Susłogon
Susłogon[4] (Urocitellus) – rodzaj ssaków z podrodziny afrowiórek (Xerinae) w obrębie rodziny wiewiórkowatych (Sciuridae).
Urocitellus[1] | |||
Obolenskij, 1927[2] | |||
![]() Przedstawiciel rodzaju – susłogon falisty (U. undulatus) | |||
Systematyka | |||
Domena | |||
---|---|---|---|
Królestwo | |||
Typ | |||
Podtyp | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Infragromada | |||
Rząd | |||
Podrząd | |||
Rodzina | |||
Podrodzina | |||
Plemię | |||
Rodzaj |
susłogon | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Spermophilus eversmanni Brandt, 1841 (= Mus undulatus Pallas, 1778) | |||
Synonimy | |||
| |||
Gatunki | |||
|
Zasięg występowania
edytujRodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Północnej oraz w północno-wschodniej Azji[5][6][7].
Morfologia
edytujGatunki zaliczone do Urocitellus charakteryzują się dłuższym włosem sierści, oraz mniejszym wymiarem czaszki niż przedstawiciele Cynomys (nieświszczuk) i Marmota (świstak). Są większe od gatunków siostrzanego rodzaju Xerospermophilus. Pod względem morfologicznym największe podobieństwo zachowują do gatunków z rodzaju Spermophilus (sensu stricto)[7]. Długość ciała (bez ogona) 153,3–337 mm, długość ogona 32–140 mm; masa ciała 82–683 g[6][8].
Systematyka
edytujRodzaj zdefiniował w 1927 roku rosyjski zoolog Siergiej Oboleński na łamach czasopisma Dokłady Akadiemii Nauk SSSR[2]. Na gatunek typowy Oboleński wyznaczył (oryginalne oznaczenie) susłogona falistego (U. undulatus). Wcześniejsza nazwa którą ukuł w 1817 roku francusko-amerykański przyrodnik Constantine Samuel Rafinesque okazała się młodszym homonimem rodzaju chrząszczy opisanego w 1807 roku.
Etymologia
edytuj- Anisonyx: gr. ανισος anisos ‘nierówny’, od negatywnego przedrostka αν- an-; ισος isos ‘równy’; ονυξ onux, ονυχος onukhos ‘pazur’[9]. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Anisonyx brachiura Rafinesque, 1817 (= Arctomys columbianus Ord, 1815).
- Urocitellus: gr. ουρα oura ‘ogon’; rodzaj Citellus Oken, 1816 (suseł)[2].
Podział systematyczny
edytujNa podstawie badań filogenetycznych z rodzaju Spermophilus (sensu lato)[10] wydzielono 12 gatunków[7] i zgrupowano je w rodzaju Urocitellus. Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki[11][8][5][4]:
- Urocitellus brunneus (A.H. Howell, 1928) – susłogon brunatny
- Urocitellus townsendii (Bachman, 1839) – susłogon płowy
- Urocitellus mollis (Kennicott, 1863) – susłogon pajucki
- Urocitellus canus (Merriam, 1898) – susłogon siwy
- Urocitellus washingtoni (A.H. Howell, 1938) – susłogon waszyngtoński
- Urocitellus beldingi (Merriam, 1888) – susłogon łąkowy
- Urocitellus armatus (Kennicott, 1863) – susłogon bylicowy
- Urocitellus columbianus (Ord, 1815) – susłogon rudoczelny
- Urocitellus richardsonii (Sabine, 1822) – susłogon preriowy
- Urocitellus elegans (Kennicott, 1863) – susłogon strojny
- Urocitellus parryii (J. Richardson, 1825) – susłogon arktyczny
- Urocitellus undulatus (Pallas, 1778) – susłogon falisty
Opisano również gatunki wymarłe:
- Urocitellus cragini (Hibbard, 1941)[12] (Stany Zjednoczone; plejstocen)
- Urocitellus glacialis (Vinogradov, 1948)[13] (Rosja; plejstocen)
- Urocitellus itancinicus (Zazhigin, 1966)[14] (Rosja; plejstocen)
- Urocitellus superciliosus (Kaup, 1839)[15] (Czechy; plejstocen)
Uwagi
edytuj- ↑ Młodszy homonim Anisonyx Latreille, 1807 (Coleoptera).
Przypisy
edytuj- ↑ Urocitellus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
- ↑ a b c С.И. Оболенский. Предварительный обзор палеарктических сусликов (q.q. Citellus и Spermophilopsis). „Доклады Академии Наук СССР”. 12, s. 188, 1927. (ros.).
- ↑ C.S. Rafinesque. Descriptions of seven new genera of North American Quadrupeds. „The American Monthly Magazine and Critical Review”. 2 (1), s. 45, 1817. (ang.).
- ↑ a b Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 213. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 618–620. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ a b J. Koprowski, E. Goldstein, K. Bennett & C. Pereira: Family Sciuridae (Tree, Flying and Ground Squirrels, Chipmunks, Prairie Dogs and Marmots). W: D.E. Wilson, T.E. Lacher, Jr & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 6: Lagomorphs and Rodents I. Barcelona: Lynx Edicions, 2016, s. 799–804. ISBN 978-84-941892-3-4. (ang.).
- ↑ a b c K.M. Helgen, F.R. Cole, L. Helgen & D.E. Wilson. Generic revision in the Holarctic ground squirrel genus Spermophilus. „Journal of Mammalogy”. 90 (2), s. 270–305, 2009. (ang.).
- ↑ a b Class Mammalia. W: Lynx Nature Books: All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 396–397. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 104, 1904. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Spermophilus. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2020-12-23].
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-10-21]. (ang.).
- ↑ C.W. Hibbard. The Borchers fauna, a new Pleistocene interglacial fauna from Meade County, Kansa. „Kansas Geological Survey Bulletin”. 38 (7), s. 204, 1941. (ang.).
- ↑ Б.С. Виноградов. О нахождении трупов ископаемых сусликов в вечной мерзлоте бассейна р. Индигирки. „Доклады Академии Наук СССР”. Новая серия. 62 (4), s. 553, 1948. (ros.).
- ↑ Э.А. Вангенгейм, Е.И. Беляева, B.E. Гарутт, Е.Л. Дмитриева & В.C. Зажигин: Млекопитающие эоплейстоцена западного Забайкалья. Москва: Издательство «Наука», 1966, s. 27, seria: Труды, вып. 152. (ros.).
- ↑ J.J. Kaup: Description d’ossements fossiles de mammifères inconnus jusqu’à présent qui se trouvent au muséum grand ducal de Darmstadt. Darmstadt: J.G Heyer, 1839, s. 91–119. (niem.).