Otwórz menu główne

Veľké Leváre (węg. Nagylévárd)[5]wieś (obec) na Słowacji położona w kraju bratysławskim, w powiecie Malacky, w regionie Záhorie[6], 10 km od Malaciek i 40 km od Bratysławy[7][8].

Veľké Leváre
Ilustracja
Kościół w Veľkých Levárach
Państwo  Słowacja
Kraj bratysławski
Powiat Malacky
Starosta Štefan Kudlička[1]
Powierzchnia 26,447[2] km²
Populacja (2014)
• liczba ludności
• gęstość

3576
135,21 os./km²
Nr kierunkowy 034
Kod pocztowy 908 73[3][4]
Tablice rejestracyjne MA
Położenie na mapie kraju bratysławskiego
Mapa lokalizacyjna kraju bratysławskiego
Veľké Leváre
Veľké Leváre
Położenie na mapie Słowacji
Mapa lokalizacyjna Słowacji
Veľké Leváre
Veľké Leváre
Ziemia48°30′11″N 17°00′04″E/48,503056 17,001111
Strona internetowa

HistoriaEdytuj

Pierwsza wzmianka o miejscowości pochodzi z 1378 roku[9], kiedy nosiła ona nazwę Noglew. W 1380 wieś nazywała się Lwer, w 1413 Leuar, w 1446 Schüzen, w 1460 Lewary Maior, w 1488 Welykylewar, w 1498 Großchüczen, w 1518 Welykylwar, w 1773 Welke Lewardy, w 1808 Weliké Lewáre, w 1920 Velké Leváry, a od 1927 nosi obecną nazwę[10]. W 1397 roku w miejscowości znajdował się mały kościół. W latach 1729–1733 na jego miejscu wybudowano nowy[11], wchodzący w skład archidiecezji bratysławskiej[12]. Znajduje się w nim największy ołtarz w stylu ludwikowskim (Ludwika XVI) na Słowacji[11][13]. We wsi znajduje się także kościół ewangelicki należący do senioratu bratysławskiego[14], a także dwór habański z 1592 roku, będący największą zachowaną budowlą anabaptystów w Europie stojącą w pierwotnym miejscu ich osiedlenia. Od 1972 roku jest on siedzibą Muzeum Anabaptystów[15].

LudnośćEdytuj

Według danych z dnia 31 grudnia 2014, wieś zamieszkiwało 3576 osób, w tym 1806 kobiet i 1770 mężczyzn[16].

W 2001 roku rozkład populacji względem narodowości i przynależności etnicznej wyglądał następująco[17]:

natomiast w 2011 roku przedstawiał się on tak[18]:

Ze względu na wyznawaną religię struktura mieszkańców kształtowała się w 2001 roku następująco[19]:

natomiast w 2011 roku prezentowała się tak[20]:

W miejscowości urodził się czeski klarnecista i dyrygent Gustav Brom[21][22][23][24].

TransportEdytuj

W miejscowości znajduje się stacja kolejowa, przez którą przebiega trasa linii nr 110 z Bratysławy do Brzecławia[25], a także kilka przystanków autobusowych na trasie z Bratysławy do wsi Borský Svätý Jur[26]. Przez miejscowość przebiega także droga krajowa nr 2[27].

Od 1646 do 1948 roku istniała przeprawa promowa na Morawie z Veľkých Levarów do Drösing[28][29].

