Otwórz menu główne

Ulica Ciepła w Warszawie

ulica w Warszawie

Ulica Ciepła – ulica w warszawskiej dzielnicy Wola, biegnąca od ul. Twardej do ul. Elektoralnej.

Flag of Warsaw.svg Warszawa
ulica
Ciepła
Mirów
Ulica Ciepła, widok w kierunku południowym
Ulica Ciepła, widok w kierunku południowym
Przebieg
Ikona ulica początek T.svg ul. Twarda
Ikona ulica z lewej.svg ul. Pereca
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Grzybowska
Ikona ulica skrzyżowanie.svg ul. Krochmalna
Ikona ulica koniec T.svg ul. Elektoralna
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
ulica Ciepła
ulica Ciepła
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica Ciepła
ulica Ciepła
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
ulica Ciepła
ulica Ciepła
Ziemia52°14′08,8″N 20°59′45,7″E/52,235778 20,996028
Kamienica przy ul. Ciepłej 3, w której urodził się ks. Ignacy Skorupka

Spis treści

HistoriaEdytuj

Pierwszy odcinek ulicy Ciepłej, pomiędzy ul. Chłodną a ul. Krochmalną powstał w roku 1762. Równolegle pojawiła się też jej nazwa nadana w opozycji do pobliskiej, znanej z przeciągów ulicy Chłodnej; dalszy odcinek – od ul. Grzybowskiej do ul. Twardej wytyczono pomiędzy rokiem 1772 a 1778. Nowy fragment poprowadzono nieco na zachód w stosunku do starszego odcinka ulicy, omijając zabudowania znajdujące się przy ul. Grzybowskiej.

U zbiegu obu ulic przed rokiem 1784 powstał pierwszy browar, niedługo po nim kolejny przy Chłodnej i dwa następne u zbiegu z Grzybowską; jeden z nich został uzupełniony o kuźnię.

Przed rokiem 1812 powstała niewielka, murowana kamienica u zbiegu z ul. Ceglaną (obecnie ul. Icchoka Lejba Pereca), kilka lat później na jej miejscu wystawiono tam kolejny browar, który przed rokiem 1869 przeszedł w ręce potentata w branży – Hermana Junga.

W roku 1805 ogrodnik Johann Gottlieb Traugott Ulrich nabył część folwarku miejskiego w obrębie ulic Ceglanej, Ciepłej i Twardej, gdzie założył ogród kwiatów, warzyw i owoców. Jego syn, Jan Krystian Ulrich, około roku 1850 wystawił kamienicę przy Ciepłej, u zbiegu z Twardą. Ulrichowie byli powiązani z rodziną von Brühlów, i jak oni pochodzili z majątku Pförten (obecnie Brody (powiat żarski)). Johann Gottlieb Traugott Ulrich założył w roku 1805 Ogrody Ulrychów, zaś w roku 1876 Jan Krystian Ulrich przeniósł je do wsi Górce.

Przed rokiem 1829 na miejscu browaru u zbiegu z Grzybowską powstał plac na którym urządzono ujeżdżalnię koni, zaś później na jej miejscu (w latach 1883-84) powstały koszary carskiej żandarmerii. W początkach XX wieku obiekty te należały do Zarządu Inżynierii Wojskowej, zaś w budynku dawnego maneżu działał od roku 1899 Teatr Ludowy. Zarząd Inżynierii Wojskowej przejął także znajdujący się u zbiegu z Chłodną dawny browar Schäffera i Gampa, od lat 60. XIX wieku mieszczący Szkołę Junkrów działającą wcześniej w Pałacu Prymasowskim.

Pod nr. 11 działał wystawiony przed rokiem 1829 browar Kazimirusa. W latach 1877-78 jego właścicielami byli bracia Reychowie, zaś w roku 1918 zakład przejął piwowarski potentat – firma "Haberbusch i Schiele" z ul. Krochmalnej.

Po roku 1875 przy ulicy powstało kilka trzypiętrowych czynszówek o stosunkowo skromnym wystroju fasad; przyćmiła je wzniesiona w roku 1906 kamienica rodziny Kijewskich pod nr. 9. Jej projektantem był Mieczysław Rudakowski, który jako zwieńczenie budynku wprowadził ozdobną attykę, wzorowaną na realizacjach renesansowych, dla których podobne attyki stały się w Polsce typowym elementem. Przed wybuchem I wojny światowej powstało jeszcze kilka kamienic; nie wzniesiono jedynie planowanej kamienicy dla Tychońskiego i Szejna która miała znajdować się pod numerem 22/24. Dla tych samych inwestorów powstała w zbliżonym okresie wspaniała kamienica na Pradze-Północ, położona przy ul. Ząbkowskiej 2 u zbiegu z ul. Targową, można się więc domyślać że planowana kamienica przy Ciepłej również trzymałaby wysoki poziom estetyki.

Działająca w początkach XX wieku pod nr. 12 fabryka wyrobów metalowych "Władysław Gostyński i S-ka" znana z wysokiej jakości artystycznie kutych krat i balustrad wyniosła się na ulicę Mokotowską, zaś posesję pofabryczną przejęło Towarzystwo Akcyjne Zakładów Wyrobów Metalowych "Konrad, Jarnuszkiewicz i S-ka" z ul. Grzybowskiej. Wybudowano wtedy kilka nowych budynków wokół dziedzińca; nadbudowano też istniejącą wcześniej halę produkcyjną Gostyńskiego.

Po I wojnie światowej dawne carskie koszary stały się szkołą polskiej Policji Państwowej; ze zmian własnościowych należy też wspomnieć o przejęciu kamienicy pod nr. 5 u zbiegu z Ceglaną przez zarząd żydowskiego Domu Akademickiego im. Trippenbacha; Żydzi zamieszkiwali zresztą w tym czasie Ciepłą dość licznie. W roku 1940 ulica znalazła się w obrębie getta. W sierpniu 1942, w trakcie akcji wysiedleńczej do obozu zagłady w Treblince, ulica wraz z całym małym gettem została wyłączona z dzielnicy zamkniętej.

W roku 1944 zburzeniu uległo kilkanaście kamienic; pozostała zabudowa została wypalona i rozebrana w roku 1946, mimo czasem niezłego stanu zachowania (np. koszary żandarmerii). Dwóm ocalałym domom w latach pięćdziesiątych zniszczono wystrój architektoniczny. Północny odcinek dawnej ulicy Ciepłej wchłonęła przebita po roku 1945 ul. Juliana Marchlewskiego (obecnie Al. Jana Pawła II), zaś w roku 2007 rozpoczęła się budowa zamykającego ulicę biurowca Atrium City wznoszonego przez firmę Skanska. Autorem projektu jest pracownia architektoniczna "Kazimierski i Ryba", która sporządziła też plan dalszej części kompleksu Atrium wzdłuż ul. Icchoka Lejba Pereca.

Pozostałe informacjeEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Michał Wojtczuk. Wieża wchłonie kamienice. „Gazeta Stołeczna”, s. 3, 22 czerwca 2015. 

BibliografiaEdytuj

Linki zewnętrzneEdytuj