Szczepan Szydelski

Szczepan Szydelski, właśc. Koziarz (ur. 25 grudnia 1872 w Sokołowie Małopolskim, zm. 28 listopada 1967 w Nysie) – polski duchowny rzymskokatolicki, teolog, profesor akademicki, historyk Kościoła, działacz społeczny i polityczny. Poseł na Sejm RP III kadencji (1930–1935), radny Rady Miasta Lwowa.

Szczepan Szydelski
Szczepan Koziarz
Ilustracja
Szczepan Szydelski (przed 1939)
Data i miejsce urodzenia 25 grudnia 1872
Sokołów Małopolski
Data i miejsce śmierci 28 listopada 1967
Nysa
Wyznanie katolickie
Kościół rzymskokatolicki
Prezbiterat 1896
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski
Uczestnicy 40-lecia matury w rzeszowskim gimnazjum w 1932. W środkowym rzędzie od lewej: pierwszy ks. Maurycy Turkowski, czwarty ks. Szczepan Szydelski.

ŻyciorysEdytuj

Urodził się 25 grudnia 1872 w Sokołowie Małopolskim jako Szczepan Koziarz[1][2]. Był synem Łukasza[1].

Kształcił się w C. K. Gimnazjum w Rzeszowie, gdzie w 1892 ukończył VIII klasę i zdał egzamin dojrzałości (w jego klasie był m.in. Maurycy Turek, potem Turkowski, który także został księdzem)[3][4][1]. Ukończył studia teologiczne na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie[5]. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1896[5]. Posługiwał jako wikary w Buczaczu, następnie we Lwowie od 1901 do 1906[5]. Był katechetą w I Szkole Realnej we Lwowie, w Prywatnym Gimnazjum Żeńskim Zofii Strzałkowskiej we Lwowie[6][7]. Od 1912 był profesorem, dziekanem i prodziekanem Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Lwowskiego[5].

Podczas I wojny światowej w lutym 1918 został jednym ze stu członków Tymczasowej Rady Miejskiej we Lwowie[8]. W okresie II Rzeczypospolitej był kierownikiem Katedry Teologii Fundamentalnej na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie[5]. Wykładał apologetykę[9].

Był założycielem Polskiego Towarzystwa Teologicznego w Krakowie i jego prezesem w latach 1927-1939 oraz 1945-1946. Był członkiem przybranym Wydziału II historyczno-filozoficznego Towarzystwa Naukowego we Lwowie. Był redaktorem czasopisma „Katolicki Głos Pracy”[5].

We Lwowie był organizatorem chrześcijańskiego ruchu zawodowego[5]. Działał jako przywódca chadecji na obszarze Małopolski Wschodniej[5]. Działacz Polskiego Stronnictwa Chrześcijańskiej Demokracji[10]. W 1934 założył Związek (Zjednoczenie) Chrześcijańsko-Społeczne we Lwowie, ruch o charakterze prosanacyjnym[5]. Później został działaczem Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem[11]. W 1930 startując z listy BBWR[12] został wybrany posłem na Sejm RP III kadencji (1930–1935)[13][14][2]. Był wieloletnim radnym Rady Miasta Lwowa w okresie II Rzeczypospolitej[15]. Został członkiem okręgowej komisji wyborczej nr 71 we Lwowie przed wyborami parlamentarnymi w 1935[16]. W wyborach samorządowych z maja 1939 uzyskał mandat radnego Rady Miasta Lwowa startując z Listy Chrześcijańsko-Narodowej jako kandydat Obozu Zjednoczenia Narodowego[17].

Działał społecznie. Był członkiem zarządu Towarzystwa Ochrony Młodzieży (założycielem i prezesem był Adolf Czerwiński)[18]. Był członkiem wspierającym Katolicki Związek Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku[19]. Był członkiem zwyczajnym Kasyna i Koła Literacko-Artystycznego we Lwowie[20]. W 1937 był członkiem komisji rewizyjnej Towarzystwa Badania Historii Obrony Lwowa i Województw Południowo-Wschodnich[21]. Zarządzeniem prezydenta RP Ignacego Mościckiego z 10 listopada 1938 został odznaczony Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski za zasługi na polu pracy naukowej i pracy społecznej”[22].

