Otwórz menu główne

Tadeusz Zygfryd Kassern

polski kompozytor i pedagog

Tadeusz Zygfryd Kassern (19 marca 1904 we Lwowie, zm. 2 maja 1957 w Nowym Jorku)[1]polski kompozytor i pedagog.

Tadeusz Zygfryd Kassern
Data i miejsce urodzenia 19 marca 1904
Lwów
Pochodzenie polskie
Data i miejsce śmierci 2 maja 1957
Nowy Jork
Przyczyna śmierci rak
Instrumenty fortepian
Gatunki muzyka poważna, muzyka neoromantyczna, muzyka neoklasycystyczna
Zawód kompozytor, pedagog

Spis treści

ŻyciorysEdytuj

Studiował w konserwatorium Polskiego Towarzystwa Muzycznego we Lwowie u Jerzego Lalewicza (fortepian) i Mieczysława Sołtysa (teoria, kompozycja). W latach 1922–1926 kontynuował studia w konserwatorium w Poznaniu u Henryka Opieńskiego (kompozycja) i Wieńczysława Brzostowskiego (fortepian). Ukończył również studia prawnicze na uniwersytecie w Poznaniu. W 1931 kontynuował naukę w Paryżu, gdzie działał w Stowarzyszeniu Młodych Muzyków Polaków[1][2].

Do 1939 mieszkał w Poznaniu, gdzie był radcą w prokuraturze. W latach 1929–1933 był recenzentem muzycznym „Nowego Kuriera”, w latach 1934–1938 „Dziennika Poznańskiego”[3]. Poza tym systematycznie komponował, zdobywając liczne nagrody na konkursach. W sierpniu 1939 ewakuowany do Lwowa, po usilnych staraniach w 1940 wyjechał do Krakowa; pracował m.in. w księgarni Gebethnera i Wolffa (wówczas Fritschego). Poszukiwany przez gestapo z powodu żydowskiego pochodzenia, często zmieniał miejsce zamieszkania. Wyjechał w 1942 lub 1943 do Warszawy, gdzie ukrywał się pod nazwiskiem Teodor Sroczyński. Po powstaniu warszawskim przebywał w Zakopanem, skąd wiosną 1945 powrócił do Poznania[1][2].

W grudniu 1945 wyjechał do Stanów Zjednoczonych jako attaché kulturalny polski konsulatu w Nowym Jorku, w 1948 został konsulem oraz delegatem polski do spraw kulturalnych przy ONZ[1][2]. W grudnia 1948 zrezygnował ze służby dyplomatycznej i osiedlił się na stałe w Stanach Zjednoczonych[1]. Nigdy jednak nie zamienił obywatelstwa polskiego na amerykańskie (w 1956 otrzymał wizę na pobyt stały w Stanach Zjednoczonych)[3]. Odtąd zajmował się wyłącznie komponowaniem i pracą pedagogiczną; uczył gry na fortepianie i teorii w Third Street Music School i Jaques-Dalcroze Institute oraz w New School for Social Research w Nowym Jorku[1][2]. Zmarł na raka w nowojorskim szpitalu św. Łukasza, po długiej chorobie[1][4].

TwórczośćEdytuj

Twórczość Kasserna cechuje duża różnorodność stylistyczna. W początkowym okresie pozostawał pod wpływem Karola Szymanowskiego i francuskich impresjonistów. Widoczne to jest na przykład w Koncercie na sopran i orkiestrę, nagrodzonym w 1928 na konkursie Stowarzyszenia Młodych Muzyków Polaków w Paryżu), który przyniósł mu duży rozgłos i wysunął go na jedno w czołowych miejsc wśród kompozytorów polskich jego generacji[1][2].

Przezwyciężenie tych wpływów i ukształtowanie własnego stylu nastąpiło w drugim okresie jego twórczości w latach 30.. Najwybitniejszym utworem z tego okresu jest Koncert na orkiestrę smyczkową, przesiąknięty tendencjami neoklasycystycznymi[1].

Cechą charakterystyczną całej twórczości Kasserna, który uważał siebie z neoromantyka, jest liryzm i szczególna dbałość o linię melodyczną przy surowej dyscyplinie formalnej. Zainteresowanie muzyką dawną i chorałem gregoriańskim spowodowało pojawienie się tendencji do archaizacji i upraszczania środków fakturalnych oraz jeszcze silniejsze nasycenie śpiewnością linii melodycznej[1][2].

W ostatnim, „amerykańskim” okresie twórczości powstał bogaty dorobek operowy oraz liczne utwory fortepianowe o charakterze pedagogicznym, pisane z głębokim zrozumieniem psychiki młodzieży szkolnej, znajomością jej zainteresowań i możliwości wykonawczych. Kompozycje te stanowią cenny, prawie zupełnie dotąd nieznany materiał pedagogiczny[1].

