwięcej zwycięstw Hiszpania Sevilla FC (5 razy)
Strona internetowa

Spis treści

Historia turniejuEdytuj

Osobny artykuł: Puchar Miast Targowych.

O Puchar UEFA rywalizowano po raz pierwszy w sezonie 1971/1972. Powszechnie uważa się, że jest on kontynuacją Pucharu Miast Targowych. UEFA nie uznaje jednak tego drugiego za swój oficjalny turniej[1].

Obowiązująca początkowo reguła "jedno miasto, jeden klub", pochodząca jeszcze z Pucharu Miast Targowych, została zniesiona w sezonie 1975/1976, kiedy w rozgrywkach wzięły udział dwie drużyny z LiverpooluLiverpool F.C. i Everton F.C. Po reformach rozgrywek pucharowych w połowie lat 90 XX w. w Pucharze UEFA występowali także mistrzowie nisko notowanych federacji europejskich oraz dołączane są drużyny wyeliminowane z eliminacji i rozgrywek grupowych Ligi Mistrzów, a po likwidacji Pucharu Zdobywców Pucharów także zwycięzcy krajowych rozgrywek pucharowych (w Polsce – Puchar Polski).

W sezonie 2009/2010 puchar został przekształcony w Ligę Europy UEFA[2][3].

System turniejuEdytuj

Puchar UEFA 1971–2004Edytuj

Od pierwszego sezonu Pucharu UEFA kolejne rundy były rozgrywane systemem play-off w dwumeczach. W sezonie 1997/1998 po raz pierwszy dwumecz finałowy zastąpiono pojedynczym spotkaniem. Od sezonu 1994/1995 rozgrywano rundę kwalifikacyjną. W sezonie 1996/1997 po raz pierwszy w rozgrywkach brały udział drużyny, które odpadły w rundzie kwalifikacyjnej Ligi Mistrzów UEFA tego samego roku, od sezonu 1999/2000 do turniejów o Puchar UEFA dołączały zespoły zajmujące 3 miejsce w rundzie grupowej Ligi Mistrzów w tym samym sezonie.

Puchar UEFA 2004–2009Edytuj

Od sezonu 2004/2005 rozgrywki o Puchar UEFA przeprowadzane były systemem pucharowo-grupowym. Eliminacje oraz pierwszą, trzecią i każdą kolejną rundę rozgrywano w dwumeczach, których zwycięzcy awansowali dalej. Drugą rundą były rozgrywki grupowe, w których brało udział 40 zespołów podzielonych na 8 pięciozespołowych grup. Każda drużyna grała po jednym meczu z przeciwnymi drużynami – w sumie 2 mecze u siebie i 2 na wyjeździe. Do następnej rundy awansowały 32 zespoły:

  • 24 zespoły z drugiej rundy – po 3 z każdej grupy,
  • 8 zespołów, które zajęły 3 miejsca w grupach pierwszej rundy Ligi Mistrzów.

Rywalizowały one w dwumeczach (przegrywający odpada) – po każdej z nich pozostawało: 16, 8, 4 i 2 drużyny, które rozgrywają mecz finałowy na stadionie wybranym przed rozpoczęciem sezonu przez UEFA.

Liga Europy UEFAEdytuj

W 2008 roku zostały ustalone zasady przeprowadzania rozgrywek Ligi Europy UEFA, które obowiązują od sezonu 2009/2010. Turniej składa się z fazy kwalifikacyjnej, grupowej i pucharowej.

Faza kwalifikacyjnaEdytuj

Kwalifikacje do Ligi Europa UEFA podzielone są na cztery rundy. Drużyny w nich startujące rozgrywają mecze w parach, na zasadach dwumeczu. Ogółem w fazie kwalifikacyjnej mogą wziąć udział 174 drużyny.

W pierwszej rundzie bierze udział 50 drużyn:

  • 2 zdobywców pucharów z Andory i San Marino
  • 16 wicemistrzów krajów zajmujących miejsca 35–51 w rankingu UEFA[4],
  • 29 trzecich drużyn z krajów zajmujących miejsca 22–51 w rankingu UEFA[4],
  • 3 drużyny, które zwyciężyły rankingi fair-play w 3 pierwszych krajach rankingu fair-play UEFA.

W drugiej rundzie bierze udział 80 drużyn:

  • 25 zwycięzców dwumeczów pierwszej rundy,
  • 24 zdobywców pucharów krajów zajmujących miejsca 28–51 w rankingu UEFA,
  • 16 wicemistrzów krajów zajmujących miejsca 19–34 w rankingu UEFA,
  • 6 trzecich drużyn z krajów zajmujących miejsca 16–21 w rankingu UEFA,
  • 6 czwartych drużyn z krajów zajmujących miejsca 10–15 w rankingu UEFA,
  • 3 piąte drużyny krajów zajmujących miejsca 7–9 w rankingu UEFA.