Tuż przed wybuchem II wojny światowej, w sierpniu 1939 został mianowany kustoszem kapituły lwowskiej (jego poprzednikiem na tym stanowisku był ks. inf. dr Henryk Badeni)[23]. Po wybuchu II wojny światowej i agresja ZSRR na Polskę, w wyniku której sowieci zlikwidowali natychmiast Wydział Teologiczny Uniwersytetu Jana Kazimierza we Lwowie, Szczepan Szydelski wyjechał z miasta[24]. W okresie okupacji niemieckiej przebywał w rodzinnym Sokołowie Małopolskim i tam prowadził tajne nauczanie[5].

Po zakończeniu wojny był wykładowcą w Seminarium Duchownym w Kalwarii Zebrzydowskiej od 1946 do 1950 oraz Wyższym Seminarium Duchownym w Nysie od 1950 do 1960[5].

Zmarł 28 listopada 1967 w Nysie[5][2]. Został pochowany na Cmentarzu Jerozolimskim w Nysie[25]

PublikacjeEdytuj

UpamiętnienieEdytuj

Szczepan Szydelski otrzymał tytuł honorowego obywatela Sokołowa Małopolskiego[37].

Ksiądz Józef Wołczański napisał książkę pt. Ksiądz Szczepan Szydelski (1872-1967) – polityk i działacz społeczny, wydaną w 1992[38].

7 listopada 2012 odbyła się Sokołowie Małopolskim konferencja naukowa poświęcona S. Szydelskiemu i została odsłonięta tablica pamiątkowa ku jego czci[39][40][41].