Ważniejsze kompozycjeEdytuj

(na podstawie materiałów źródłowych[1][2][3])

  • Sonata na fortepian nr 1 h-moll (1926)
  • Trzy preludia na fortepian (1926)
  • Cztery Pieśni do słów Tadeusza Micińskiego na głos z fortepianem (1926)
  • Dwa mazurki na fortepian (1927)
  • Kołysanka na głos z fortepianem do słów Józefa Wittlina (1928)
  • Koncert na sopran i orkiestrę (1928)
  • Pieśni naiwne na głos z fortepianem do słów Kazimierza Wierzyńskiego (1929)
  • Koncert na flet i orkiestrę (1933)
  • Trzy kołysanki na głos z fortepianem do słów Marii Paruszewskiej (1933)
  • Malowanki, kantata dziecięca na chór i orkiestrę (1934)
  • Dies irae, poemat symfoniczny (1935)
  • Koncert na kontrabas i orkiestrę (1935)
  • Concertino na flet, klarnet i fagot (1935)
  • Sonatina na fortepian nr 1 (1935)
  • Ballady na chór męski a cappella (1935)
  • Koncert na orkiestrę smyczkową [wersja I] (1936)
  • Hymn do słońca na głos i orkiestrę (1936)
  • Suita pastoralna na małą orkiestrę (1937)
  • Sonata na fortepian nr 2 "Orawska" (1937)
  • Cztery motety kopernikowskie na chór mieszany a cappella (1937)
  • Suita orawska na mezzosopran i chór męski (1938)
  • Ojczyzna na chór mieszany a cappella (1938)
  • Pieśni do słów Leopolda Staffa na głos z fortepianem (1938)
  • Concertino na fortepian i orkiestrę (1940)
  • Suita dziecięca na dwa fortepiany (1940)
  • Ballada o wieprzu i pieprzu na głos z fortepianem do słów Jana Brzechwy (1940)
  • Koncert na orkiestrę smyczkową [wersja II] (1943)
  • Sonatina na fortepian nr 2 (1944)
  • Sonatina na fortepian nr 3 "Kolędowa" (1945)
  • Tryptyk żałobny na głos z fortepianem do słów według XVI-wiecznych kancjonałów Stanisława Grochowskiego i Walentego z Brzozowa (1945)
  • Concertino na obój i orkiestrę smyczkową (1946)
  • Dziesięć polskich pieśni ludowych z Ziem Zachodnich na głos z fortepianem (1947)
  • Concertino na flet, ksylofon, czelestę i orkiestrę smyczkową (1948)
  • Sonatina na flet i fortepian (1948)
  • Piano Sonatina on Stephen C. Foster Themes (po 1948)
  • Cztery miniatury na fortepian (po 1948)
  • Lullaby na fortepian (1949)
  • Walc na fortepian (1949)
  • The Anointed (Koniec Mesjasza), opera według Jerzego Żuławskiego (1951)
  • Teen-Age Concerto nr 1 F-dur na orkiestrę (1952)
  • Sun-up (Jutrzenka), opera według Luli Vollmera (1952)
  • For Me the Sun Shines Every Day na głos z fortepianem (1953)
  • Our Day na głos z fortepianem (1953)
  • Arizona is Your Switch na głos z fortepianem (1953)
  • Our Praye na głos z fortepianem (1953)
  • Comedy of the Dumb Wife (Komedia o niemej żonie), opera według Francoisa Rabelais'ego i Anatole'a France'a (1953)
  • Space Flight Concerto na orkiestrę (1954)
  • Eros i Psyche, opera według Jerzego Żuławskiego (1954)
  • Three Pieces for Strings from the Blessed Music Book (1955)
  • Teen-Age Concerto nr 3 C-dur na orkiestrę (1955)
  • Teen-Age Concerto nr 4 F-dur na orkiestrę (1955)
  • Space Travel Music Book na fortepian (1955)
  • Słodki kramik (Candy Music Book) na fortepian (1955)
  • Amusement Park Music Book na fortepian (1955)
  • Blessed Music Book na fortepian (1955)
  • Swing Kings Concerto na orkiestrę [nieukończony] (1955)

PrzypisyEdytuj

  1. a b c d e f g h i j k l Mrygoń 1997 ↓.
  2. a b c d e f g   Bogusław Schaeffer: Kassern, Tadeusz (Zygfryd) (ang.). W: Oxford Music Online. Grove Music Online [on-line]. 2001-01-20. [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-20)]. via Oxford University Press.
  3. a b c Małgorzata Kosińska: Tadeusz Zygfryd Kassern (pol.). Culture. [dostęp 2018-04-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-04-20)].
  4. Kostka 2010 ↓.

BibliografiaEdytuj

  • Adam Mrygoń: Kassern Tadeusz Zygfryd. W: Encyklopedia muzyczna PWM. Elżbieta Dziębowska (red.). Wyd. I. T. 5: KLŁ część biograficzna. Kraków: PWM, 1997. ISBN 83-224-3303-4. OCLC 164821167. (pol.)
  •   Violetta Kostka. The rediscovery of Comedy of the Dumb Wife (1953) by Polish composer Tadeusz Kassern. „Studies in Musical Theatre, Volume 4, Number 1”. Volume 4, nr 1, s. 45-52, 2010. Intellect. DOI: https://doi.org/10.1386/smt.4.1.45_1. ISSN 1750-3167. OCLC 488635404 (ang.). 

Linki zewnętrzneEdytuj