W trzeciej rundzie bierze udział 70 drużyn:

  • 40 zwycięzców dwumeczów drugiej rundy,
  • 12 zdobywców pucharów krajów zajmujących miejsca 16–27 w rankingu UEFA,
  • 3 wicemistrzów krajów zajmujących miejsca 16–18 w rankingu UEFA,
  • 6 trzecich drużyn krajów zajmujących miejsca 10–15 w rankingu UEFA,
  • 3 czwarte drużyny krajów zajmujących miejsca 7–9 w rankingu UEFA,
  • 3 piąte drużyny krajów zajmujących miejsca 4–6 w rankingu UEFA,
  • 3 szóste drużyny krajów zajmujących miejsca 1–3 w rankingu UEFA.

W rundzie play-off (czwartej rundzie) biorą udział 74 drużyny:

  • 35 zwycięzców dwumeczów trzeciej rundy,
  • 15 zdobywców pucharów krajów zajmujących miejsca 1–15 w rankingu UEFA,
  • 3 trzecie drużyny krajów zajmujących miejsca 7–9 w rankingu UEFA,
  • 3 czwarte drużyny krajów zajmujących miejsca 4–6 w rankingu UEFA,
  • 3 piąte drużyny krajów zajmujących miejsca 1–3 w rankingu UEFA,
  • 15 drużyn, które odpadły w trzeciej rundzie kwalifikacyjnej Ligi Mistrzów UEFA.

Faza grupowaEdytuj

W rundzie grupowej bierze udział 48 drużyn:

  • 37 zwycięzców dwumeczów rundy play-off,
  • 10 drużyn, które odpadły w rundzie play-off kwalifikacji Ligi Mistrzów UEFA,

Są one dzielone na 12 grup po 4 drużyny, w których wszystkie zespoły rozgrywają między sobą po dwa mecze.

  • od sezonu 2012/2013 decyzja Komitetu Centralnego UEFA zdobywcy krajowych pucharów 6 najsilniejszych federacji (o ile nie zapewnili sobie udziału w Lidze Mistrzów UEFA) kwalifikują się do fazy grupowej bez eliminacji. (Decyzja Komitetu Centralnego podczas posiedzenia w Mińsku 5 października 2010 roku).

Faza pucharowaEdytuj

W pierwszej rundzie pucharowej biorą udział 32 drużyny:

  • 24 zdobywców dwóch pierwszych miejsc w każdej z grup fazy grupowej Ligi Europa UEFA,
  • 8 zdobywców trzecich miejsc w każdej z grup fazy grupowej Ligi Mistrzów UEFA.

Są one dzielone na 16 par, w których drużyny rozgrywają między sobą dwumecze. Zwycięzcy awansują do kolejnej rundy i konsekwentnie – przez ćwierćfinały i półfinały – do finału, rozgrywanego na wybranym przez UEFA stadionie.

