Otwórz menu główne

Transport i infrastruktura rzeczna w Toruniu

Fragment Bulwaru Filadelfijskiego - miejsce cumowania statków
Siedziba Zarządu Zlewni w Toruniu
Fragment Przystani AZS
Budynek treningowo-szkoleniowy - służy sekcji wioślarskiej Akademickiego Klubu Sportowego UMK Toruń, uczniom Szkoły Mistrzostwa Sportowego oraz toruńskim miłośnikom żeglarstwa
Wisła na wysokości Rubinkowa
Mała Wisła na Kępie Bazarowej
Most na tzw. Małej Wiśle, Kępa Bazarowa

Transport i infrastruktura rzeczna w Toruniu - transport rzeczny po Wiśle oraz porty rzeczne i przystanie żeglarskie na terenie Torunia.

CharakterystykaEdytuj

Na terenie Torunia istnieją dwa porty rzeczne (Port Drzewny, Port Zimowy) oraz osiem przystani żeglarskich (AKS, AZS, KS Budowlani, Szkwał, Towimor, Walter, Yacht Klub Toruń, Liga Morska i Rzeczna[1][2].

Ponadto w 2015 roku na rzece Drwęcy w Kaszczorku została wybudowana przystań kajakowa wraz z infrastrukturą turystyczną[3]

Administracja wodnaEdytuj

W Toruniu swoją siedzibę mają:

Transport rzecznyEdytuj

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

PrzykładyEdytuj

Historia Wisły w ToruniuEdytuj

Najważniejszą rzeką Torunia jest dzieląca miasto na dwie części Wisła. Od średniowiecza pomiędzy Ciechocinkiem a Toruniem były najszersze rozlewiska rzeki, dochodzące do 1000-1500 metrów, przez co była ona płytka. Robiły się mierzeje, łachy, wyspy na Wiśle. Stanowiła dogodne miejsce na przeprawę. Główny bród przebiegał przez dzisiejsze centrum Torunia, od Kępy Bazarowej na Starówkę.

Początki osadnictwa w okolicy Torunia sięgają okresu sprzed 11.000 lat, m.in. na Podgórzu, w Brąchnówku czy w Złotorii. Pierwsza osada łużycka mieściła się już 1000 lat p.n.e. Znaleziono pozostałości pogańskich kultur m.in. na Starówce. Z racji dogodnej przeprawy przez Wisłę - brodu - przez Toruń prowadził bursztynowy szlak.

W 1230 roku Krzyżacy założyli gród. Zgodnie z legendą został on założony w Starym Toruniu na "wielkim dębie". Do dziś w Starym Toruniu trwają poszukiwania archeologiczne w celu odkrycia pierwotnej osady[6]. 28 grudnia 1233 roku nadano prawa miejskie w Starym Toruniu, a po 3 latach z racji walki z powodziami gród przeniesiono kilka kilometrów w górę Wisły, na obecne Stare Miasto, mieszczące się na nieco wzniesionej skarpie[7].

W średniowieczu Wisła była głównym szlakiem handlowym w Polsce. W Toruniu wyrósł jeden z ważniejszych portów rzecznych w kraju i spełniał rolę miasta składowego w XV wieku. Dzięki Wiśle Toruń stał się członkiem Hanzy (od 1280). Droga rzeczną kupcy dostarczali głównie drewno, zboże i skóry. W portach składano towary na okres 5 dni. W XIX i na początku XX wieku, rozwijał się spływ drewna. Z Toruniem związane były tradycje flisackie. W 1903 roku z powodu ogromnych ilości spływu drewna wybudowano na toruńskim wiślanym nabrzeżu port do przeładunku i przechowywania drewna o powierzchni 66 ha. Spławiane drewno docierało do Gdańska, oraz za pośrednictwem Kanału Bydgoskiego[8], do Szczecina i następnie do Berlina. Transport drewna Wisłą przez Toruń osiągnął największy poziom w latach 1910-1912 oraz podczas I wojny światowej[9][10].

PrzykładyEdytuj

Przykłady Portów rzecznych i przystani żeglarskich w Toruniu

Mniejsze rzeki w ToruniuEdytuj

W Toruniu znajdują się także mniejsze cieki wodne:

Odnogi Wisły w ToruniuEdytuj

Wisła ma kilka rozgałęzień na terenie Torunia:

MostyEdytuj

Osobny artykuł: Mosty i wiadukty w Toruniu.

Rozwój rzeki spowodował konieczność budowy mostu. Wzniesiony w 1500 roku most drewniany był jednym z najdłuższych w Europie, ponad kilometr długości. W XVII wieku i XVIII wieku nabrzeże portowe (dziś Bulwar Filadelfijski) znacznie rozbudowano. Nazywało się wówczas ulicą Nadbrzeżną i było gęsto wypełnione cumującymi statkami[11].

W 1873 roku zbudowano pierwszy żelazny most (obecnie kolejowy), a około 1890 roku puszczono bulwarem tory kolejowe, jako odgałęzienie dworca Toruń Miasto[12]. Około 1910 roku w Złotorii władze pruskie ulokowały Rejon Dróg Wodnych (obecnie szkoła podstawowa), jako pierwszą pruską placówkę na Wiśle (tuż przed granicą zaborczą). W 1934 roku zbudowano drugi most przez Wisłę. Około 1930 roku ruch rzeczny zaczął maleć, przewidziano gruntowną modernizację pod kątem turystyki na lata 1938-1948, niestety przerwane przez II wojnę światową.

Po wojnie modernizacje przerwano. Wrócono do niej dopiero pod koniec lat 60. XX wieku, budując betonowe nabrzeże i usuwając tory kolejowe. W 1977 roku zamieniono nazwę z ulicy Nadbrzeżnej na Bulwar Filadelfijski, w związku z podpisaniem umowy partnerskiej z Filadelfią w USA.

W 1987 roku wiślaną wyspę Kępa Bazarowa uznano za rezerwat leśny.

W 1998 roku w toruńskich Czerniewicach oddano trzeci most przez Wisłę (drugi drogowy). W 2006 roku rozpoczęto projektowanie czwartego mostu (trzeciego drogowego), który w 2007 roku uzyskał decyzję lokalizacyjną. Otwarcie tego mostu nastąpiło 9 grudnia 2013 roku[13].

PrzykładyEdytuj

Zobacz teżEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Turystyka wodna (pol.). mdwe70.pl. [dostęp 2014-02-03].
  2. PRZYSTAŃ DLA REKREACJI (pol.). torun.pl.
  3. Raj dla kajakarzy (pol.). torun.pl. [dostęp 2015-05-12].
  4. Zarząd Zlewni Wisły Kujawskiej z siedzibą w Toruniu (pol.). rzgw.gda.pl.
  5. l, REGIONALNY ZARZĄD GOSPODARKI WODNEJ W GDAŃSKU, www.rzgw.gda.pl [dostęp 2016-12-23].
  6. MichalM, Odkryto miejsce pierwszej lokalizacji Torunia | Z dziennika odkrywcy [dostęp 2018-12-04] (pol.).
  7. Z historii miasta | www.torun.pl, www.torun.pl [dostęp 2018-12-04].
  8. Kanał pozwalał na przyłączenie Torunia do pruskiego systemu wodnego
  9. Toruń - oficjalna strona miejska
  10. Toruń - oficjalna strona miejska
  11. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2018-12-04].
  12. Z brzegu na brzeg wisly
  13. Wyborcza.pl, torun.wyborcza.pl [dostęp 2018-12-04].

LiteraturaEdytuj

  • Toruń. Dawne plany miasta, wydawnictwo UMK 1996