Terakotowa Armia

Terakotowa Armia (chiń. upr. 兵马俑; chiń. trad. 兵馬俑; pinyin: bīngmǎ yǒng; dosł. „Figury grobowe żołnierzy i koni”) – zbiór ok. 8,1 tys. figur naturalnej wielkości, wykonanych z terakoty (wypalonej gliny), przedstawiających żołnierzy, oficerów i konie znajdujących się w grobowcu pierwszego chińskiego cesarza Qin Shi.

Mauzoleum pierwszego cesarza Qin[a]
Obiekt z listy światowego dziedzictwa UNESCO
Ilustracja
Oddziały Terakotowej Armii
Państwo  Chiny
Typ kulturowy
Spełniane kryterium I, III, IV, VI
Numer ref. 441
Region[b] Azja i Pacyfik
Historia wpisania na listę
Położenie na mapie Chin
Mapa lokalizacyjna Chin
Mauzoleum pierwszego cesarza Qin
Mauzoleum pierwszego cesarza Qin
Ziemia34°23′05,82″N 109°16′23,27″E/34,384950 109,273130
Oddziały Terakotowej Armii
Nieliczne figury pomalowano po odkryciu

Armia znajduje się w odległości 1,5 km na wschód od sarkofagu, na terenie dzisiejszej prowincji Shaanxi. W trakcie pogrzebu cesarza w 210 p.n.e. cała armia również została umieszczona w podziemnych pomieszczeniach, których wysokość wynosiła ok. 3 m. Ich posadzki zostały wybrukowane cegłą, a konstrukcję dachu wykonano z drewna. Z biegiem czasu dach zawalił się, a figury zasypała ziemia. Powierzchnia, na której je odnaleziono ma 210 m długości na 60 m szerokości[1]. Cały kompleks budowli składających się na mauzoleum zajmuje ponad 100 km2, a jego najważniejszym punktem jest wzniesienie, pod którym umieszczono komnaty grobowe otoczone przez podziemny mur obronny[2].

Według wierzeń, Terakotowa Armia miała strzec cesarza i pomóc mu odzyskać władzę w życiu pozagrobowym.

Figury ustawione są w rowach w szyku bojowym, są to naturalnej wielkości (od 1,62 do 2,02 m) postaci piechurów, łuczników, kuszników, generałów, urzędników, akrobatów, muzyków, tancerzy[2], medyków i pracowników cywilnych[3]. Oprócz ludzi w mauzoleum znajdują się figury zwierząt, m.in. koni pociągowych, wierzchowców, bocianów, żurawi oraz kaczek. Są też wojskowe wozy i karoce, żołnierze byli wyposażeni w dużą ilość autentycznej broni z chromowanego brązu, w tym mieczy oraz grotów włóczni i strzał[2].

Rzeźby żołnierzy mają zindywidualizowane rysy, pierwotnie wszystkie figury były pomalowane w kolorach jasnoczerwonym, niebieskim, różowym i złotym[2]. Kolory zachowały się do czasu odkrycia w 1974 roku, jednak pod wpływem powietrza barwy zaczęły stopniowo zanikać[3], niektóre w kilkanaście sekund. Każdy żołnierz ma charakterystyczną rangę wojskową i właściwą dla jego jednostki broń[2].

Do 2017 r. odkryto w mauzoleum około 8100 glinianych figur, a przebadano ok. 400 m2 terenu[2].

HistoriaEdytuj

Figury zostały przypadkowo znalezione podczas kopania studni w marcu 1974 roku[2] przez trzech chłopów: Yang Xinman, Yang Peiman i Yang Peiyan[potrzebny przypis]. O odkryciu został powiadomiony urząd w Lintong, który zarządził wydobycie na powierzchnię kilku posągów w celu wysłania ich do Xi’an. Rok później potwierdzono przynależność żołnierzy do terakotowej armii, a w miejscu odkrycia w 1976 r. rozpoczęły się wykopaliska, których pierwsza tura trwała do 1979 roku[2]. Od 1979 figury były stopniowo udostępniane zwiedzającym. Muzeum Terakotowej Armii Pierwszego Cesarza Qin w Xi’anie, składające się z trzech krypt[a] o głębokości od 4 do 8 metrów, zostało otwarte w obecnym kształcie w roku 1994.

WykonanieEdytuj

Prace przy budowie mauzoleum trwały 38 lat i jak zapisał Sima Qian, w budowę było zaangażowanych 700 tys. rzemieślników i robotników z całego imperium, w tym niewolników, których zabito i pochowano w odległości pół kilometra od kompleksu grobowego[2]. Każda figura posiada cechy indywidualne, każda twarz jest inna i przedstawia inne emocje, żołnierze przedstawieni są w różnych pozycjach, prawdopodobnie do każdej figury pozował inny człowiek. Z powodu niepowtarzalności, rekonstrukcja uszkodzonych egzemplarzy jest trudna i żmudna. Nogi każdej z rzeźb są lite, natomiast korpus i głowa puste w środku[4], dzięki temu zachowują pion[3]. Analizy mikroskopowe i badania porównawcze materiałów wykazały, że wszystkie rzeźby wykonano z tej samej gliny[2].

Z trzech sektorów, w których odnaleziono glinianą armię, największym jest ten opisywany numerem 1. Znajduje się w nim kompletny pułk piechoty, liczący 3210 żołnierzy, w tym 200 kuszników i łuczników. Wyposażeni zostali w różnego rodzaju prawdziwą broń (wykonaną z drewna i brązu) i 6 wozów bojowych, każdy zaprzężony w parę glinianych koni. Sektor 2 (odkryty w 1976 r.) zawiera oddział kawalerii i oddziały pomocnicze, natomiast w sektorze 3 (odnaleziony kilka tygodni po drugim) znajduje się prawdopodobnie dowództwo glinianej armii[1].

Terakotowa Armia od 1987 roku znajduje się na liście światowego dziedzictwa UNESCO.

Zobacz teżEdytuj

UwagiEdytuj

  1. Czwarta jest pusta, prawdopodobnie nie ukończono wszystkich prac przed śmiercią cesarza.

Linki zewnętrzneEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. a b Roland Gööck: Cuda świata. Warszawa: Muza SA, 1994, s. 58-61. ISBN 83-7079-266-9.
  2. a b c d e f g h i j Joanna Grabowska, Tajemnice terakotowej armii Qin Shi Huanga - przez 40 lat budowało ją 700 tys. robotników z całego imperium, wyborcza.pl, 14 sierpnia 2017 [dostęp 2017-08-19].
  3. a b c Brook Larmer. Terra-Cotta Warriors in Color. „National Geographic”, s. 74-87, 2012-06. Anglia. 
  4. Paul G. Bahn: Archeologia - Przewodnik. Wyd. I. Warszawa: Wydawnictwo "Arkady" Sp. z o.o., 2006, s. 354. ISBN 83-213-4293-0.