Mecze finałoweEdytuj

Puchar UEFA

Sezon Zwycięzca Pokonany Wynik Stadion
1971/1972   Tottenham Hotspur   Wolverhampton Wanderers 2-1 (0-0); 1-1 (1-1)
1972/1973   Liverpool F.C.   Borussia Mönchengladbach 0-0[a], 3-0 (2-0); 0-2 (0-2)
1973/1974   Feyenoord Rotterdam   Tottenham Hotspur 2-2 (1-1); 2-0 (1-0)
1974/1975   Borussia Mönchengladbach   Twente Enschede 0-0 (0-0); 5-1 (2-0)
1975/1976   Liverpool F.C.   Club Brugge 3-2 (0-2); 1-1 (1-1)
1976/1977   Juventus F.C.   Athletic Bilbao 1-0 (1-0); 1-2 (1-1) wyj.
1977/1978   PSV Eindhoven   SC Bastia 0-0(0-0); 3-0 (1-0)
1978/1979   Borussia Mönchengladbach   Crvena zvezda Belgrad 1-1 (0-1); 1-0 (1-0)
1979/1980   Eintracht Frankfurt   Borussia Mönchengladbach 2-3 (1-1); 1-0 (0-0) wyj.
1980/1981   Ipswich Town F.C.   AZ Alkmaar 3-0 (1-0); 2-4 (2-3)
1981/1982   IFK Göteborg   Hamburger SV 1-0 (0-0); 3-0 (1-0)
1982/1983   RSC Anderlecht   SL Benfica 1-0 (1-0); 1-1 (1-1)
1983/1984   Tottenham Hotspur   RSC Anderlecht 1-1 (0-0); 1-1, k. 4-3 (1-1, 1-1, 0-0)
1984/1985   Real Madryt   Videoton Székesfehérvár 3-0 (1-0); 0-1 (0-0)
1985/1986   Real Madryt   1. FC Köln 5-1 (2-1); 0-2 (0-1)
1986/1987   IFK Göteborg   Dundee United 1-0 (1-0); 1-1 (1-0)
1987/1988   Bayer 04 Leverkusen   Espanyol Barcelona 0-3 (0-1); 3-0, k. 3-2 (0-0, 3-0, 3-0)
1988/1989   SSC Napoli   VfB Stuttgart 2-1 (0-1); 3-3 (2-1)
1989/1990   Juventus F.C.   AC Fiorentina 3-1 (1-1); 0-0 (0-0)
1990/1991   Inter Mediolan   AS Roma 2-0 (0-0); 0-1 (0-0)
1991/1992   AFC Ajax   Torino FC 2-2 (1-0); 0-0 (0-0) wyj.
1992/1993   Juventus F.C.   Borussia Dortmund 3-1 (2-1); 3-0 (2-0)
1993/1994   Inter Mediolan   Austria Casino Salzburg 1-0 (1-0); 1-0 (0-0)
1994/1995   AC Parma   Juventus F.C. 1-0 (1-0); 1-1 (1-0)
1995/1996   Bayern Monachium   Girondins Bordeaux 2-0 (1-0); 3-1 (0-0)
1996/1997   Schalke 04 Gelsenkirchen   Inter Mediolan 1-0 (0-0); 0-1, k. 4-1 (0-0, 0-1, 0-1)
1997/1998   Inter Mediolan   S.S. Lazio 3-0 (1-0)[b]   Parc des Princes w Paryżu
1998/1999   AC Parma   Olympique Marsylia 3-0 (2-0)   Stadion Łużniki w Moskwie
1999/2000   Galatasaray SK   Arsenal F.C. 0-0, k. 4-1 (0-0, 0-0, 0-0)   Parken w Kopenhadze
2000/2001   Liverpool F.C.   Deportivo Alavés 5-4 ZG (3-1, 4-4, 4-4)   Westfalenstadion w Dortmundzie
2001/2002   Feyenoord Rotterdam   Borussia Dortmund 3-2 (2-0)   Feijenoord Stadion w Rotterdamie
2002/2003   FC Porto   Celtic F.C. 3-2 SG (1-0, 2-2, 2-2)   Estadio La Cartuja w Sewilli
2003/2004   Valencia CF   Olympique Marsylia 2-0 (1-0)   Ullevi w Göteborgu
2004/2005   CSKA Moskwa   Sporting CP 3-1 (0-1)   Estádio José Alvalade w Lizbonie
2005/2006   Sevilla FC   Middlesbrough F.C. 4-0 (1-0)   Philips Stadion w Eindhoven
2006/2007   Sevilla FC   Espanyol Barcelona 2-2, k. 3-1 (1-1, 1-1, 2-1)   Hampden Park w Glasgow
2007/2008   Zenit Petersburg   Rangers F.C. 2-0 (0-0)   City of Manchester Stadium w Manchesterze
2008/2009   Szachtar Donieck   Werder Brema 2-1 dogr. (1-1, 1-1, 2-1)   Şükrü Saracoğlu Stadyumu w Stambule

Liga Europy:

Sezon K T Zwycięzca Wynik Finalista Data, miejsce Br. Król strzelców Uwagi
Liga Europy UEFA (ang. UEFA Europa League)
2009/10     1   Atlético Madryt 2–1 D   Fulham 12 maja 2010;
Hamburg
9 Óscar Cardozo (Benfica)
2010/11     2   FC Porto 1–0   SC Braga 18 maja 2011;
Dublin
17 Radamel Falcao (Porto)
2011/12     2   Atlético Madryt 3–0   Athletic Bilbao 9 maja 2012;
Bukareszt
12 Radamel Falcao (Atlético)
2012/13     1   Chelsea 2-1   SL Benfica 15 maja 2013;
Amsterdam
8 Libor Kozák (SS Lazio)
2013/14     3   Sevilla FC 0–0, k.   SL Benfica 14 maja 2014;
Turyn
8 Jonathan Soriano (Salzburg)
2014/15     4   Sevilla FC 3–2   Dnipro 27 maja 2015;
Warszawa
8 Romelu Lukaku (Everton)
2015/16     5   Sevilla FC 3–1   Liverpool FC 18 maja 2016;
Basel
10 Aritz Aduriz (Bilbao)
2016/17     1   Manchester United 2–0   Ajax 24 maja 2017;
Solna
8 Edin Džeko (AS Roma)
2017/18     3   Atlético Madryt 3–0   Olympique Marsylia 16 maja 2018;
Lyon
8 Aritz Aduriz (Bilbao) i Ciro Immobile (Lazio)
2018/19     2   Chelsea 4–1   Arsenal 29 maja 2019;
Baku
11 Olivier Giroud (Chelsea)
2019/20       ?   ? 27 maja 2020;
Gdańsk

