Ulica Bagno w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Bagno – jedna z ulic warszawskiego śródmieścia, biegnąca od ul. Zielnej do zbiegu placu Grzybowskiego i ul. Raoula Wallenberga.

Ulica Bagno w Warszawie
Śródmieście Północne
Ilustracja
Ulica Bagno w latach 30. XX wieku
Państwo  Polska
Miejscowość Warszawa
Długość 200 m[1]
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg 0 m ul. Zielna
Ikona ulica koniec T.svg 200 m ul. R. Wallenberga /

plac Grzybowski

Położenie na mapie Warszawy
Mapa konturowa Warszawy, blisko centrum na lewo znajduje się punkt z opisem „Ulica Bagno w Warszawie”
Położenie na mapie Polski
Mapa konturowa Polski, blisko centrum na prawo znajduje się punkt z opisem „Ulica Bagno w Warszawie”
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa konturowa województwa mazowieckiego, w centrum znajduje się punkt z opisem „Ulica Bagno w Warszawie”
Ziemia52°14′07,9″N 21°00′15,9″E/52,235528 21,004417

HistoriaEdytuj

Pierwotnie ulica Bagno stanowiła fragment ciągu ulic Wiejskiej, Brackiej i Zgoda, dawnego traktu z Ujazdowa do Grzybowa. W rejonie ulicy miała swoje źródła rzeczka Bełcząca[2].

Ulica została wytyczona w XVIII wieku na terenie po osuszonych mokradłach[3]. Nazwa ulicy została oficjalnie nadana w 1770 i jest przykładem (podobnie jak m.in. ulicy Topiel) odzwierciedlenia w nazwie ulicy jej charakterystyki topograficznej. Do wybuchu II wojny światowej łączyła plac Grzybowski z ulicą Świętokrzyską.

Od połowy XIX wieku aż do II wojny światowej przy ulicy działało targowisko ze starzyzną i żelastwem, nazywane Pociejowem. W okresie międzywojennym ulicę Bagno zamieszkiwała głównie ludność żydowska.

W listopadzie 1940 ulica w całości znalazła się w granicach warszawskiego getta[4]. W marcu 1941 z dzielnicy zamkniętej została wyłączona parzysta (wschodnia) strona ulicy Bagno, a mur getta został przesunięty na jej środek[4]. Ulica wraz z całym tzw. małym gettem została włączona do „aryjskiej” części miasta w sierpniu 1942.

W 1962 zapadła decyzja Krajowej Rady Narodowej o wyburzeniu całej zabudowy ulicy; na jej miejscu powstało zaprojektowane przez Bohdana Gniewiewskiego i Jana Bogusławskiego blokowisko Grzybów I, zaś na placu Grzybowskim zlikwidowano ruch tramwajowy. Bieg ulicy został zmieniony w 1965 przy budowie osiedla[5]. Ulica stała się ślepym zaułkiem placu Grzybowskiego, biegnącym od placu Grzybowskiego w stronę ulicy Zielnej.

W czasach PRL ulica Bagno, choć mała, dała nazwę całemu kwartałowi kamienic i przyległych do niego, od strony ul. Świętokrzyskiej, pawilonów handlowych (obszar ulic Bagno, Zielnej i Próżnej oraz placu Grzybowskiego), będącemu rzadkim w powojennej Warszawie skupieniem w jednym miejscu dużej liczby małych, prywatnych sklepów, warsztatów rzemieślniczych i sprzedawców ulicznych. W kawiarence w pawilonach zbierali się tzw. cinkciarze – Bagno było głównym ośrodkiem nielegalnego wówczas handlu walutami. Jeśli czegoś w lewobrzeżnej Warszawie nie można było zdobyć w państwowym handlu, to ostatnia nadzieja była właśnie w Bagnie: było ono odpowiednikiem bazaru Różyckiego, znajdującego się w prawobrzeżnej części miasta (jednak nie było otwartym targowiskiem).

Obecną zabudowę ulicy Bagno stanowią m.in. powstałe w latach 60 trzy wieżowce pod numerami 3, 5 i 7. Budynki te są usytuowane od strony ulicy Świętokrzyskiej. Pierwotnie były zaplanowane jako hotele robotnicze, ale zostały wybudowane jako bloki mieszkalne.

Ważniejsze obiektyEdytuj

W kulturzeEdytuj

  • W powieści Zły (1955) Leopolda Tyrmanda przy ulicy znajdowały się magazyny Spółdzielni Pracy „Woreczek”, będącej przykrywką dla organizacji przestępczej kierowanej przez Filipa Merynosa, wraz z kryjówką obywatela Kudłatego[6].
  • Ulicę Bagno można także zobaczyć w jednej ze scen komedii Miś (1981) Stanisława Barei.

PrzypisyEdytuj

  1. Mapa Warszawy, mapa.um.warszawa.pl [dostęp 2020-11-25].
  2. Łukasz Heyman: Nowy Żoliborz 1918–1939. Wrocław: Ossolineum, 1976, s. 28.
  3. Kwiryna Handke: Dzieje Warszawy nazwami pisane. Warszawa: Muzeum Historyczne m.st. Warszawy, 2011, s. 136. ISBN 978-83-62189-08-3.
  4. a b Paweł E. Weszpiński: Mapa nr 1. Getto warszawskie. Granice przed wielką akcją likwidacyjną. [w:] Barbara Engelking, Jacek Leociak, Getto warszawskie. Przewodnik po nieistniejącym mieście. Warszawa: Stowarzyszenie Centrum Badań nad Zagładą Żydów, 2013. ISBN 978-83-63444-27-3.
  5. Encyklopedia Warszawy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1994, s. 40. ISBN 83-01-08836-2.
  6. Leopold Tyrmand: Zły. Warszawa: Wydawnictwo Czytelnik, 1990, s. 554. ISBN 83-07-01982-6.

BibliografiaEdytuj