PrzypisyEdytuj

  1. a b c Spis maturzystów w latach 1860–1938. W: Sprawozdanie Dyrekcji I Państwowego Gimnazjum im. ks. St. Konarskiego w Rzeszowie za rok szkolny 1937/38. Rzeszów: 1938, s. XXXII.
  2. a b c Szczepan Szydelski – biogram na stronie Sejmu RP. bs.sejm.gov.pl. [dostęp 2020-03-18].
  3. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Wyższego Gimnazyum w Rzeszowie za rok szkolny 1892. Rzeszów: 1892, s. 43, 44.
  4. Kronika. Zjazd koleżeński. „Głos Rzeszowski”. Nr 29, s. 3, 14 lipca 1912. 
  5. a b c d e f g h i j k l Draus. UJK 2007 ↓, s. 39.
  6. Sprawozdanie Dyrekcyi Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego Zofii Strzałkowskiej we Lwowie za rok szkolny 1906/07. Lwów: 1907, s. 37.
  7. Sprawozdanie Dyrekcji Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego Zofii Strzałkowskiej we Lwowie za rok szkolny 1907/08. Lwów: 1908, s. 36.
  8. Tymczasowa Rada Miejska we Lwowie. „Gazeta Lwowska”. Nr 31, s. 4, 7 lutego 1918. 
  9. Szczepan Szydelski: O prawdę. Ze stosunków polsko-ukraińskich. Kraków: 1924, s. 36.
  10. Draus. UJK 2007 ↓, s. 51.
  11. Draus. UJK 2007 ↓, s. 53.
  12. Akcja przedwyborcza. Wiece B. B. W. R. we Lwowie. Wiec obywatelski w Kinie Apollo. „Gazeta Lwowska”. Nr 254, s. 4, 4 listopada 1930. 
  13. Sześciu przedstawicieli m. Lwowa w Sejmie. „Gazeta Lwowska”. Nr 271, s. 3, 23 listopada 1930. 
  14. Draus. UJK 2007 ↓, s. 39, 48.
  15. Prof. Fr. Bujak i prof. K. Bartel laureatami nagrody naukowej miasta Lwowa. „Gazeta Lwowska”. Nr 73, s. 2, 31 marca 1938. 
  16. Skład okręgowych komisyj wyborczych na terenie województwa lwowskiego. „Gazeta Lwowska”. Nr 170, s. 2, 28 lipca 1935. 
  17. Wykaz mandatów w wyborach do Rady miejskiej we Lwowie. „Gazeta Lwowska”. Nr 123, s. 2, 3 czerwca 1939. 
  18. Pożegnanie prezesa Czerwińskiego w T. O. M.. „Gazeta Lwowska”. Nr 234, s. 4, 11 listopada 1929. 
  19. Katolicki Związek Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku 1923-1934. Jednodniówka. Sanok: Katolicki Związek Młodzieży Rękodzielniczej i Przemysłowej w Sanoku, 1934, s. 34.
  20. Sprawozdanie Wydziału Kasyna i Koła Literacko-Artystycznego we Lwowie za czas od 1 kwietnia 1934 do 31 marca 1935 przedłożone Walnemu Zgromadzeniu w dniu 29 maja 1935. Lwów: 1935, s. 34.
  21. Kronika działalności Towarzystwa. „Rocznik Towarzystwa Badania Historii Obrony Lwowa i Województw Południowo-Wschodnich”. Nr II, s. 151, 1937. 
  22. M.P. z 1938 r. nr 258, poz. 592.
  23. Mianowania dostojników kościelnych. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 181 z 12 sierpnia 1939. 
  24. Draus. UJK 2007 ↓, s. 89.
  25. Z żałobnej karty. „Biuletyn”. Nr 1 (14), s. 90, Czerwiec 1968. Koło Lwowian w Londynie. 
  26. Konstanty Zieliński, arcybiskup lwowski. [dostęp 2020-03-18].
  27. Początki Chrześcijaństwa. Studyum. [dostęp 2020-03-18].
  28. Dzieje biblijne przed narodzeniem Jezusa Chrystusa. books.google.pl. [dostęp 2020-03-18].
  29. Dzieje biblijne przed Jezusem Chrystusem. [dostęp 2020-03-18].
  30. Dzieje biblijne przed Jezusem Chrystusem. books.google.pl. [dostęp 2020-03-18].
  31. Studya nad początkami religii. [dostęp 2020-03-18].
  32. Kult ogniska domowego i przodków. [dostęp 2020-03-18].
  33. Dzieje biblijne Nowego Przymierza. worldcat.org. [dostęp 2020-03-18].
  34. Dzieje objawienia Bożego w Nowym Testamencie : na podstawie "Dziejów biblijnych" St. Szydelskiego. Cz. 1. [dostęp 2020-03-18].
  35. Eschatologia irańska a biblijna. [dostęp 2020-03-18].
  36. Eschatologia irańska a biblijna. [dostęp 2020-03-18].
  37. Strona główna Inwestycje Poznaj miasto i gminę Burmistrz Rada Miejska Sołectwa Urząd Gminy i Miasta Gdzie załatwić sprawę Oświata Lokalne przepisy prawne Miasta partnerskie Przetargi i ogłoszenia Kultura Turystyka, sport i rekreacja Ochrona środowiska Działalność gospodarcza Rolnictwo Gospodarowanie odpadami Galeria Ochrona zdrowia Galeria 3D Kontakt Pomoc społeczna Ochrona danych osobowych Polecamy Przewodnik polsko-ukraińskiPrzewodnik polsko-angielski HISTORIA ADMINISTRACJI W GMINIE SOKOŁÓW MAŁOPOLSKI Portal Mapowy Zapraszamy konferencję poświęconą ks. Szczepanowi Szydelskiemu. sokolow-mlp.pl, 2012-12-26. [dostęp 2020-03-18].
  38. Ksiądz Szczepan Szydelski (1872 - 1967): Polityk i działacz społeczny. books.google.pl. [dostęp 2020-03-18].
  39. Ks. prof. Szczepan Szydelski (1872-1967) – ksiądz, nauczyciel, patriota. zssokolow.edu.pl, 3 listopada 2012. [dostęp 24 grudnia 2014].
  40. Konferencja naukowa poświęcona ks. prof. Szczepanowi Szydelskiemu. diecezja.rzeszow.pl, 6 listopada 2012. [dostęp 24 grudnia 2014].
  41. Zapraszamy konferencję poświęconą ks. Szczepanowi Szydelskiemu. sokolow-mlp.pl, 26 października. [dostęp 24 grudnia 2014].

BibliografiaEdytuj