PrzypisyEdytuj

  1. Zoznam zvolených starostov a primátorov podľa obcí, miest a mestských častí (słow.). Štatistický úrad Slovenskej republiky. [dostęp 2017-07-25].
  2. Registre obnovenej evidencie pozemkov (słow.). Úrad geodézie, kartografie a katastra SR, 2017-08-10. [dostęp 2017-11-28].
  3. Veľké Leváre PSČ: 908 73 (słow.). pscpsc.eu. [dostęp 2017-07-25].
  4. Poštové smerovacie čísla obcí a ulíc a poštové smerovacie čísla pre POBOXy na vybraných poštách (słow.). posta.sk. [dostęp 2017-07-25].
  5. Wykaz urzędów telegraficznych w Czechosłowacji. „Dziennik Urzędowy Ministerstwa Poczt i Telegrafów”. R. 3, № 23, s. 390, 393, 1921-05-14. Ministerstwo Poczt i Telegrafów (pol.). 
  6. Veľké Leváre (słow.). ezahorie.sk. [dostęp 2017-07-25].
  7. Obec Veľké Leváre (słow.). levare.sk. [dostęp 2017-07-25].
  8. Veľké Leváre (słow.). muzeum.sk. [dostęp 2017-07-25].
  9. Veľké Leváre (słow.). e-obce.sk. [dostęp 2017-07-25].
  10. Miroslav Kropilák: Vlastivedný slovník obcí na Slovensku. T. 3. Bratislava: Veda, 1978, s. 246. (słow.)
  11. a b Kostol Mena Panny Márie (słow.). farnost.velkelevare.info. [dostęp 2017-07-25].
  12. Dekanáty a farnosti (słow.). abuba.sk. [dostęp 2017-07-25].
  13. Ján Karásek: Reštaurátori zachraňujú najväčší luisézny oltár v SR (słow.). sme.sk, 1997-08-21. [dostęp 2017-07-27].
  14. Bratislavský seniorát (słow.). ecav.sk. [dostęp 2017-07-25].
  15. Habánsky dvor – Veľké Leváre (pol.). slovakia.travel. [dostęp 2017-07-25].
  16. Počet obyvateľov k 31.12.2014 / Population on 31st December 2014 (słow. • ang.). statistics.sk. [dostęp 2017-07-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-30)].
  17. Výsledky sčítania obyvateľov, domov a bytov 2001 – Obyvateľstvo podľa pohlavia a národnosti – Veľké Leváre (słow.). sodb.infostat.sk. [dostęp 2017-07-25].
  18. Sčítanie obyvateľov, domov a bytov 2011 – Obyvateľstvo podľa pohlavia a národnosti – Veľké Leváre (słow.). statistics.sk. [dostęp 2017-07-25].
  19. Výsledky sčítania obyvateľov, domov a bytov 2001 – Obyvateľstvo podľa pohlavia a náboženstva – Veľké Leváre (słow.). sodb.infostat.sk. [dostęp 2017-07-25].
  20. Sčítanie obyvateľov, domov a bytov 2011 – Obyvateľstvo podľa pohlavia a náboženského vyznania – Veľké Leváre (słow.). statistics.sk. [dostęp 2017-07-25].
  21. Československý biografický slovník. Praha: Encyklopedický Institut ČSAV, 1992, s. 68. (cz.)
  22. Zomrel slávny dirigent Gustav Brom (słow.). sme.sk, 1995-09-26. [dostęp 2017-07-25].
  23. Lothar Martin: DAS ORCHESTER DES GUSTAV BROM IST EINE BIG BAND VON WELTFORMAT (niem.). radio.cz, 2016-03-06. [dostęp 2017-07-25].
  24. Gustav Brom (cz.). encyklopedie.brna.cz. [dostęp 2017-07-25].
  25. 110 Bratislava - Kúty - Břeclav (słow.). zsr.sk. [dostęp 2017-07-25].
  26. 102416 Bratislava - Malacky - Malé Leváre/Závod - Borský Svätý Jur (słow.). idsbk.sk. [dostęp 2017-07-25].
  27. Miestopisný priebeh ciest I. triedy (słow.). W: Miestopisný priebeh cestných komunikácií [on-line]. ssc.sk, 2016. [dostęp 2017-07-25].
  28. Historické spojenie (słow.). tikdnv.sk. [dostęp 2017-08-12].
  29. Prievoz/Fähren/Ferry (słow. • niem. • ang.). W: CHKO Záhorie [on-line]. daphne.sk. s. 36. [dostęp 2017-08-12].

Linki zewnętrzneEdytuj