Osiągnięcia według klubówEdytuj

Drużyna Zwycięzca Finalista Zwycięzca (lata) Finalista (lata)
  Sevilla FC 5 0 2006, 2007, 2014, 2015, 2016
  Juventus F.C. 3 1 1977, 1990, 1993 1995
  Inter Mediolan 3 1 1991, 1994, 1998 1997
  Liverpool F.C. 3 1 1973, 1976, 2001 2016
  Atlético Madryt 3 0 2010, 2012, 2018
  Borussia Mönchengladbach 2 2 1975, 1979 1973, 1980
  Tottenham Hotspur 2 1 1972, 1984 1974
  Feyenoord 2 0 1974, 2002
  IFK Göteborg 2 0 1982, 1987
  Real Madryt 2 0 1985, 1986
  AC Parma 2 0 1995, 1999
  FC Porto 2 0 2003, 2011
  Chelsea F.C. 2 0 2013, 2019
  RSC Anderlecht 1 1 1983 1984
  AFC Ajax 1 1 1992 2017
  PSV Eindhoven 1 0 1978
  Eintracht Frankfurt 1 0 1980
  Ipswich Town 1 0 1981
  Bayer 04 Leverkusen 1 0 1988
  SSC Napoli 1 0 1989
  Bayern Monachium 1 0 1996
  FC Schalke 04 1 0 1997
  Galatasaray SK 1 0 2000
  Valencia CF 1 0 2004
  CSKA Moskwa 1 0 2005
  Zenit Petersburg 1 0 2008
  Szachtar Donieck 1 0 2009
  Manchester United 1 0 2017
  SL Benfica 0 3
1983, 2013, 2014
  Olympique Marsylia 0 3
1999, 2004, 2018
  Arsenal F.C. 0 2
2000, 2019
  Athletic Bilbao 0 2
1977, 2012
  RCD Espanyol 0 2
1988, 2007
  Borussia Dortmund 0 2
1993, 2002
  Wolverhampton Wanderers 0 1
1972
  FC Twente 0 1
1975
  Club Brugge 0 1
1976
  SC Bastia 0 1
1978
  FK Crvena zvezda 0 1
1979
  AZ Alkmaar 0 1
1981
  Hamburger SV 0 1
1982
  Videoton FC 0 1
1985
  1. FC Köln 0 1
1986
  Dundee United 0 1
1987
  VfB Stuttgart 0 1
1989
  AC Fiorentina 0 1
1990
  AS Roma 0 1
1991
  Torino FC 0 1
1992
  Red Bull Salzburg 0 1
1994
  Girondins Bordeaux 0 1
1996
  S.S. Lazio 0 1
1998
  Deportivo Alavés 0 1
2001
  Celtic F.C. 0 1
2003
  Sporting CP 0 1
2005
  Middlesbrough F.C. 0 1
2006
  Rangers F.C. 0 1
2008
  Werder Brema 0 1
2009
  Fulham F.C. 0 1
2010
  SC Braga 0 1
2011
  Dnipro Dniepropetrowsk 0 1
2015

Osiągnięcia według państwEdytuj

Lp. Kraj Zwycięzca Finalista
1.   Hiszpania 11 5
2.   Anglia 9 7
3.   Włochy 9 6
4.   Niemcy 6 8
5.   Holandia 4 3
6.   Portugalia 2 5
7.   Rosja 2 0
  Szwecja 2 0
9.   Belgia 1 2
10.   Ukraina 1 1
11.   Turcja 1 0
12.   Francja 0 5
13.   Szkocja 0 3
14.   Austria 0 1
  Jugosławia 0 1
  Węgry 0 1

UwagiEdytuj

  1. Pierwszy mecz finałowy został przerwany po 27 minutach i powtórzony następnego dnia.
  2. Od 1998 roku rozgrywano jeden mecz finałowy.

PrzypisyEdytuj

  1. UEFA Cup: All-time finals. UEFA, [2005-06-30. [dostęp 2009-05-24].
  2. Liga Europy UEFA zastąpi Puchar UEFA!. UEFA, [2008-09-26. [dostęp 2009-05-24].
  3. UEFA: UEFA Cup to become UEFA Europa League (ang.). 2008-08-26. [dostęp 2010-05-25].
  4. a b Z wyjątkiem Andory, Liechtensteinu i San Marino.

BibliografiaEdytuj

  • Encyklopedia piłkarska FUJI, Katowice 1996-2003 (tom 18 Puchar UEFA; tom 23 Europejskie finały; tomy 26, 27, 29, 30 – Roczniki piłkarskie)

Zobacz teżEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj