Otwórz menu główne

Ulica prez. Gabriela Narutowicza w Łodzi

ulica w Łodzi
Ten artykuł dotyczy ulicy w Łodzi. Zobacz też: inne artykuły noszące podobną nazwę.

Ulica prez. Gabriela Narutowicza w Łodzi – ulica w Łodzi mająca 2900 metrów długości, łącząca ulicę Piotrkowską z ulicą Konstytucyjną.

ulica prez. Gabriela Narutowicza
Centrum, Fabryczna, Radiostacja
Ilustracja
Ulica prez. Gabriela Narutowicza w Łodzi, widok z hotelu Polonia Palast
Państwo  Polska
Miejscowość Łódź
Długość 2,9 km
Przebieg
Ikona ulica deptak.svg światła 0 m ul. Zielona
ul. Piotrkowska
Ikona ulica z lewej.svg 174 m ul. Wschodnia
Ikona ulica z prawej.svg światła 305 m ul. Henryka Sienkiewicza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 499 m ul. Jana Kilińskiego
Ikona ulica z lewej.svg 619 m ul. Grzegorza Piramowicza
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 742 m ul. Polskiej Organizacji Wojskowej
Ikona ulica z lewej.svg światła 938 m pl. Dąbrowskiego
Ikona ulica z prawej.svg światła 976 m ul. Witolda Knychalskiego
Ikona ulica z lewej.svg 1047 m pl. Dąbrowskiego
Ikona ulica z prawej.svg światła 1093 m ul. Składowa
Ikona ulica z lewej.svg światła 1174 m ul. Uniwersytecka
al. Rodziny Scheiblerów
Ikona ulica z prawej.svg światła 1277 m ul. Williama Lindleya
Ikona ulica z prawej.svg światła 1445 m ul. Tramwajowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1579 m ul. Wierzbowa
Ikona ulica skrzyżowanie.svg światła 1866 m ul. dr. Stefana Kopcińskiego
Ikona ulica z lewej.svg 2140 m ul. Jana Matejki
Ikona ulica z lewej.svg 2462 m ul. Jana Muszyńskiego
Ikona ulica skrzyżowanie.svg 2590 m ul. Ludwika Krzywickiego
Ikona ulica z prawej.svg 2768 m ul. Edukacyjna
Ikona ulica koniec T.svg 2912 m ul. Konstytucyjna
Położenie na mapie Łodzi
Mapa lokalizacyjna Łodzi
ulica prez. Gabriela Narutowicza
ulica prez. Gabriela Narutowicza
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
ulica prez. Gabriela Narutowicza
ulica prez. Gabriela Narutowicza
Położenie na mapie województwa łódzkiego
Mapa lokalizacyjna województwa łódzkiego
ulica prez. Gabriela Narutowicza
ulica prez. Gabriela Narutowicza
Ziemia51°46′18,8″N 19°28′12,7″E/51,771878 19,470197

HistoriaEdytuj

W 1821 roku Rajmund Rembieliński – Prezes Komisji Województwa Mazowieckiego – rozpoczął działania zmierzające do regulacji (utworzenia) osady fabrycznej. Nowa osada, nazwana Nowym Miastem, powstała w latach 1821–1823 i znajdowała się na południe od „starej” wiejskiej Łodzi, czyli gruntów Starego Miasta[1]. W 1823 roku podjęto decyzję o powiększeniu obszaru przeznaczonego pod zakłady rękodzielnicze[2]. W związku z tym w latach 1824–1828 na południe od Nowego Miasta (na terenach miejskich oraz rządowych) utworzono kolejną osadę przemysłową, przeznaczoną pod osiedlenie przede wszystkim tkaczy lnu i bawełny, którą nazwano Łódka. Wraz z parcelacją gruntów i regulacją ulicy Piotrkowskiej wyznaczono siedem jej przecznic. Jedną z wówczas wyznaczonych została współczesna ulica Narutowicza[3].

Od co najmniej 1830 roku ulicę nazywano Dzielna. Przyczyną nadania takiej nazwy było „rozdzielanie” Nowego Miasta od położonej dalej na południe osady dla prządków (Łódki)[4]. W latach 1915–1918 używano również niemieckiej nazwy Bahnstrasse, a od 1918 w użyciu była nazwa Dzielna[5]. W roku 1924 ulicy nadano imię prezydenta Gabriela Narutowicza[4]. W latach 1940–1945 ulica nosiła imię Schlageterstrasse[5], na cześć Alberta Schlagetera, członka bojówek nazistowskich rozstrzelanego w 1923 roku[potrzebny przypis]. Po wojnie przywrócono ulicy imię Gabriela Narutowicza.

Od 1869 roku ul. Dzielną oświetlało 20 latarni gazowych. W 1913 roku została już oświetlona lampami elektrycznymi. W latach 1916–1917 ułożono na niej bruk drewniany. W roku 1931 roku na odcinku od ul. Piotrkowskiej do ul. Skwerowej (dziś – ul. POW) stała się aleją spacerową. Zabroniono na niej ruchu wozów, samochodów ciężarowych i wózków ręcznych. Do 1938 wszystkie kamienice podłączono do kanalizacji.

Ważniejsze obiektyEdytuj

ZabytkiEdytuj

InneEdytuj

Obecnie nieistniejąceEdytuj

PrzypisyEdytuj

  1. Rynkowska 1970 ↓, s. 6.
  2. Janik i in. 2012 ↓, s. 39.
  3. Rynkowska 1970 ↓, s. 7.
  4. a b Dariusz Kędzierski: Ulice Łodzi. Łódź: Dom Wydawniczy Księży Młyn, 2009, s. 85. ISBN 978-83-61253-45-7.
  5. a b Narutowicza Gabriela. W: Baza: Ulice Łodzi [on-line]. WiMBP w Łodzi. [dostęp 2012-10-09].

BibliografiaEdytuj